Atassutip Tunngaviusumik
inatsisissaq pillugu isumalioqatigiissitap suliaanut, ukiuni arfinilinni 30
millionit koruuninik akeqartumut, naakkittaatsumik inerniliivoq: –
Tunngaviusumik inatsisissatut siunnersuut qisuttuutitut atorsiuk, partiimi
siulittaasoq Aqqalu C. Jerimiassen oqarpoq.
Inatsisartut 2024-mi upernaakkut
ataatsimiinneranni Atassut, Naleraq aamma IA-meersoq Mimi Karlsen
taasinnaanngitsut Inuit Ataqatigiit, Siumut Demokraatillu § 21-
isumalioqatigiissitamik pilersitsinissaq taperserpaat. Naalakkersuisut
isumalioqatigiissitamut ukioq ataaseq 2 millionit koruunillu immikkoortippaat,
tassanilu inuiaqatigiinnut inatsisinik immikkut ilisimasallit Ole Spiermannip
Gudmundur Alfredssonillu Namminersorneq pillugu inatsimmi paragraffi
eqqorluartumik qulequtalik »Kalaallit Nunaata namminersulivinnissaanut
periarfissiineq« misissussavaat.
Atassutip Tunngaviusumik
inatsisissaq pillugu isumalioqatigiissitap suliaanut, ukiuni arfinilinni 30
millionit koruuninik akeqartumut, naakkittaatsumik inerniliivoq: –
Tunngaviusumik inatsisissatut siunnersuut qisuttuutitut atorsiuk, partiimi
siulittaasoq Aqqalu C. Jerimiassen oqarpoq.
Inatsisartut 2024-mi upernaakkut
ataatsimiinneranni Atassut, Naleraq aamma IA-meersoq Mimi Karlsen
taasinnaanngitsut Inuit Ataqatigiit, Siumut Demokraatillu § 21-
isumalioqatigiissitamik pilersitsinissaq taperserpaat. Naalakkersuisut
isumalioqatigiissitamut ukioq ataaseq 2 millionit koruunillu immikkoortippaat,
tassanilu inuiaqatigiinnut inatsisinik immikkut ilisimasallit Ole Spiermannip
Gudmundur Alfredssonillu Namminersorneq pillugu inatsimmi paragraffi
eqqorluartumik qulequtalik »Kalaallit Nunaata namminersulivinnissaanut
periarfissiineq« misissussavaat.
– Atassut qisuttoqqippa?
– 2024-mi upernaakkut
ataatsimiinnermi isummersimanerput attatiinnarparput, tassani § 21
naapertorlugu isumalioqatigiissitamik pilersitsisoqarnissaa
tapersersorsinnaanngilarput.
Amerlanerussuteqartulli
isumalioqatigiissitamut tunuliaqutaasut ataqqillugit aappaagumut
isumaliutissiissut oqaaseqarfigeqqaannginnerani inatsisilerituut suliaasa
inerneri utaqqissavagut, Aqqalu C. Jerimiassen Sermitsiamut oqarpoq.
– 2 millionit koruunit
pitsaanerusumik atorneqarsinnaagaluarpat?
– 2 millionit koruunit sumi
iluaqutaalluarsinnaanerannik isumassarsiuaannarsinnaavunga.
Namminersorneq pillugu inatsit 2009-meersoq pisoqalisoq
Atassutikkut nittartagaannut www.atassut.gl -imut
takuniaasut takusaat siulleq tassaasarpoq politikkikkut suaarut: »Allat
Nuna Nammineertoq Eqqartoraat Atassummiit Inuk Nammineertoq Sukataarutigivarput«.
– Atassut namminersulivinnissamik eqqartuinermi ullumikkut sumi inissisimava?
SIUMUP NAATSIIVIANI NAASOQ
§ 21 naapertorlugu isumalioqatigiissitaq
Siumup naatsiiviani naasutut naajartorsimavoq.
Siumumi ilaasortaasimasoq Kuno
Fencker 2024-mi upernaakkut ataatsimiinnermi isumalioqatigiissitap
pilersinneqarnissaanik siunnersuuteqarpoq.
