Howery: Oqalugiartut soqutiginarput

Nuup qeqqani pisuttuarujuussaguit allagartarpassuarnik aappaluttumik qaqortumillu qalipaatilinnik takunissat qularnanngilaq. Amerikamiut Future Greenlandimi peqataanerannut allagartarsuit "USA ASU"-mik allannillit akerliussutsimik takutitsissutitut iliorarneqarsimapput.

Amerikamiut nuimasut arlallit Sulisitsisut inuussutissarsiorneq pillugu ataatsimeersuartitsineranni Future Greenlandimi ulluni marlunni ingerlanneqartumi peqataapput. Trumpip aallartitaa Jeff Landry Future Greenland peqataaffiginiarlugu aamma inuussutissarsiortunik politikkerinillu naapitsiniarluni Nuummiippoq.

Kommunip Erfalasorut amugaa

Akerliulluni allagartarsualersortoqarsimanerani illoqarfimmi kisiartaalluni takussaanngilaq. Kommuneqarfik Sermersuup Kalaallit Nunaata inuiattut pisinnaatitaaffia takutinniarlugu Erfalasorput ulluni makkunani amusarniarlugu Facebookikkut nalunaarutigaa.

- Ulluni makkunani Nuuk tikeraartunut nunani tamalaaneersunut aaqqissuussisuuvoq. Piffissami Kalaallit Nunaata nunani tamalaani eqqumaffigineqarnerani pigisarput pillugu ataatsimoornissarput pingaaruteqarpoq.

- Erfalasorput Nunatsinnut, ataatsimoornitsinnut aamma kinaassutitsinnut ilisarnaataavoq. Taamaattumik Kommuneqarfik Sermersuumi ulluni makkunani Erfalasorput erfalatipparput, sulisugullu suliffimminni malunnartitsinissaannut kaammattorpagut, kommuni allappoq.

Donald Trumpip nunatsinnut aallartitaa, Jeff Landry, Nuummut sapaammi tikikkami nakorsaq, Joseph Griffin, angalaqatigaa. Nakorsaq taanna danskit nutaarsiassaqartitsiviannit, TV2 Newsimit, apersorneqarami Kalaallit Nunaanni peqqinnissaqarfimmi pissutsinik paasisaqarusukkami angalaqataalluni oqarpoq.

Pisortatigoortumilli, tassa Peqqissutsimut Naalakkersuisoqarfimmut attaveqarsimanngilaq. Tamanna naalakkersuisoqarfiup Sermitsiamut akissutigaa.

- Peqqissutsimut Inunnullu Innarluutilinnut Naalakkersuisoqarfik ataatsimiittoqarnissaanut tunngasunik pilersaaruteqartoqarnersoq ilisimasaqanngilaq, Naalakkersuisoqarfik allappoq.

Naalakkersuisoq: Ajorluinnartoq

Nakorsaq amerikamiu danskit nutaarsiassaqartitsiviannut oqarnera naapertorlugu taanna nammineq kajumissutsiminik amerikamiullu naalakkersuisuinut attuumassuteqarani Nuummiippoq.

Taamalu iliorneq Peqqissutsimut Naalakkersuisup, Anna Wangenheimip (D), pitsaanngitsorujussuartut nalilerlugu inoqatinut attaveqaammi, LinkedIn-imi sapaatiummat allaaseraa.

- Inuit Kalaallit Nunaata USA-mut ilanngunnissaanik politikkikkut anguniagallit “nakorsamik kajumissutsimik suliaqartutut” taaneqartumik “nunatsinni pisariaqartitatsinnik nalilersuiartortitsiniarlutik” Nuummut aallartitsinerat ajorluinnarpoq.

- Kalaallit nunarsuarmi politikkikkut suliniummut misiligaatissatut atorneqarneq ajorput, naalakkersuisoq allappoq.

USA-p naalakkersuisuisa immikkut aallartitaat Jeff Landry ataatsimeersuarnermi Future Greenlandimi peqataanera nunanit tamalaanit soqutigineqarluarpoq.

Aaqqissuisunut nalunaaruteqarsinnaaneq matunnginnerani, tusagassiortut 36-t Future Greenlandimi tusagassiortunut akuersissutinik pissarsitinneqarput, sulilu amerlanerusut utaqqisut allattorsimaffianniillutik.

