Qarsoq: Tamakku tamarmik ilaannaraat

Dansk Folkepartimi oqaaseqartartoq oqalugiaammini oqarpoq 1960-ikkunni iliuuserineqartut pillugit isumaqartoqarsimasoq ajunngitsuliortoqartoq.

– Ilarpassui niviarsiarannguupput 13-14-inik ukiullit, ilaquttaminnit qaninniarfigineqartarput. Arnalli taakku marloriaammik, ilaquttaminnit naalagaaffimmillu, ajortumik pineqartarput, Ahrendtsen oqarpoq.

Oqaatsit taakku Folketingimut ilaasortap Naaja H. Nathanielsenip (IA) DF-imi politikkerimut naqqiissutigai:

– Niviarsiaqqat ilaquttaminnit atornerlunneqannginniassammata spiralilersuinermut pillugu eqqaaneqartoq maluginiassallugu pingaaruteqarpoq. Tamanna ajornanngillisaaniarlunilu soqutigittaanneruvoq. Niviarsiaqqat spiralimik ikkussiffigineqarnissartik piumasarinngilaat, amerlanertigullu ilisimaneq ajorpaat.

Danskit arnat assingusumik atornerlunneqartarsimasut aamma siunnersuutip atuunnerani taarsiiffigineqarsinnaasariaqartut, Dansk Folkepartimi oqaaseqartartoq Alex Ahrendtsen isumaqarpoq .

Aamma oqaaseqartartoq isumaqarpoq aappassaaneerneqarnissaq pingajussaaneerneqassallunilu kinguartinneqassasoq, immikkut ilisimasallit nalunaarusiaasa marluk Naalakkersuisut suliarititaat saqqummiunneqarnissaat utaqqeqqaarnerqartariaqartut.

Kalaallit arnat aaqqissuussaasumik allaanerusumik ajornerusumillu pineqartarsimasut, taamaattumillu utoqqatsernissaq nassuerutiginninnissarlu pissusissamisoortuusut, Venstremeersoq Kristoffer Melson Ahrendtsenimut oqarpoq.

Arnat qallunaat aamma ilanngunneqarnissaat taperserneqanngittoq, Alexip paasisinnaanngilaa.

Socialdemokratit oqaaseqartartuata Alex Ahrendtsen aperivoq Dansk Folkeparti inatsisissatut siunnersuut tapersersorumaneraat:

– Kissaatigaarput qallunaat arnat taarsiissutissanut aaqqissuussamut ilanngunneqarnissaat. Tamanna ataatsimiititaliami suliarineqartillugu ilanngutissavarput, tamatumalu kingorna aalajangerumaarpugut akuerissanerlugu itigartissanerlunguluunniit, oqaaseqartartoq oqarpoq.

Dansk Folkeparti partiini spiralilersuinermi eqqugaasunut taarsiissuteqarnissamik neriorsuuteqareersimasut akornanni kisiartaalluni taamaaliunngilaq.

Spiralilersuinermi eqqugaasut taarsiiffigineqarnissaat pillugu inatsisissatut siunnersuut Folketingimi tallimanngorpat siullermeerneqassaaq.

Niviarsiaqqat arnallu piumassuserinngisaminnik spiralilertinneqartut pillugit suliaq Danmarkip Kalaallit Nunaatalu attaveqatigiinnerannut sunniuteqarpoq.

Nalunaarusiat marluk inuiattut toqoraasimanermut naliliisussat tamanut ammaanneqarnissaat inunnit amerlasuunit utaqqineqaraluartoq, siullermeerinninneq folketingimi ingerlanneqarpoq.

Danmarkimi peqqissutsimut oqaluffinnullu ministeriata Ida Aukenip (S) spiralilersuinermut eqqugaasunut taarsiivigineqaranissaannik inatsisissatut siunnersuutip siullermeernissaa, aappassaaneernissaa pingajussaaneerneqarnissaalu aggustimi pinissaa pingaartitaraa.