Siumup namminiilivinnermut naalakkersuisorisimasaa
Vivian Motzfeldt isumalioqatigiissitaq pillugu nalunaarusiamik 2024-mi ukiakkut
ataatsimiinnermi saqqummiussivoq.
Siumup siulittaasorisimasaata
Erik Jensenip februaarimi qineqqusaarneq aallartimmat Danmarks Radiop
TV-aviisiata aallakaatinneqarnerpaaffiani Naalakkersuisut § 21 naapertorlugu
isumalioqatigiissitap isumaliutissiissutaa utaqqinagu Kalaallit Nunaata namminiilivinnissaa
pillugu naalagaaffik ingerlaannaq isumaqatigiinniutigeqqullugu
siunnersuutigigamiuk tupaallatsitsivoq.
Ullumikkut pissutsit
allaanerulluinnarput.
Kuno Fencker Naleqqamut nuuppoq.
Namminiilivinnissaq Vivian Motzfeldtimit Naalakkersuisut siulittaasuannut
Jens-Frederik Nielsenimut ingerlateqqinneqarpoq. Erik Jensen marsip 11-ani
qinersinermi ajorsarnermi kingorna partiimi siulittaasutut tunuarpoq. Partiip
2009-miit 2014-mut siulittaasorisimasaa Aleqa Hammond juunip 29-anni immikkut
ittumik ataatsimeersuartoqarnerani siulittaasunngoqqippoq.
Sermitsiamit § 21 naapertorlugu
isumalioqatigiissitaq tassanilu qinersisinnaatitaaneq innuttaasunillu
taasisitsinissaq pillugit apeqqutit pingaarutillit pillugit partii maannakkut
qanoq isumaqarnersoq paasiniarlugu Aleqa Hammond saaffigaarput.
kurt@sermitsiaq.gl
– Piviusorsiortariaqarpugut. Namminersorneq pillugu inatsit 2009-meersoq
pisoqalivoq, paragrafilu ataasiinnaq ukkannagu inatsit tamaat
nutarsartariaqarparput. Maanna naalagaaffeqatigiiginnassasugut Atassummit isumaqarpugut,
namminersornerullu nutarterneqarnerani sammisat uagutsinnut attuumassuteqartut
ukkatarineqassapput, Aqqalu C. Jerimiassen oqarpoq.
Taassuma Namminersorneq pillugu inatsimmi aatsitassarsiornikkut isertitat
agguataarneqarnissaat pingaarnertut tikkuarpaa: Kalaallit Nunaata (2009-mi akit
naapertorlugit) 75 millionit koruunit siulliit ukiut tamaasa pisassavai, tamatumali
kingorna danskit naalagaaffiata tapiissutai 4 ½ milliardit koruuniusut
Kalaallit Nunaata ataaneersunik akilerneqarnissaasa tungaanut naalagaaffiup
Naalakkersuisullu isertitat sinneri avittassavaat.
Aammattaaq naalagaaffimmit tapiissutit taamaaginnarnerini, Namminersorlutik
Oqartussat Namminersornerullutik Oqartussanit allaanerullutik suliassaqarfinnik
nutaanik tigusinermi namminneq akiliisarnerat, Kalaallit Nunaata
ineriartorneranut akornutaasimavoq.
Inuit nalunaarsorsimaffiat naaggaaraat
§ 21 naapertorlugu ataatsimiititaliami pingaartumik apeqqutit marluk uku
misissorneqassapput:
– Namminiilivinnissaq pillugu
taasisitsinermi kikkut qasseriarlutik taasisinnaappat?
Qinersinermi malittarisassat
Inatsisartunut qinersinermi malittarisassanut assingunissaat danskit/kalaallit
namminersulernissamik ataatsimiititaliaata 2008-mi nalunaarusiaani
piumasarineqarpoq: 18-ileereersimaneq, qallunaatut innuttaassuseqarneq qinersinerlu
minnerpaamik qaammatit arfinillit sioqqullugu Kalaallit Nunaanni
najugaqalersimaneq.
Taamaalillutik qallunaat
savalimmiormiullu aamma Kalaallit Nunaata namminiilivinnissaa pillugu
taasisinnaatitaalissapput, Naleqqalli qinersisartut allattorsimaffiannik kikkut
qinersisinnaatitaanerannik nassuiaasumik ilalinnik, inuit nammineq
kajumissutsiminnik nalunaarsorneqartalissasut siunnersuutigaa.