Kalaallit Nunaannit tusagassiortut KNR-imeersut Sermitsiameersullu peqataapput. Danmarkimiit tusagassiortut DR-imeersut, TV 2-meersut, Berlingske-meersut, Kristeligt Dagblad-imeersut Politiken-imeersullu kiisalu assiliisartoq Ritzau Scanpix-imeersoq peqataapput.

Aamma tusagassiuutit nunanit tamalaaneersut soorlu USA-mi New York Times, Wall Street Journal aamma Bloomberg, Tuluit Nunaanni BBC, Tysklandimi ZDF, Sverige Dagbladet, Euractiv aamma Arctic Today kiisalu franskit nutaarsiassaqartitsiviat AFP.

Aamma tusagassiortut arlallit allaneersut, ilaatigut Danmarkimi tusagassiortut kattuffiannit aamma Issittumi Sakkutooqarfimmiit peqataaniarlutik nalunaarsimapput.

Tusagassiortut amerlanerpaani peqataasinnaapput, aaqqissuussalli ilaat peqataaffigisinnaanagit.

Siunissamiit inuulluaqqussut ullaap tungaani aamma saqqummiunneqarpoq.

Arctic Actionimiit peqataasut marluk, tassa Issittumi inuusuttunik oqalugiallaqqissuunissamik ilinniartitsiffiusumeersut, oqalugiarput.

Oqaaseqartut pissaanermik paarsisuusut, Anette Molbech suliniummik aaqqissuussisoq inuusuttunillu taakkuninnga marlunnik ilisarititsisoq oqarpoq.

Uiloq Bak aamma Veronica Geisler, inuusuttut Future of Greenland pillugu sapaatip-akunnialui matuma siorna ataatsimeersuarnerat aamma peqataasut, oqalugiarput.

- Trumpip Kalaallit Nunaat pisiariniarpaa. Eqqarsaatigilaariarsiuk, 18-inik ukiulik Veronica Geisler oqarpoq.

Arnap inuusuttup Sisimiuneersup misilitsinnini pissutigalugu peqataasinnaanngitsup oqalugiaataa saqqummiuppaa.

Nunami inuiaat, uagummi?, Veronica Geisler killitsisimalluni oqarpoq.

Oqalugiaatini naggaserlugu kalaaliunini tulluusimaarutigalugu oqarmat inersuarmiittut nikuikaallutik ersaattaallutik aallartipput.

Allaat Amerikamiut nikueqataapput.

Krissie Berthelsen Winbergip, Sulisitsisut Peqatigiiffianni siulersuisuni siulittaasup, aamma Naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip ataatsimeersuarneq ammarlugu qinersinerup kingorna ukiumi ataatsimi nunami pissutsit qanoq innersut oqaluttuaraat.

Ukioq pisoqarsimaqisoq marluullutik oqaatigaat.

- Nunarsuaq ajunngitsumik ajortumillu allanngornikuuvoq, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

USA, nunat assigiinngitsut akornanni politikki, qinersineq Naalakkersuisullu taararnerat eqqaanerisa saniatigut ataatsimeersuarnermi sammineqartoq aamma eqqartorneqarpoq: Kalaallit Nunaanni inuussutissarsiornerup siunissaa.

- Avammut tunisat tamangajammik aalisarnermeersuupput, Christian Keldsenillu aallaqqaasiinermini oqaatigisaatut aningaasarsiorneq assigiinngitsunersuunissaa sulissutigisariaqarparput, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq, nangillunilu:

- Suliaq tamanna aallartisalereerparput.

Krissie Berthelsen Winbergip apeqqutaanut naalakkersuisut inuussutissarsiornermut nutaamik pitsaanerusumillu sinaakkutissaqalerniarlutik suliassarpassuaqassasut akissutigaa.

- Nunami sumiluunniit najugaqaraluaraanni nunap piisigut naleqarnerulersitsisarneq aamma pingaaruteqarpoq, oqarpoq.

Krissie Berthelsen isumaqataavoq:

- Inuiaqatigiinni ajornartorsiornerpaat isumagilluarnerusariaqarpavut, aaqqiissutissanillu nassaartariaqarluta, Krissie oqarpoq.

- Naleqartitatta aalajangiusimanerannut qutsavigerusuppassi, nunatut inuiattut aamma taamaassaagut, naggasiutigalugu oqarpoq.