Siunnersuutip arnat piffissami 1960-imiit 1991-imut Kalaallit Nunaanni Danmarkimiluunniit akuersissuteqaratik naartunaveersaatinik ikkussuiffigineqarsimasut taarsiivigineqarsinnaalersissavai. Arnat pineqartut, taarsiivigineqarnissamut qinnuteqarnissamut piumasaqaataasunik naammassinnittut, 300.000 koruuninik taarsiivigitinnissamut qinnuteqarsinnaapput.

Arnat sprialilersorneeqarsimasut taarsiivigineqarnissamut juulip aallaqqaataaniilli Patienterstatningenimut qinnuteqarsinnaalerput, arnallu 171-it maanna taamaaliorsimalereersut, Patienterstatningen Ritzau-mut ilisimatitsivoq.

Inuit Ataqatigiit (IA) Folketingimi ataatsimiititaliani inissanik agguaassinermi Nunatsinnut pingaaruteqartut pingaarnerutillugit isiginiarsimavaat, partii taama nalunaaruteqarpoq.

- Nunanut allanut sillimaniarnermullu politikimut tunngasuni, Qallunaat ullumikkut akisussaaffigisaanni, Kalaallit sinniisuutitaqarnissaasa qulakkeerneqarnissaa IA-p pingaartissimavaa. Nunarsuarmioqatigiinnut ilaavugut aalajangiinernullu uagutsinnut attuumassuteqartunut sunniuteqartariaqarluta. Issittumullu tunngasuinnaanngitsuni, kisiannili tamatigut. Aammattaaq nunarsuarmioqatigiinnut ilaavugut Kunngeqarfiullu nunanut allanut politikianit sunnerneqartarluta – taamaattumik nerrivimmi issiaqataasarnissarput pingaaruteqarpoq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq, taannalu Nunanut Allanut Illersornissamullu Ataatsimiititaliami aamma Nunanut Allanut Politikimik Aalajangiisartunut ilaasortanngorpoq.

IA-p aamma Kunngeqarfiup iluani pissutsit ataatsimiititalianut ilaasortaatitaqartitsinermi sammivai. Taamaalilluni Savalimmiunut ataatsimiititaliami ilaasortanngorpoq aamma Kalaallit Nunaat pillugu ataatsimiititaliami siulittaasunngorluni:

- Kalaallit Nunaat pillugu ataatsimiititaliami siulittaasutut nutaatut qilanaaraara ataatsimiititaliami ilaasortat sinneri peqatigalugit Nunatta politikikkut oqallisigineqarnerani qitiutinnissaa. Nammineq isumaqarpunga tulluartuusoq Qallunaat Kalaallit Nunaanni akisussaaffiisa ullumikkut najoqqutassianut naapertuunnissaat kalaallillu Danmarkimiittut nunap inoqqaavisut pisinnaatitaaffiinik qulakkeerinninneq sammineqartassasut, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

IA-p ataatsimiititaliat ilaasortaaffigisai ukuupput:

- Kalaallit Nunaat pillugu ataatsimiititaliami siulittaasuuffik

- Savalimmiunut Ataatsimiititaliaq

- Nunanut allanut illersornissamullu ataatsimiititaliaq

- Nunanut allanut tunngasunut ataatsimiititaliaq

- Issittumi aallartitat

- Ukiut marluk qaangiuppata Issittumi inatsisartut ataatsimiititaliaanni (SCPAR) sinniisuunissaq.

Inuit Ataqatigiit ataatsimiititaliani allani Nunatsinnut pingaaruteqartunik oqaluuserisassaqaleraangat, ilaasortaagallarsinnaasassapput. Tamanna Europamut ataatsimiititaliami aamma inatsisinik atuutsitsinermut ataatsimiititaliami pisinnaasutut naatsorsuutigineqartoq, partiimit ilisimatitsissutigineqarpoq.

