Danmark Kalaallit Nunaallu suli ataqatigiipput

Folketingip Siulittaasoqarfia Christiansborgip saavani Rigsdagsgårdenimi Erfalasorput tallimanngorpat amuneqassasoq nalunaarpoq.

Kalaallit, danskit amerikamiullu Inatsisartuni, Folketingimi USA-milu Kongressimi ilaasortat ataatsimiinnissaat Erfalasup amuneqarnissaanut pissutaavoq.

Kunngeqarfimmi Kalaallit Nunaannilu piviusoq nutaajuvoq, ataatsimiinnissarlu immikkuullarilluinnartuuvoq, Folketingimi siulittaasoq Søren Gade (V) oqarpoq.

Ruslandip nunat Nato-mi ilaasortat Kalaallit Nunaanniititaqarnertik annertusinerat "ernummatigingaatsiarpaa".

Ruslandip Belgiami aallartitaqarfianiit, Nato-p qullersaqarfeqarfianiittumi, taamatut nalunaaruteqartoqartoq, nutaarsiassaqartitsivik AFP allappoq.

- Avannaani pisut uagutsinnut annertuumik ernumalersitsipput, oqariartuutigineqarpoq.

Danmarkip Nato-miit akulerutsitsinermigut "akerleriissutaasunik ajornerulersitsissasoq", Ruslandip Danmarkimi aallartitaa Vladimir Barbin Ritzauimut allakkatigut oqarpoq.

- Danmark nunap killeqarfiini isumannaatsuunermut tunngasunik aalajangiinissamut akisussaassuseqarpoq.

- Nato-lli Issittumi, Kalaallit Nunaat ilanngullugu, akuliutsinneratigut Danmarkip akerleriinneq siuarsarpaa, tamannalu isumannaallisaanermik pitsanngorsaaniarnermut ajornerulersitsilluni sumiiffimmi sakkutooqarnikkut naalarulunnermik annerulersitsiuaannarpoq.

Nunat tamalaat, aamma Issittoq eqqarsaatigalugu, isumannaallisarnerat ataatsimoorluni qulakkeerneqarsinnaasoq, Ruslandip aallartitaa isumaqarpoq.

- Issittumi naalagaaffiit tamarmik peqataasussaapput, Vladimir Barbin Ritzauimut allappoq.

Naalagaaffiit Issittumiittut tassaapput Kunngeqarfiup Danmarkip saniatigut USA, Canada, Finland, Norge, Sverige, Island Ruslandilu.

Folketingimi ilaasortat, nunatsinnit ataatsimiititaliat aamma Amerikamiut kongressimi ilaasortaatitaat nunat taakku pingasut suleqatigiinnerat eqqartorniarlugu tallimanngornermi Folketingimi naapinneqassapput.

Tamanna Folketingip tusagassiutitigut nalunaarutaani allassimavoq.

Ataatsimiinnermi nunanut allanut sillimaniarnermullu politikkimut tunngasut naalagaaffeqatigiinnermut Atlantikulu akimorlugu attaveqarnermut pingaaruteqartut qitiusutut sammineqassapput, nalunaarummi allassimavoq.

Ataatsimiinneq nalunaaqutaq 11.00 aallartissaaq, tamatumalu kingorna nalunaaqutaq 12.00 tusagassiortunik katersortitsisoqassalluni.

Kikkut Amerikamiut aallartitaannut ilaanersut Folketingip ilisimatitsissutiginngilai.

Senatorilli Chris Coons Demokraatineersup USA-mi inatsisartuni ilaasortat arfineq-marluk aamma kongressimi ilaasortat allat ilagalugit tikeraassalluni siusinnerusukkut ilisimatitsissutigaa.

Politikerit Demokraatineersut Jeanne Shaheen, Dick Durbin, Gregory Meeks, Madeleine Dean, Sara Jacobs aamma Sarah McBride ilagalugit angalassaaq, aammali senatorip replublikanerineersup Thom Tillisip suleqatini demokraatiusut angalaqatigissavai.

Inatsisartut nunanut allanut sillimaniarnermullu ataatsimiititaliaat aamma peqataassaaq.