Jeff Landry Future Greenlandimiit nal 09.15 missaa anivoq.

Amerikamiut Kalaallit Nunaannut allartitaasa Naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip Inatsisartunut qinersinermiit ukioq ataaseq qaangiuttoq Kalaallit Nunaata Naalakkersuisuillu sumut killinnerannut paasissutissiinera tusarnaarpaat.

Jeff Landry sumukarnersoq aamma sooq aninersoq ilisimaneqanngilaq.

Howery Wilsonilu suli Katuamiipput.

Ataatsimeersuarnerup Future Greenlandip marlunngornermi aallartinnerani Katuap eqqaani annertusisamik nakkutilliisoqarnerpoq.

Politiit arlaqartut kulturikkut illorsuup saani angalaarput.

Katuap iluani Matu Securitymeersut nakkutilliipput.

Kalaallit Nunaanni Politiit Nuummi sapaatip-akunnerani matumani takussaanerussallutik Facebookimi quppernerminni nalunaarutiginikuuaat:

- Nuummi aaqqissuussat una sapaatip akunnera annertujaartut pisussaapput taamaalillunilu illoqarfimmi tikeraaqarnerussaaq. Taamaammat ulluni tulliuttuni illoqarfimmi politiit nalinginnaasumiit amerlanerusut takussaassapput.

- Aaqqissuussat eqqissisimasumik torersumillu ingerlanneqarnissaat, aammalu tamarmik – najugaqartut tikeraartullu – toqqissisimanissaat uagut suliassaraarput, politiit Facebookimi allapput.

USA-miit Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitaq Jeff Landry Katuami ataatsimeersuarnermut Future Greenlandimut apuuppoq.

Landry sinniisorlu Ken Howery USA-llu Kalaallit Nunaanni sinniisua Susan Wilson ammaanersiortoqareernerata kinguninngua apuupput.

Inuussutissarsiortut ataatsimeersuarnissaat tamanit oqaluuserineqangaatsiartoq Future Greenland marlunngornermi aallartissaaq.

USA-p Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitaata, Jeff Landryp, tikinnissaata nalunaarutigineqarnerata kingorna, ataatsimeersuarneq nunap iluani nunanilu allani tusagassiuutitigut sammineqarpoq.

Jeff Landry præsident Donald Trumpimit toqqarneqartoq, Kalaallit Nunaata USA-mut ilanngunneqarnissaanut atatillugu, præsidentimut ikiuunnissani qilanaaralugu atorfininnermini oqaatigaa.

Jeff Landry Nuummut sapaatiummat tikippoq, Naalakkersuisullu Siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D) Nunanullu Allanut Naalakkersuisoq Múte B. Egede (IA) USA-llu Danmarkimi aallartitaa Ken Howery ataasinngornermi ataatsimeeqatigai.

Amerikamiut nuimasut taakkua marluk Future Greenlandimi peqataassapput, tamannalu nal. 8.30 aallartissaaq. Sulisitsisuni pisortaq Christian Keldsen, Future Greenland ammaanersiornerani aaqqissuisutut tikilluaqqusissaaq.

Jeff Landry ataatsimeersuarnermut qaaqquneqarsimanngitsoq, amerikamiu taanna nalinginnaasutut peqasaassasoq, Christian Keldsen oqarpoq.

IA sinnerlugu Folketingimut ilaasortaq Naaja H. Nathanielsen Amerikamiut sinniisoqarfiata aaqqissuussanut assigiinngitsunut qaaqqusissutigineqartunut itigartitsisarsimalluni Facebookimi allappoq.

- Tamatumunnga nassuiaatiginikuuara nunatta marluk akornanni pissutsit maannakkorpiaq ajornakusoornerat, allappoq.

USA-p Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitaata Jeff Landryp ulluni makkunani Nuummiinnera pigunarpaa, taannami Naalakkersuisut ilaasortat ilaasa "pineqartoq" naapeqatiginerat ajunngitsuusoq allappoq.

- Oqaloqatigiinnerit sinniisorisat aqqutigalugit pisussaavoq. Pissutsit pinartuuneri eqqarsaatigalugit aqqutissaq eqqortoq taannaavoq.

Naaja H. Nathanielsenip qaaqqusaasut tamarmik sooq qaaqquneqarsimanertik aamma qaaqqusaanermikkut qanoq ersersitsinertik eqqarsaatigeqqullugu kajumissaarpai.