Naleraq sinnerlugu Folketingimi ilaasortaq, Qarsoq Høegh-Dam, Folketingimi qitiusumik ataatsimiititaliani nunat tamalaat akornanni suleqatigiiffini arlalinnut ilaasortanngorpoq.

Naleraq tusagassiuutitigut taama nalunaaruteqarpoq.

Ilaatigut Issittoq pillugu, nunanut allanut, isumannaallisaanermut naalagaaffeqatigiinnermilu ataatsimiisitaliat ilaasortaaffigilerpai.

- Assut naammagisimaarpakka atorfiit tunniunneqartut. Sumiiffiit tamakkuupput Kalaallit Nunaannut pingaaruteqarluinnartuusut. Aalajangiinerit nunatsinnut, inuiaqatigiinnut kiisalu namminneq siunissatsinnut tunngasut toqqaannartumik sunniuteqarfigissavakka. Ulloq siulleq aallarnerfigalugu atorfik tiguara, Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq.

Nangilluni oqarpoq aalajagiisoqassatillugu, Kalaallit Nunaata peqataanissaa pingaartillugu.

- Issittoq, Kalaallit Nunaat kalaallillu pillugit, illersornissamut politikki nunanullu allanut politikki pillugit aalajangiisoqartillugu Kalaallit Nunaat sinniisuutitaqartariaqarpoq. Uagut uangalu nunaga inuiaqatikkalu, nerrivimmi issiaqataasariaqarpugut, nipivullu tusartinniarlugit. Suliaq taanna kiisalu suliniutit annerpaat maanna tigussavakka, oqarpoq.

Toqqaanerit Kalaallit Nunaannut pingaarutilimmik kinguneqartussatut Naleqqap isigaa. Atorfiit Kalaallit Nunaat nuna tamakkerlugu nunallu tamalaat akornanni oqallittarfinni sunniuteqarnerpaanni arlalinni Issittumi inuiaqatigiinnullu kalaallinut pingaaruteqartuni sinniisuutitsivoq

Maanna Qarsoq Høegh-Damimit (Naleraq) uku ilaasortaaffigineqalerput:

Siulittaasoq: Den Arktisk Delegation

Folketingimit kisimiilluni ilaasortaq: Den Arktiske Parlamentarikerkomité (SCPAR)

Ilaasortaq: NATO's parlamentariske forsamling

Ilaasortaq: Udenrigspolitisk nævn (UPN)

Ilaasortaq: Udenrigs- og Forsvarsudvalget (UDF)

Sinniisoqarfimmut ilaasortaq: Nordisk Råd

Ilassutitut ilaasortaq: Retsudvalget (REU)

Ilassutitut ilaasortaq: Socialudvalget (SOU)

Ukiuni marlunni siulittaasup tullia, ukiuni marlunni siulittaasoq: Grønlandsudvalget (GRU)

Folketingimi ilaasortatut peqataasoq: FN

Isumaginninnermut ineqarnermut ministerip taarserneqarnera pingasunngornermi aamma malunnartinneqarpoq.

Ministeriujunnaartup Sophie Hæstorp Andersenip (S) Moderatineersumut Monika Rubinimut isumaginninnermut nunanilu avannarlerni suleqatigiinnermut akisussaaffiit tunniuppai, SF-imeersullu Jacob Markip ineqarnermut ministerinnguutigaluni meeqqanut utoqqarnullu ministereqarfik aamma akisussaaffigilerlugu.

Ministerit nikinnerisa malunnartinneqarnerat naammassimmat, ministerinngortoq Sermitsiap Danmarkimi kalaallit meerartaannut angerlarsimaffiup avataanut inissinneqartunut tunngatillugu sunik anguniagaqarnersoq paasiniarlugu apersorpaa.