USA-p præsidentia Donald Trump Kalaallit Nunaannik tiguaaniarluni kissaatini piviusunngortippagu naalagaaffiup eqqartuussivianut suliassanngortinneqassaaq.

Berlingske naapertorlugu kongressimi ilaasortaq republikaaneri Don Bacon aviisimut Omaha World-Heraldimut taama oqarpoq.

Inuit nittartakkatigut attaveqaqatigiittarfianni X-imi taanna allappoq piffissami 1890-sikkunniigata, isumaqarlutillu naleqartitatik nutaaliornerullunilu tamat oqartussaaqataaffianiinnerusut, aamma ileqqutoqqanut pisoqqanut nakkaannarniarnavianngitsut.

Don Baconip ataasinngornermi aamma inatsisissatut siunnersuut USA-p nunamut NATO-mut ilaasortaasumut sakkutooqarnikkut akuliunnginnissaanut iluaqutaasussaq tapersersorpaa.

Danmarkip nunanut allanut tunngasunut ministeriat Lars Løkke Rasmussen (M) Kalaallit Nunaatalu nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisuat Vivian Motzfeldt, Washingtonimut tikeraarneranni USA-mi senatorinit arlalinnit pingasunngormat taperserneqarput.

- USA-mi Kongressimi Kalaallit Nunaata nammineersinnaaneranik tapersersuinitsinnik inuiannillu ataqqinninnitsinnik ersersitsinissaq pingaaruteqarpoq, senatori republikaneriusoq Lisa Murkowski Løkkemik Motzfeldtimillu ataatsimeeqatigeereernerup kingorna oqarpoq.

Taanna republikanerineersuuvoq Trumpimik isornartorsiuisartutut nalunnginneqartoq, aamma Trumpip Kalaallit Nunaannut politikkianut sivisuumik akerliuniarluni piareersarpoq. Danmark Kalaallit Nunaallu tapersersoriartorniarlugit Københavnimut tallimanngorpat tikissaaq.

Senatorip attaviitsup Angus Kingip Trump ataatsimiinnerup kingorna aamma isornartorsiorpaa.

- USA-p Ukrainemut tapersersuiunnaarnerata eqqaassanngikkaanni Kalaallit Nunaannut sakkutuulersornissaq USA-p kukkussutigisinnaasaasa annersaraat. Taamaaliornerup sanngiillisissavaatigut, Angus King oqarpoq.

Senatori: Kina pisisartoqarpoq - uagulli iligisaqarpugut

Taanna ukiut 13-it sinnerlugit USA-p illersornissamut isertortumillu paasiniaasartut suliaat pillugit ataatsimiititaliaani ilaasortaavoq. Angus Kingip USA-p nukittuffeqarnera immikkut inissisimaneranik pissuteqartoq oqarpoq.

- Nunarsuup sinneranut sanilliulluta ileqarnerput iluaqutigaarput. Kina pisisartoqarpoq uagulli ileqarpugut. Rusland pisisartoqaranilu ileqanngilaq.

- Nunamut Nato-mut ilaasortaasumut sakkutuulersorniarluta oqallikkutta Nato-p piginnaasai annikitsusiarissavagut, taamaalioruttalu iligisavut annaassallugit. Kukkunerujussuussaaq, Angus King oqarpoq.

USA ileqanngikkuni Kinamut akiuunnermi kisimiilissaaq. Sorsunneq kisimiilluni ajugaaffigineqarsinnaanissaa qularnartoq, oqarpoq.

Nunanut allanut tunngasunut ministerip Lars Løkke Rasmussenip (M) senatorit ataatsimeeqatiginerinnut "tapersersuiuarnerannullu" qutsavigai, Københavnimullu tallimanngornermi tikeraarpata taamaattoqaannarnissaa naatsorsuutigineqarpoq.

Ataatsimiinnerup kingorna amerikamiut, kalaallit qallunaallu arlaannaalluunniit isumamminnik nikisitsisimanngitsutut nalilerneqarsinnaapput.

Sermitsiami aaqqissuisuuneq Masaana Egede oqarpoq.

- Pitsaaqutitut isigisinnaasarput tassaavoq oqaloqatigiinneq aallartimmat, ingerlaqqissallunilu. Pitsaanngitsutulli taasinnaasarput tassaavoq pisut maannakkutut iinnassagunartut.