- Tunngaviatigut pissutsit allanngornikuunngillat, tassalu USA-p Nunatta tiguarnissaa kissaatigigaa, taamaammat matumani nalinginnaasumik, sinniisillu nalinginnaasut aqqutigalugit tikeraarneq pineqanngilaq.

- Inuppassuit toqqissisimanatillu annilaangallutik oqaluttuuttarpaannga. Tamanna paasilluarsinnaavara. Pissutsit imaannaanngeqaat, taamaammallu eqqarsarluarnissaq pisariaqarpoq. Peqataagaanni pissusilersornikkut avammut nalunaaruteqartoqassaaq – peqataagaanni peqataanngikkaannilu, folketingimut ilaasortaq naggasiivoq.

Avannaata Kommuniani borgmesteri Lars Erik Gabrielsen (S) ulluni makkunani Nuummiippoq. Taassuma amerikamiu ippassaq Nuummut tikittoq naapissallugu pilersaarutigaa. Tamanna borgmesterip Facebookkimini nammineerluni ippassaq allaaseraa.

- USA-meersoq Nuummut tikippoq, naapikkumaneqarpunga pingaartipparali akisussaaffeqarama mianersorfissanni mianersussallunga, borgmesteri allappoq.

Taassuma amerikamiu kina naapinniarnerlugu itisilinngilaa. USA-p præsindentiata, Donald Trumpip, nunatsinnut aallartitaa, Jeff Landry, ippassaq Nuummut aamma tikippoq.

Sermitsiap borgmesteri pisoq pillugu aperaa. Taassuma Jeff Landry-imik naapeqateqarnissaq pillugu attaveqarfigineqarsimanini ilisimatitsissutigaa. Taamaattorli naapikkumannittoq naapissanerlugu suli aalajangerani Sermitsiamut aamma ilisimatitsivoq.

Lars Erik Gabrielsenip USA-mit ikiorneqarnissaq siusinnerusukkut pitsaasutut nalilernikuuaa. Soorlu Donald Trumpip siunnersuutaanut, umiarsuarmik napparsimmavimmik nunatsinni napparsimasunik katsorsaanermik ikiuukkiartornissamut, pitsaasutut naliliinermigut.

USA-p Kunngeqarfimmi sinniisua Ken Howery Nuummut ataasinngornermi ullaap tungaani tikippoq.

Sinniisoq ataatsimeersuarnermi Future Greenlandimi marlunngornermi pingasunngornermilu ingerlanneqartussamut peqataajartorpoq.

Ken Howeryp Amerikamiut Kalaallit Nunaanni sinniisuutitaat Susan Wilson peqatigalugu, Kalaallit Nunaanni sinniisoqarfik nutaaq sisamanngornermi atoqqaartissavaa.

Nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisup Múte B. Egedep (IA) sinniisup ataatsimeeqatiginissaa ataasinngornermi paasissutissiissutigaa.

Nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisup Múte B. Egedep (IA) Donald Trumpip Kalaallit Nunaanni immikkut aallartitaa Jeff Landry, aamma USA-p Danmarkimi sinniisua Ken Howery ataasinngorpat ataatsimeeqatigissavai.

Facebookimi allappoq.

Múte B. Egede Landrymet erseqqissumik ima oqariartuuteqarniarpoq:

- Taakku naapinnerini, nunatta siunissaa uatsinnit nunatsinni kisimi aalajangerneqartussaasoq ersarissuliorfigissavakka.

- Pingaartikkigattaaq maanna suleqatigiissitaq pilersissimasarput akunnitsinni ataqqeqatigiissumik, nunat tamalaat akornanni inatsisit tunngavigalugit nunarpullu avaqqunnagu ingerlalluartariaqartoq, Múte B. Egede allappoq.

Jeff Landry Nuummut sapaatiummat ualikkut tikippoq, sinniisorlu Howery ataasinngornermi tikinnissaa naatsorsuutigineqarpoq.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D) Landryp aamma ataatsimeeqatiginissaa TV2-mut uppernarsarpaa.

Naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip (D) USA-p Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitaa Jeff Landry ataasinngorpat ataatsimeeqatigissavaa.

Tamanna Jens-Frederik Nielsenip TV 2-mut uppernarsarpaa.