Danskit naalakkersuisortaavisa tunngavissaanni "kalaallit meerartaat Danmarkimiittut atugarissaarnissaat aamma kalaallit ilaqutariit pisinnaatitaaffii qulakkeerneqarnissaat, tassunga atatillugu meeqqanik angerlarsimaffiup avataanut inissiinermi suliat tamarmik inatsisitigut assigiimmik atugaqartinneqarnissaat qulakkeerniarlugu misissorneqassallutik" allaqqavoq.

– Naalakkersuisut tunngavissaanni allassimasutut anguniagassaraakka - Naalakkersuisunik suleqateqarnerup ukkatarineqarnerunissaa suliassaqarfillu maanna akisussaaffigiligara pitsanngorsarnissaa, Monika Rubin oqarpoq nangillunilu:

– Kalaallit Nunaata Danmarkillu naligiimmik suleqatigiilernissaat uannut pingaaruteqarpoq.

Danmarkimi peqqissutsimut ministerinngortup Ida Aukenip (S) Sophie Løhde (V), spiralilersuinermut suliniummut eqqugaasunut taarsiissuteqarnissamik suliniuteqarsimasoq, pingasunngornermi taarserpaa. Suliaq Folketingimut qinersineq pissutaalluni unikkallaqqanikuuvoq.

Taamaattumik Sermitsiap Ida Auken aasaanerani sulinngiffeqannginnermi taarsiissutissanut inatsisissatut siunnersuutip saqqummiuteqqinnissaa pingaarnersiussaneraa aperaa.

– Inatsisissatut siunnersuut pingaaruteqarluinnarpoq. Kalaallit arnat ajornerpaamik misigisaqarnikut ikiorneqarnissaat taarsiiffigineqarnissaallu uagutsinnut pingaaruteqarluinnarpoq.

- Aasartinnagu angumerisinnaanerlugu qulakkeerlugu oqaatigisinnaanngilara, piaarnerpaamilli piviusunngortinniarlugu sapinngisatsinnik iliuuseqarpugut.

– Naalagaaffeqatigiinneq qamuuna soqutigaara. Inunnik ataqqinnittumik pinnittarnissarput, eqqortumik iliornissarput aamma spiralilersuinermi suliami pisimasut aaqqiviginiarnissaat uannut pingaaruteqarpoq, Ida Auken oqarpoq, taassuma peqqissutsimut ministerinngornermi saniatigut aamma ilageeqarnermut ministerinngorpoq.

Folketingimut ilaasortat kalaallit, IA-meersoq Naaja H. Nathanielsen aamma Naleqqameersoq Qarsoq Høegh-Dam, marlunngornermi danskit nalunaaqutaat malillugu nal. 11 aamma 11.30 isumaqatiginninniarnermut aqutsisoq Mette Frederiksen isumaqatiginninniarnissaminnut pingaarutilinnut Marienborgimi qaaqquneqarput.

Sermitsiap paasissutissaatai naapertorlugit Atlantikup avannaanut tunngatillugu naalakkersuinikkut tunngaviit misissorneqarnissaat pineqarpoq, tamannalu kalaallit inatsisartuni ilaasortaatitaasa isummerfigissavaat.

Danmarkimi nalunaaqutaq malillugu nal. 16 Marienborgimi tusagassiortunik katersortitsinissamut qaaqqusisoqarpoq, tassanilu Socialdemokratit, SF-ip, Radikalit Moderatilli naalakkersuisussanngortitaat saqqummiunneqassallutik.

Kalaallit Nunaanniit Folketingemut ilaasortat marluk Naaja H. Nathanielsen (IA) aamma Qarsoq Høegh-Dam (Naleraq) sisamanngornermi ualikkut isumaqatiginninniarnermi aqutsisoq Mette Frederiksen ataatsimeeqatigaat.

Isumaqatigiinniarnerit ajunnginnerusut piviusorsiornerusullu, taakku marluullutik Sermitsiamut oqarput.

