Siammartoq – Kalaallit inuusuttut Danmarkimi najugaqartut aallunneqarfiat

Aningaasaateqarfik ’Den A.P. Møllerske Støttefond’ 2 mio. Kr.-nik tapiissuteqaqqammerpoq, kalaallit inuusuttut Danmarkimiittut ilinniagaqalernissamut suliffeqalernissamullu tapersersorniarlugit suliniummik inerisaalluni ingerlatsinissanut marlunnut.

Ataatsimooqatigiinneq aamma assersuutigalugu suleqatigiinnissap, inuunermi piginnaaneqarnissap aamma kalaallit kulturianni nakuussutsit pingaartinneqarneri ilinniartitsitsilluni ingerlatsinermi ’Siammartumi’ tunngaviupput.

Asseq: Grønlandske Børn

Jensine Berthelsen Jensine Berthelsen tusagassiortoq

Saqqummersinneqarpoq 13. Juuli 2025 - 08:11

Suliniut "Siammartoq" Danmarkimi kalaallinik inuusuttunik ilinniartitsilluni ingerlatsineruvoq. Peqataasut ataatsimooruppaat, maanna inuunerminni killiffimminni siunissaminnut pingaaruteqartumik aalajangiisussanngornertik.

- Siammartoqanngitsuuppat perorsaasunngorusunnera paasisimanavianngikkaluarpara. Ukiup aappaa affaq uanga inuuninni ’Siammartoq’ tassaavoq aalaakkaassusilik; uannut annertuumik ikorfartuutaavoq. Tamannalu pisariaqartippara. Ilagisartakkannit ikorfartorneqarlungalu tapersersorneqarnikkut imminut naleqartilerpunga imminullu upperilerlunga, taamak oqaluttuarpoq inuusuttoq ilinniartitsilluni ingerlatsinerit siuliini peqataanikuusoq.

SIAMMARTOQ PILLUGU PAASISAT

Kalaallit Danmarkimiittut 17.000-it missiliorpaat. Taakkunannga kalaallit inuusuttut 15-it 25-illu akornanni ukioqartut 400-it ataatilaarlugit amerlassuseqarput.

Naak amernerpaat ingerlalluaraluartut, ulluinnarni inuunerminni ajornartorsiuteqarsinnaasut suli amerlapput, ilaatigut suliffissaaleqilernissamut atornerluinermillu ajornartorsiuteqalernermut qaninnerusinnaallutik.

Amerlasuut kiserliortutut misigisarput, isumaginninnikkullu kommuniniillu neqeroorutaasartunik atuinissartik tunuarsimaarfigisarlugu. Ajornartorsiutit taamaattut meeqqanut annertuumik sunniuteqartarput, ingerlanerliorlutik peroriartorsinnaallutik aamma inuusuttutut inersimasutullu pitsaasumik inuunissaminnut sakkussaminnik tapersersorneqarnissaminnillu amigaateqarsinnaallutik.

Kalaallit Meerartaanniit ukiuni kingullerni kalaallit inuusuttut annertusisamik isiginiarneqarput, inuusuttunut suliniut ataatsimoortut arlaqartut pilersinnerisigut, taakkununngalu ’Siammartoq’ ilaavoq.

Siunertarineqarpoq ataatsimoortumik isiginneriaaseqarluni suliniuteqarnikkut kalaallit inuusuttut ilinniagaqalernissamut sulilernissamullu periarfissaasa malunnaatilimmik pitsanngorsarnissaat, aamma isumaginninnikkut neqeroorutinut ataatsimooqatigiiffinnullu allanut ikaarsaariarfiliinissaq, taamaaliornikkut kiserliorneq kipitinniarlugu inuusuttullu periarfissaat Danmarkimilu inuiaqatigiinnut akuulernissaat aqqutissiuulluarumallugit.

Tusarfik: Grønlandske Børn

Ilisimasaqarneq ataatsimooqatigiinnerlu iliuuseqarsinnaanermik pilersitsisarput

Ussassaarut

’Siammartuni’ ingerlatsineq ukiunik marlunnik sivisussuseqarpoq, piffissamilu tassani inuusuttut sapaatip-akunnerisa naaneranni ilinniartitsinermik ingerlatsinernut arfineq-pingasunut naapeqatigiittarput. Tassani qanimut attavittaartornissaq inissaqartinneqarpoq, ilutigisaanillu inuusuttut tamarmik immikkut ulluinnarni unamminartitarisartagaannik sammisaqartoqarsinnaalluni.

- Siammartumut peqataasartut arlalitsigut inuunerminni ajornakusoortitaminnik killiffeqarsinnaasarput, assersuutigalugu peroriartornerminni misgisarsimasatik imaluunniit Danmarkimi kalaallit pillugit isummereertarnerit pissutigalugit. Taamaammat sapaatip akunnerata naanerani ilinniartitsinitsinni pingartillugit sammisarpagut nammineq killissarisat allallu killissarisaannik malussarsinnaanissaq, atugarlioqqajaanerup illuanut saatillugu nakuussutinngortinnissaa aamma inuusuttut takorluugaasa piviusunngortinnissaannut aqqutissaasinnaasut qulaajarnissaat, Jeanne Funch Asmussen, Kalaallit Meerartaasa Danmarkimi suliniutaannut pisortaasoq oqaluttuarpoq naggasiillunilu:

- Qanimut ataqatigiinnerup oqaloqatigiittarnerpassuillu pingaarutillit inuusuttut sapiissuseqarnerulersillugillu iliuuseqarsinnaalersittarpaat, ulluinnarisaanni nukittunerulersillugit.