Inuit allattorsimaffiat tamanna
Atassutip itigartilluinnarpaa.
– Danskisut savalimmiormiusullu
oqaluttut peqataatinngitsoornissaat assigiinngisitsinerussaaq, ammip qalipaataa
tunngavigalugu nikaginninnertut isigineqarsinnaalluni, Aqqalu C. Jerimiassen
oqarpoq.
Namminiilivinnissaq pillugu
innuttaasunik taasititsinissaq, Inatsisartunut qinersinermut martsip aqqarnani
pisumut atatillugu. Innuttaasunik taasisitsinermi innuttaasut
namminiilivinnissamut qanoq isumaqarnersut ataasiaannarluni
uppernarsarneqassaaq, inernera Naalakkersuisunut Inatsisartunullu
najoqqutassaqassaaq, aamma § 21 naapertorlugu ataatsimiititaliarsuup
pisariaqartinneqarneranut.
– Atassutip ajornanngippat Inatsisartunut qinersinermut marsip aqqarnani
ingerlanneqartumut atatillugu innuttaasut takussutissiisumik
taasitinneqarnissaat 2024-mi upernaakkut ataatsimiinnermi siunnersuutigaa,
inernerillu § 21 naapertorlugu isumalioqatigiissitamik
pisariaqartitsisoqarnersoq Naalakkersuisunut Inatsisartunullu
takussutissiisussaassapput.
- Innuttaasunik
taasisitsinissamik siunnersuut itigartitsissutigineqarpoq,
namminiilivinnissarli pillugu innuttaasut isumaat tusarusussimagaluarpagut,
tamannalu suli ullumikkut isumaqatigineqanngilaq, Aqqalu C. Jerimiassen
oqarpoq.
Oqaloqatigiinnissamut
kajumissaarineq
Inuit Ataqatigiit Inatsisartuni politikkikkut oqaaseqartartuata Mariane
Paviasen Jensenip partiit siuttui tallimat namminiilivinnissamut
pilersaarusiornissaq pillugu oqaloqatigiinnissamik kajumissaarpai, kisianni
partiit siuttuisa suliassaasa maannakkut agguataarnerat pissutigalugu
ataatsimoornissaq ajornakusoortinneqarpoq.
Qinersinerup kingorna
Demokraatit, Inuit Ataqatigiit, Siumut aamma Atassut aatsaat taama
amerlatigalutik naalakkersuisooqatigiilerput. Partiit siulittaasui marluinnaat,
Jens-Frederik Nielsen Demokraatineersoq Múte B. Egedelu Inuit
Ataqatigiinneersoq, Naalakkersuisunut ilaasortaapput. Aqqalu C. Jerimiassen
Atassummeersoq Pele Brobergilu illuatungiliuttut partiiannit Naleqqameersoq
Inatsisartunut ilaasortaapput. Aleqa Hammond Siumumeersoq qinigaaffimmik
ilaasortaaffeqanngilaq.
Tamanna Naalakkersuisut,
Inatsisartut partiillu akornanni paatsiveerusimaartitsivoq.
§ 21 naapertorlugu
ataatsimiititaliarsuup suliassani naammassissagaa
Naalakkersuisooqatigiinnissamut isumaqatigiissummi allassimavoq,
namminiilivinnissarli pingaarnerutinnginneqanngilluinnarpoq, Namminersornerli
pillugu inatsimmik 2009-meersumik
nutarterineq pingaarnerutinneqarpoq.
Aqqalu C. Jerimiassenip tamanna
nuannaarutigaa, Pele Brobergilli nutarterineq ukioq manna siusinnerusukkut
qineqqusaarnermi namminiilivinnissamik suliniuteqarniarlutik neriorsuutinik
unioqqutitsilluinnarnertut taavaa.
Isumaqatigiilluinnartoqarsinnaanngilaq, Mariane
Paviasen Jensenilli partiit siuttui tallimat namminersulivinnissaq pillugu
innuttaasunik oqallitsitsinissamut akisussaaffeqaqqullugit kajumissaarpai.