– Ingerlalluarpoq. Itinerusumik paasisaqarfigineruarput, isumalluarpungalu, Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq, taassuma Folketingimi sulisuni Nukappiaaluk Hansen aamma Hannah Najaaja Olsen ilagalugit Marienborgimi ataatsimiigiarput.

– Danskit akisussaaffiisa Folketingimut qinersinissaq sioqqullugu naleqqussarneqaqqinnissaat, kalaallillu innuttaasut pisinnaatitaaffii, ilaatigut kalaallit meerartaat nunallu inoqqaavisa pisinnaatitaaffii, pingaartinneqassasut piumasaraavut, Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq, taassumalu maluginiarpaa naalakkersuisut nutaat pilersinneqangajalersut.

IA sinnerlugu Folketingimut ilaasortaq Naaja H. Nathanielsen, Nuummiinnera pissutigalugu nittartagaq aqqutigalugu ataatsimiinnermi peqataavoq.

Immikkut aningaasaliinerit amerlanerusut, nunasiaanerup nalaani pisut ajorluinnartut iliuuseqarfigineqarnissaat, aamma Naalagaaffiup inatsisitigut tunngavissaa tamakkiisuusoq aamma inuiaqatigiinni atugassarititaasut atugarissaarnerlu eqqartorpavut.

– Ataatsimiinneq pitsaallunilu angusaqarfiulluarpoq. Qulequttat itisilerneqarlutillu suliareqqinneqartussat suli eqqartorpavut, taamaattumillu sumi inissisimanerluta iluamik oqaatigisinnaanngilarput. Kalaallit Nunaata soqutigisai pissutsillu kalaallinut innuttaasunut pingaaruteqartut annersumik isiginiarpagut, ersaripporli aamma qallunaat naalakkersuisunngortussat politikkikkut sinaakkutissaat maluginiassallugit: Suna politikkikkut ingerlavigissavaat? Tamanna erseqqinnerusumik takusinnaalerutsigu ullumikkullu ataatsimiinneq pillugu akissuteqartoqarpat, qanoq tapersiissanerput nalilissavarput. Maannakkorpiaq mianersuasunnguamik isumalluarpunga, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

Socialdemokratit siulittaasuat Mette Frederiksen kunngimut siunnersortitut kingumut toqqarneqarpoq, taamaasilluni Marienborgimi naalakkersuisooqatigiinnissamut isumaqatiginninniarnerit aallartipput.

Atlantikup avannaani ilaasortat sisamanngornermi danskit nalunaaqutaat malillugu nal. 14.00 isumaqatiginninniarnissaminnut qaaqquneqarput. Naleraq sinnerlugu Folketingimut ilaasortaq Qarsoq Høegh-Dam ataatsimiinnermut peqataassasoq, IA-meersorlu Naaja H. Nathanielsen suli Nunatsinniittoq nittaartakkatigut peqataassussaq, Sermitsiap paasivaa.

Socialdemokratit, SF-ip, Radikalep Moderaterillu naalakkersuisuutitaqalernissaat anguniagaralugu, Mette Frederiksen siusinnerusukkut nalunaarpoq.

Folketingimut qinigaaqqammersut Naaja H. Nathanielsen (IA) aamma Qarsoq Høegh-Dam (Naleraq) naalakkersuisunngortitsinissamik isumaqatigiinniarnerit aallartinnginneranni Marienborgimi silassorissuusiaq pillugu pikkorissaanermi sisamanngornermi peqataapput.

Kalaallit ilaasortat isumaqatiginninniarnernut peqataanngillat.

Tallimanngornermi apriilip 17-ianni 2026-mi aamma isumaqatiginninniartoqassaaq.