Jeff Landry, USA-mi Louisianami guvernøriusoq, Nuummut sapaammi ualikkut tikippoq.

Ataatsimiinnermi suna oqaluuseriniarneqarnersoq qaqugulu naapeqatigiittoqassanersoq TV 2-mut oqaatigineqanngilaq.

Jens-Frederik Nielsen Landry ataatsimeeqatigissaguniuk suut oqaluuseriniarneqarnersut erseqqissumik paaseqqaaniarlugit sapaatip-akunnerata siuliani marlunngornermi oqarpoq.

- Naapikkumappanga ataatsimeeqatiginerani suna oqaluuserineqassanersoq ersarissumik siullertut paasiumassavara. Qanoq iliorniartarnerat Kalaallit Nunaanni ilisimavarput. Qaammatini 15-ini 16-inilu taamatut tatineqarnikuuvugut, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

Nuummi teqqialinnik "Make America Great Again"-imik allaqqasunik nutaanik agguaassisoqartussaagunarpoq.

Amerikamiut aallartitaat Hotel Aurora Apartmentsimut Nuup qeqqaniittumut inissipput, biiliniillu nassataminnik usingiaaneranni teqqiallit ilisarnartut takuneqarsinnaapput.

DR-ip Jeff Landry Nuup qeqqanut apuummat angumeralugu oqaaseqartippaa.

Præsidentimit Donald Trumpimit anngussassaqarnersoq aperaat.

- Ippassaq unnukkut kingusissukkut oqaloqatigaara. Sapinngisamik amerlanerpaamik ikinngutitaartussasugut oqarfigaanga, Jeff Landry DR-imut oqarpoq.

Jeff Landry timmisartumullu ilaasut allat arfineq-marluk missaanniittut niupput.

Biilinik tallimanik mittarfiup iluanut aaneqartut Sermitsiap tusagassiortua oqaluttuarpoq.

Biilinik aallertut kinguninngua mittarfimmit toqqaannaq ingerlammata Sermitsiap immikkut ittumik aallartitaq apeqquteqarfigisinnaanngilaa.

Jeff Landryp timmisartumik Nuummut qanittukkut tikinnera amerlasuut alapernaaffigaat. Mittarfik takujumallugu aqquserngup sinaanukaarrassimapput.

Nina Møller taakku ilagaat. USA-mut tunngatillugu pissutsit malinnaaffigiinnavillugit Sermitsiamut oqarpoq.

- Soqutiginartuaannarpoq. Amerikamiut soqutiginninnerannut tunngatillugu pisoqariasaartarpoq, taakkulu pinerullugit maanga takuniaavunga. Amerikamimi præsidentip sinniisorivaa, oqarpoq.

USA-lli Kalaallit Nunaannut soqutiginninnerulernera sumik pissuteqarnersoq toqqissisimanngissutigilaarpaa.

- Suniaraatigununa? Sooruna soqutigigaatigut? Nunaarannguugaluarpugut susoqarpiarneq ajortoq, amerlasuullu ilisimasaqarfiginikuunngikkaluarluta. Maannalu nunarsuup sinnerani nalunnginneqalernikuuvugut, ajunngilluinnarporlu.

- Assigiinngitsorpassuartigut suleqatigiissinnaavugut, taakkuali nunatsinni aningaasarsiornissartik soqutigineruaat, tamannalu uagut inooriaatsitsinnit allaanerulluinnarpoq, Nina Møller oqarpoq. Taassuma Erfalasorput nipaatsumik akerliussutsimik takutitsissutigalugu nassataraa.

USA-p immikkut Kalaallit Nunaannut aallartitaa, Jeff Landry Nuummut tikeqqammerpoq. Timmisartoq ilaaffigisaa minutsialuit matuma siorna Nuup mittarfianut mippoq.

Landry sapaatip akunnerata tulliani marlunngornermi pingasunngornermilu inuuttussarsiornermik nittarsaassinermi Future Greenlandimi peqataassaaq.

Tamatuma saniatigut Amerikamiut Danmarkimut aallartitaat peqatigalugu naalaarniarlutik ilinniarniarlutillu kalaallinik naapitsissapput. Taamattaaq USA-p Nuummi sinniisoqarfittaava ammassavaat.

Sermitsiaq Nuup Mittarfianiippoq, immikkullu aallartitamik oqaaseqartitsiniassalluni.