- USA, Danmark Kalaallit Nunaalluunniit pisumi isummaminnik allannguisimasinnaanerat takusinnaanngilara, Masaana Egede oqarpoq.

Naalakkersuisut siulittaasuata tullia, Múte B. Egede, ´nunani allani maannakkut inissisimaffik pillugu

eqikkaassalluni´ unnugu nal. 18.15 tusagassiortunik katersortitsissaaq.

Sermitsiaq tusagassiortunik katersortitsinermi malinnaassaaq.

Lars Løkke aamma Vivian Motzfeldt Washingtonimi danskit aallartitaqarfiannut apuupput, tusagassiortunillu katersortitsinnginnermi ullup qeqqasioqqaarlutik.

USA-p, Danmarkip Kalaallit Nunaatalu ataatsimiinnerisa naammassinerata kingorna "thumps up"-ertoqarsimasoq, Sermitsiap sumiiffimmi malinnaasua ilisimatitsivoq. Ataatsimiinneq qanorpiaq ingerlasimanersoq pillugu tusagaqarnissatsinnik suli utaqqivugut.

Illersornissamut ministeriaqarfimmi tusagassiortunik katersortitsinermi Sermitsiaq illersornissaqarfimmi pisortaq Michael Hyldgaard aperaa Kalaallit Nunaanni sakkutuut qanoq amerlatigisut sumilu takussaassanersut. Tamatumunnga illersornissamut pisortaq ima akivoq:

– Sumiiffiit suliallu suuneri nikerarsinnaapput. Taamatuttaaq qanoq suliaqarnerit nikerarsinnaallutik. Suliat assigiinngitsut ingerlassapput, ilaat innuttaasunit malugineqarnavianngillat imaani silaannarmilu ingerlanneqassammata. Aammali sakkutuut sumiiffiit ilaanni takussaasinnaajumaarput, soorlu Nuummi.

Løkkep Motzfeldtip, Rubiop aamma Vancep ataatsimiinnerat naammassisimalerpoq.

Lars Løkke aamma Vivian Motzfeldt vicepræsidentip allaffianit Eisenhower Executive Office Buildingimit, Det Hvide Husip sanianiittumit anillaqqammerput.

Sverigemiut sakkutuui arlallit pingasunngornermi Kalaallit Nunaannut tikissapput.

Sverigep ministeriunerata Ulf Kristerssonip X-imi taama allappoq.

Sverigemi ministeriuneq naapertorlugu Danmarkip piumasaqaataa malillugu sakkutuut aallartinneqarput.

Svenskit aallartinneqartut iligiinnit arlalinnit aallartussat ilagiinnaraat oqaatigineqarpoq.

Nunanit allanit sakkutuut ataatsimoorlutik Issittumi sungiusarnerannut Operation Arctic Endurance-mut ilaassasut, Kristersson allappoq.

EU-Kommissionip siulittaasuata Ursula von der Leyenip Kalaallit Nunaat tapersersorpaa.

"Kalaallit Nunaata naatsorsuutigisinnaavaatigut.“ AFP naapertorlugu Bruxellesimi tusagassiortunik katersortitsisoqarnerani oqarpoq:

- Uannut pingaaruteqarpoq Kalaallit Nunaata paasissagaat – oqaatsitigut kisimi pinnani, iliuuseqarnikkulli – kalaallit kissaataannik soqutigisaannillu ataqqinnilluta, aamma naatsorsuutigisinnaasaraatigut, von der Leyen oqarpoq.

Taama nalunaaruteqarpoq Nunanut Allanut Tunngasunut Naalakkersuisup Vivian Motzfeldtip (S) qallunaallu nunanut allanut ministeriata Lars Løkke Rasmussenip (Moderaterne), USA-mi præsidentip tullianik J.D. Vancemik nunanullu allanut ministeriannik Marco Rubiomik Washington DC-mi Det Hvide Husip eqqaani vicepræsidentep allaffiani ataatsimeeqateqarnissaat nalunaaquttap akunnerinik sisamanik sioqqullugu.