Folketingimut ilaasortanngortut Danmarkimi naalakkersuisussanik isumaqatigiinniarnerit suli ingerlagaluartut aappassaanik ullumi ataatsimiipput. Ataatsimiinneq qallunaat nalunaaqutaat malillugu ualikkut ataatsimut aallartissaaq, tassanilu ilaasortat ataatsimiititaliap folketingimut qinersinerup akuerineqarnissaanut siunnersuutaa taasissutigissallugu.

Tamatuma kingorna ataatsimiinneq unitsinneqassaaq, ilaasortanngortullu nutaat ataatsimiittarfimmi persuarsiutigineqartumik inatsisip tunngaviusup malinnissaannut atsiussallugu. Folketingimut ilaasortanngortut tamarmik ima allassimasoq atsiussavaat: »Inatsit Tunngaviusoq ataqqillugulu malinnissaa neriorsuutigaara«.

Qinigaaqqammertut atsiortussat ilagaat Qarsoq Høegh-Dam, Naleraq, aamma Naaja H. Nathanielsen, IA.

Ilaasortat nutaat tamarmik atsioreerpata Folketingip ataatsimiittarfiani ataatsimiinneq nanginneqaqqissaaq, tassanilu siulittaasoq, siulittaasup tullii sisamat allatsillu tallimat qinerneqassapput.

Ataatsimiinnerup kingorna Folketingimut ilaasortat qinigaaqqammersullu ilaqutaat Vandrehallenimi ilasseqatigiissapput.

Kunngikkormiut isumaqatiginninniartussatut toqqagaat Mette Frederiksenip ilaasortat Atlantikup Avannaaneersut sapaatip-akunnerani matumani ataatsimeeqatigeqqissallugit naalakkersuisunngortitsinissamik isumaqatigiinniarnerit pillugit allappoq.

Savalimmiuniit Kalaallit Nunaanniillu Folketingimut ilaasortat oqaloqatiginerini naalagaaffeqatigiinneq sammineqassasoq Mette Frederiksen naatsumik allappoq.

Mette Frederiksen Folketingimut marsip 24-ani qinersisoqareermat kunngikkormiunit misissuisussatut toqqarneqarpoq.

Partiit saamerliit qiterliusullu naalakkersuisunngortinneqarsinnaanerannut periarfissarsiussavai, sulili iluatsinnagu. Ingammik Moderaternip siulittaasuata Lars Løkke Rasmussenip naalakkersuisut assersuutigalugu Enhedslistenikkunniit isumalluuteqartut akerlerai. Qiterliunerusunik naalakkersuisunngortitsisoqarnissaa piumaneruaa.

Partiit sorliit naalakkersuisunngorumaarnersut suli ilisimaneqanngimmat, kalaallit ilaasortaatitaat naalakkersuisunngortussanut qanoq pingaaruteqartigissanersut, qanorlu amerlatigisunik piumasaqaatik isumaqatiginninniuteqarsinnaanersut aamma nalunarallarpoq.

Mette Frederiksenip sapaatip-akunnerani matumani Venstre Konservativillu isumaqatiginiarnissaanik “annertusiissaaq” ingammik aningaasaqarnermut tunngatillugu, allappoq.

Danmarkimi nutaanik suli naalakkersuisoqalinngikkaluartoq Folketingimi ilaasortat 179-it ullumi ullup qeqqanut siullermeerlutik ataatsimiissapput.

Inatsit tunngaviusoq naapertorlugit qinersisoqareerneraniit ullut suliffiusut aqqaneq-marluk qaangiutsinnagit ataatsimiittoqartussaavoq. Kalaallit Nunaanniit qinigaarlaat nutaat marluk, Inuit Ataqatigiinniit Naaja H. Nathanielsen aamma Naleqqamiit Qarsoq Høegh-Dam, ataatsimeeqataanissaat naatsorsuutigineqarpoq.

Ataatsimiinneq siulleq sivisunerpaamik ilaasortaanikumit Lars Løkke Rasmussenimit (M) siuttuuffigineqassaaq. Taanna ukiut 31-t qaammatillu arfinillit sinnilaarlugit ilaasortaavoq.

Ataatsimiinnermi siulittaasuugallartoq toqqarneqassaaq, qinigaanermullu misilinneqarnissaanut ataatsimiititaliaq 21-nik ilaasortalik pilersinneqassalluni. Ataatsimiititaliap qinersinermit naammagittaalliutit suliarissavai, qinersinerullu ilaasortallu ataasiakkaat akuerineqartussanngorlugit Folketingimut oqaluuserisassanngortissallugit.

Folketingimi marlunngornermi apriilip 14-ianni aappassaannik ataatsimiittoqassaaq, tassani ilaasortat qinigaaqqammersut inatsit tunngaviusoq atsiussavaat, aamma Folketingimi siulittaasumik, siulittaasup tulliinik allatsinillu tallimanik toqqaasoqassalluni. Kiisalu ataatsimiititaliarpassuit pilersinneqassapput, ilaatigut Nunanut Allanut Tunngasunut Politikkimut Ataatsimiititaliaq, nunanut allanut isumannaallisaanermullu politikkimut tunngasunik immikkut suliassalik.

Qarsoq Høegh-Dam, N, socialdemokraatit siulittaasuannik Mette Frederiksenimik, danskit naalakkersuisoqatigiiliornissamut isumaqatiginninniarnerni aqutsisumik ullumi aamma ataatsimeeqateqarpoq.

- Naleqqamit oqariartuut ersarippoq: Nunatsinnit partiit ataatsimut oqariartuutaat isumaqatiginninniutigineqassapput, Naleraq quppernermini allaatigisaqarpoq.

Naleqqap siulittaasua Pele Broberg, Qarsoq Høegh-Damip ataatsimeeqateqarnerani peqataavoq, soorlu aamma Múte B. Egede Naaja H. Nathanielsenip ataatsimeeqateqarnerani peqataasoq.

Nunatsinnit qinigaasut Mette Frederiksenimit ullumi ataatsimeeqatiserineqarlutik qaaqquneqarsimapput.

Folketingimut ilaasortap Naaja H. Nathanielsenip isumaqatiginninniarnermi siuttuusup Mette Frederiksenip ataatsimeeqatiginera ingerlalluartoq, Facebookimi allappoq.

IA danskit naalakkersuisuinut nutaanut tapersiissappat naalagaaffeqatigiinnerup aaqqissuuteqqinnissaa piumasaqaatigineqartoq taassuma aamma ilisimatitsissutigaa.

- Nunat pingasuulluta naligiilluinnarnissarput piumasaraarput, tamannalu anguniarlugu inatsit tunngaviusoq namminersornermullu inatsiserput allanngortinneqartariaqarput. Ilaatigut aalajangiisinnaatitaanerulernissarput, nunap iluani nunanullu allanut tunngasunut paasissutissanik isertuussanik pissarsisinnaanerput, aamma qallunaat Kalaallit Nunaanni suliassaqarfiisa tamarmik Danmarkimisut qaffassarneqarnissaat piumasaraarput, nalunaarummi allassimavoq.

Isumaqatigiinniarnerit Folketingimut qinersinerup kingorna sapaatip-akunnera ataaseq qaangiuttoq aallartinneqarput. Naatsorsuutigineqarlunilu poorskip kingorna isumaqatiginninniarnerit nangeqqissasut.

Nunanit avannarlernit ilaasortat Mette Frederiksenilu ullumikkut ataatsimeeqatigissallugu Københavnimiipput.

Naalagaaffeqatigiinnerup aaqqissuuteqqinnissaa siullermeerluni qaqinneqanngilaq. ’Naalagaaffeqatigiinneq 2.0’ Naalakkersuisut siulittaasuata Mette Frederiksenillu siusinnerusukkut eqqaanikuuaat.