USA-p præsidentiata Donald Trumpip Kalaallit Nunaannik aqutsilernissamik piumasaqaateqarnerata kingorna ataatsimiinneq piviusunngorpoq. Ataatsimiinneq Kalaallit Nunaata nalunaaqutaa naapertorlugu 13:30 aallartissaaq.

Vivian Motzfeldt Lars Løkkelu Det Hvide Husimut maanna apuussimalerput, tassanilu J. D. Vance Marco Rubiolu vicepræsidentip allaffiani Eisenhower Executive Office Building, Det Hvide Husip sanianiittumi ataatsimeeqatigissavaat.

Ataatsimiinneq nunatta nalunaaqutaat malillugu 13.30 aallartippoq.

Ataatsimiinneq USA-p nunatsinnik annertusiartuinnartumik tatisimanninneranut tunngassaaq.

Ataatsimiinnerup kingorna Vivian Motzfeldt aamma Lars Løkke tusagassiortunik katersortitsissapput.

Nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt (S) qallunaat nunanut allanut tunngasunut ministeriat Lars Løkke Rasmussen (Moderaterne), USA-p præsidentiata tullia J.D. Vance aamma USA-p nunanut allanut tunngasunut ministeria Marco Rubio, præsidentip tulliata allaffiani Præsidentip illorsuata eqqaaniittumi ataatsimigiingajalerput.

Vivian Motzfeldt Lars Løkkelu maanna ataatsimiiffissaminnukarput. Washington D.C-mi qallunaat aallartitaqarfianniit ingerlasut, DR allappoq.

Pingasunngornermiiit Nato-mi nunat iligisat qanimut suleqatigalugit Kalaallit Nunaanni eqqaanilu sakkutooqarnerussaaq, Illersornissaqarfik ilisimatitsivoq.

Naalakkersuisut Illersornissaqarfillu tusagassiutitigut nalunaarummi ima allapput.

- Nato-mut ilaasortatut Kalaallit Nunaanni eqqaanilu illersornissap isumannaallisaanerullu nukittorsarnissaa Nato-milu nunanik iligisatsinnik qanimut suleqateqarluni pinissaa Naalakkersuisunit qitiutillugu pingaartinneqarpoq. Illersornissaqarfik Naalakkersuisullu suliniutit aallartinnissaannut qanimut suleqatigiillutillu issittumi Europamilu ilitta akornanni suleqatigiipput.

- Sungiusarnerit aallartippata inuiaat kalaallit Issittumi Sakkutooqarfiup attaveqaatai aqqutigalugit ataavartumik ilisimatinneqartarumaarput, nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt (S) oqarpoq.

- Illersornissaqarfiup Issittumi sakkutooqarnerunissaa sungiusarnissarlu qanorpiaq pisinnaanersoq issittumi Europamilu iligisat arlallit peqatigalugit sapaatit-akunnerini tulliuttuni misissussavaa, illersornissamut ministeri Troels Lund Poulsen (V) oqarpoq.

Atortut innuttaasunut pingaarutillt ilaatigut nakkutigineqarlutillu, Kalaallit Nunaanni oqartussanik, ilaatigut politiinik, ikiuineq, sakkutuunik nunanit iligisaneersunik tikittunik isumaginninneq, Kalaallit Nunaanni eqqaanilu timmisartunik sorsuutinik atulersitsineq kiisalu sakkutuut imarsiortut suliassamik naammassinninnissaat 2026-mi sungiusarnerni ilaatigut sungiusarneqassapput.

USA-p, Kalaallit Nunaata Danmarkillu Washington D.C.-mi ataatsimiinnissaanni Sermitsiaq USA-mi aqqusinermi pisut pillugit nutaarsiassiisarnissaminut piareersimavoq.

Sermitsiami assiliisoq Oscar Scott Carl Washingtonimut tikissimalersoq pissutsinut qanimut malinnaassaaq.

Ullumikkut ataatsimiinnissami nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt (S) aamma danskit nunanut allanut tunngasunut ministeriat Lars Løkke Rasmussen (Moderaterne), USA-llu præsidentiata tullia J.D. Vance, USA-p nunanut allanut tunngasunut ministeria Marco Rubio, præsidentip tulliata allaffiani præsidentip illorsuata eqqaaniittumi pisussami peqataassapput.