Kalaallit Folketingimut ilaasortanngortut Inuit Ataqatigiinneersoq Naaja H. Nathanielsen aamma Naleqqameersoq Qarsoq Høegh-Dam Danmarkimut ataasinngormat ualikkut tikipput, taakkulu tamarmik mittarfimmiit toqqaannartumik Christiansborgiliarput.

Tamarmik immikkut allattoqarfimminnit aaneqarput, qularnanngitsumillu Marienborgimi marlunngornermi ataatsimiinnissaminnut piareersarnermut unnuk atussavaat. Qallunaat nalunaaqutaat malillugu ullaap tungaani pissaaq.

– Isumaqatiginninniarnernut tunngatillugu Kalaallit Nunaat Danmarkimiittuniit ataatsimoornerorpasipput, Qarsoq Høegh-Dam Naleqqap Christiansborg Ridebanemi allaffianut ingerlaqqinnginnermini oqarpoq.

Qinigaarlaat taakku marluk, Danmarkiliarlutik timmisartumi sanileriiaani issiaqatigiittut, Kalaallit Nunaannut sinniisuujumallutik ataatsimoornissartik isumaqatigiissutigaat.

– Pingaarnerit oqaloqatigiissutigereerpavut, aamma kalaallit tungaannit suut saqqummiunneqarnissaat pillugit. Soorunami partiit assigiinngilagut, kisianni aamma oqaloqatigiippugut, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq, taassumalu qallunaat isumaqatiginninniarnermi siuttuat qanoq oqaasissaqarnersoq tusarnissaa qilanaaraa:

– Qallunaat isumaqatiginninniarnernik aqutsisuat sumi inissisimanersoq qanorlu takorluugaqarnersoq paaserusungaarparput. Uagutsitulli apeqqutissaqassagunaqaaq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq, taassumalu ataatsimiinneq sumiiffissiornermik aallartinnissaa ilimagaa.

Inuussutissarsiornermut, aatsitassanut, nukissiuuteqarnermut, inatsisinik atortitsinermut naligiissitaanermullu naalakkersuisup Naaja H. Nathanielsenip (IA) marlunngormat qinersisoqarnerata kingorna tunuarpoq.

Danmarkiliassaaq Folketingimi ilaasortanngorniarluni.

Naaja H. Nathanielsenip akisussaaffii aningaasaqarnermut akileraartarnermullu naalakkersuisumit Múte B. Egedemit (IA) akisussaaffigineqarallassasut, Naalakkersuisut tusagassiuutitigut nalunaarummi nalunaarutigaat.

Naalakkersuisut akisussaaffiinik nutaanik agguataarisoqarnissaata tungaanut taamaattoqassaaq.

Maannakkut naalakkersuisut arfiniliupput.

Nunatsinniit Folketingimut ilaasortanngorlaat marluk Savalimmiuniillu Folketingimut ilaasortat marluk sapaatip-akunnerata tulliani ministeriugallartup Mette Frederiksenip ataatsimeeqatiginissaanut qaaqquneqarput.

Tamanna Socialdemokraatit tusagassiuutitigut nalunaarutigaat.

Mette Frederiksen amerlanerussuteqarluni naalakkersuisunngortitsisinnaanissamut paasiniaasussatut kunngikkormiunit toqqarneqarpoq, taamaammallu qanoq kikkullu naalakkersuisoqatigilersinnaanerlugit paasiniaaleruttorluni.

Danskit partiini siuttuisa saniatigut Mette Frederiksenip Naaja H. Nathanielsen (IA) Qarsoq Høegh-Damilu (N) ataatsimeeqatigissavai.

Danmarkimi naalakkersuisunngortitsinermi kingullermi Folketingimut ilaasortaanikut Aaja Chemnitz aamma Aki-Matilda Høegh-Dam partiimut tapersersuisussatut isumaqatigiissusiornikkut Kalaallit Nunaannut tunngasunik arlalinnik naalakkersuisooqatigiinnermut ilanngussipput.