Ataatsimiinnerup kingorna Lars Løkkep Vivian Motzfeldtillu tusagassiortunik katersortitsinissaat naatsorsuutigineqarpoq.

DR-ip paasissutissaatai naapertorlugit Vivian Motzfeldt, Lars Løkke, Marco Rubio aamma J.D. Vance Præsidentip illorsuani ataatsimiissanngillat.

DR taama allappoq.

Præsidentip tulliata allaffiani Eisenhower Executive Office-mi, Præsidentip illorsuata eqqaaniittumi, ataatsimiinneq ingerlanneqassaaq.

Ataatsimiinneq Kalaallit Nunaata nalunaaqutaa malillugu nal. 13:30 pissaaq.

USA-p, Kalaallit Nunaata Danmarkillu ullumikkut ataatsimiinnissaasa præsidentip tulliata Eisenhower Executiv Office Buildingimi allaffianut nuunneqarnera silatusaartumik aaqqiineruvoq, Sermitsiami aaqqissuisuuneq Masaana Egede naliliivoq.

- Pisumi silatusaartumik aaqqiinertut paasineqarsinnaavoq. J.D. Vancelli, siornatigut aamma misigisaqarfiginikuusatta, neriuutigisatsinnik diplomatii naapertorlugu ataatsimiinnissaq sinaakkuteqartissanerlugu ersarissumik oqaatiginngilaa, Masaana Egede oqarpoq.

Ataatsimiinneq aallaqqaammut nunanut allanut ministerit akornanni pisussaagaluarpoq, taamaammallu nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt (S), danskillu nunanut allanut minsteriat Lars Løkke Rasmussen (Moderaterne), Amerikami nunanut allanut ministeri Marco Rubio ataatsimeeqatigissallugu Washington D.C-liartinneqarput.

Taavali præsidentip tullia J.D. Vance peqataarusuttoq nalunaarutigineqarpoq. Taamaammat ataatsimiinnissaq aallaqqaammut Det Hvide Husimut nuunneqarpoq. Maanna præsidentip tulliata allaffianut nuunneqarsimasoq tusagassiuutit arlallit paasivaat.

USA-p præsidentiata tullersortaata J.D. Vancep nunanut allanut ministeri Lars Løkke Rasmussen aamma naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt Washington D.C.-mi Præsidentip illorsuani ataatsimeeqatigineqalerpata peqataanissaa pissutsinik ilungersunarnerulersitsissaaq.

USA pillugu immikkut ilisimasallit taama naliliipput.

- Ataatsimiinnissap allanngortinneqarnera præsidentimut USA-mullu pingaaruteqarneraneranik takussutissiivoq, Aarhusip Ilisimatusarfiani politikki pillugu professori Derek Beach oqarpoq.

J.D. Vancep peqataanissaa "akunnialui matuma siorna“ paasinissaata tungaanut nunanut allanut ministerit ataatsimeeqatiginissaat kisiami pilersaarutaasoq, ministeriunerup Mette Frederiksenip (S) tusagassiortunik marlunngornermi ualikkut katersortitsinermi oqaatigaa.

Marco Rubio USA-mi naalakkersuisuni "ajunngitsumik pissuseqartutut“ naaperiaasinnaasutullu isigineqarpoq, J.D. Vanceli allaanerulluinnarluni.

Trumpip "peqqarniitsuutaa"

Donald Trumpip "peqqarniitsuutigaa", Derek Beach oqarpoq.

Rasmus Sinding Søndergaard, Danmarkimi nunanut allanut tunngasunut misissuisoqarfimmi (DIIS) ilisimatusartuuneq, pingasunngornermi ataatsimiinnissaq atorfilittatigut alloriarnertut nalilerpaa.

Ajortuusariaqaranilu.

Ataatsimiinnermi isumaqatigiittoqassappat tamanna pingaaruteqarnertut isigineqassaaq, J.D. Vancemi peqataassammat.

- Taamaammat akerleriiginnartoqarsinnaassanngilaq. Trumpip sinniisai najuupput, tassami siunnersuisui tatiginerpaasai marluk najuupput, Rasmus Sinding Søndergaard oqarpoq.