Inatsisartut immikkut ittumik ataatsimiissasut: “Nunatta inissisimanera” oqaluuserineqassaaq

Naalakkersuisut tusagassiortunik nalinginnaasumik katersortitsigaangata nunatsinni tusagassiorfinni Sermitsiameersut KNR-imeersullu tallimat missaaniittut peqataakkajupput.

Naalakkersuisullu siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen tusagassiortunut nunatta avataaneersunut sisamanngornermi katersortitsimmat allarluinnaavoq.

Tusagassiorfinni sulisut 96-it tusagassiortunik Katuami katersortitsisoqarnerai peqataasut Naalakkersuisut Siulittaasuata Naalakkersuisoqarfiata paasissutissiissutigaa.

Katersortitsineq ima soqutigineqartigaaq allaat Naalakkersuisut tusagassiortunik katersortitsisarfiat inunnut taama amerlatigisunut inissaqartitsinngimmat, katersortitsineq Katuamut nuunneqartariaqalerluni.

Tusagassiortunik katersortitsineq nunatta USA-mit tatineqarnerujussuanut tunngassuteqarpoq.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D) ministeriunermit Mette Frederiksenimit tallimanngornermi tikeraarneqassaaq.

Ministeriuneqarfik X-imi nalunaarpoq Mette Frederiksen ullumi Bruxellesimiit Nuummut angalassasoq Jens-Frederik Nielsen ataatsimeeqatigiartorlugu.

USA-p præsidentiata Donald Trumpip nunatsinnik piginnikkumanini sapaatit akunnerini arlalinni uteqattaartareernerani, tikeraarneq maanna pissaaq.

Tatineqarneq pingasunngornermi annikilleriarpoq, præsidentimmi nunatsinnut sakkutuulersorluni tiguarniarnissamik ilimanartoqarnera itigartissutigaa, tamatumalu peqatigisaanik Danmarkimut suleqatinullu arlalinnut pillaatitut akitsuusiiniarluni pilersaarutini aamma taamaatillugu.

Norgemi tusagassiorfik NRK sisamanngornermi nalunaarpoq Danmarkimit, Sverigemit, Norgemit, Finlandimit Islandimillu ministeriunerit tallimat tallimanngornermi nunatsinnut ataatsimiigiartussaagaluarnitik kinguartikkallaraat.

Nunarput pillugu pissutsit allanngulerneri pissutigalugit ataatsimiinnissaq kinguartinneqarpoq.

Sisamanngornermi nunanut allanut ministeri Lars Løkke Rasmussen (M) naapertorlugu, Danmarkip, USA-p Kalaallillu Nunaata akornanni suleqatigiisitaq siullermeerluni ataatsimiippoq.

USA-p, Danmarkip Kalaallillu Nunaata akirnanni pissutsit pillugit apeqqummi, suleqatigiissitamilu nunat akornanni pilersinneqartumi maanna “eqqissilluni sulisoqassasoq” nunanut allanut ministeri oqarpoq.

Taama Nunanut allanut Aalajangiisartuni ataatsimeereerluni oqarpoq.

- Immikkuualuttutiserfiginngikkaluarlugit ippassaq (sisamanngormat, aaqqiss.) Washingtonimi ataatsimiittoqarnera oqaatigisinnaavara, ataatsimiinnermilu qanoq ingerlasoqarnissaa uppernarsaqqinneqarlunilu qanoq iliornissatsinnut pilersaarusiortoqarpoq.

- Tamatuma ataatsimiinnernik sukkasuumik aallartitsinerput kinguneraa, Løkke oqarpoq omalu nangilluni:

- Ataatsimiinnerit uku qaqugukkut ingerlanneqartarneri oqaatigisarnianngilarput, pissutsimmi uippaallisdutigineqarnerat annikillisarusupparput. Masnna eqqissisimasumik sulineq aallartissavarput.

Danmarkip, Sverigep, Norgep, Finlandip Islandillu ministeriunerisa Kalaallit Nunaanni tallimanngorpat ataatsimeeqatigiinnissaat pilersaarutaagaluarpoq.

Norgep ministeriunerata Jonas Gahr Størep norskit tusagassiorfiinut NRK-mut VG-mullu ilisimatitsissutigaa.

- Kunngeqarfiup Danmarkip, USA-p Nato-llu attaveqatigiinnerat eqqarsaatigalugu nunat avannarliit angalanissaq kinguartinniarlugu ualimut aalajangerput.

- Tikeraarnissatta qaqugukkut pinissaa nalilersorusaassavarput, Norgemi ministeriuneq Jonas Gahr Støre NRK-mut akissuteqarluni oqarpoq.

Danmarkimi, Norgemi, Sverigemi, Finlandimi Islandimilu ministeriunerit ataatsimiittussaagaluarput.

Ataatsimiittoqarniartut sisamanngornermi paasineqarnissaata tungaanut ilisimaneqanngilaq.

Ritzau-p ministeriuneqarfik oqaaseqartinniarsaraa.

Allaaserisap aallaqqaataani allassimavoq: Eqqunngitsumik paasissutissiisarneq akiorniarlugu, Kalaallit Nunaallu sinnerlugu sassarsinnaatitaaneq pillugu erseqqissaasoqarnissaanik kissaateqarneq 1200-t sinnerlugit maanna atsiorneqarsimalerpoq.

Naalakkersuisut kina nunat tamalaat akornanni Kalaallit Nunaat sinnerlugu sinniisuusinnaanersoq erseqqissumik naqissusissagaat piumasaralugu atsiornernik katersisoqartoq paasissutissani atuarneqarsinnaavoq. Tassa qinikkat imaluunnit immikkut toqqakkat taamaallaat nunarput sinnerlugu oqaaseqarsinnaatitaanissaat pisinnaanersoq.

Naalakkersuisut inuit piginnaatitaanatik nuna pillugu sinniisuunerartut akuersaanngilluinnassagaat aamma piumasarineqarpoq.

- Piginnaatitsissut piginagu nuna sinnerlugu saqqummertarneq pisinnaatitaaffiunngilaq. Paarlattuanilli tamanna toqqissisimannginnermik, tatiginninnginnermik kiisalu politikkut paatsiveerunnermik pilersitsivoq, atsiornernik katersinermi aaqqissuussisut allapput.

Kunngeqarfik nunap ilaanut oqartussaassutsiminik tunniussiunnanngitsoq, Illersornissamut ministeri Troels Lund Poulsen X-imi allappoq.

Donald Trumpip Nato-p generalsekretæria Mark Rutte ataatsimeeqatigereerlugu, Kalaallit Nunaat pillugu siunissami isumaqatigiissummut sinaakkutissat inissisimasut, pingasunngormat unnukkut nalunaarnerata kingorna taama saqqummiivoq.

Troels Lund Poulsen Amerikamiut ilungersunartut pillugit suli oqaloqatigineqartartussaagaluartut pissutsit pitsanngoriarsimasut aamma allappoq.

- Amerikamiut ilungersunartut pillugit suli oqaloqatigineqartassapput, NATO-lli generalsekretæriata Mark Ruttep Donald Trumpillu pingasunngornermi ataatsimeeqatigiinnerisa kingorna ippassarmit pitsaanerungaartumik inissisimavugut, illersornissamut ministeri allappoq.

Mark Rutte ataavartumik oqaloqatigiuarlugu, illersornissamut ministerip naalakkersuisullu Vivian Motzfeldtip NATO-p generalsekretæria ataasinngornermat sivisuumik ataatsimeeqatigereeraalu oqaloqatigiinnerit taamaattut "pissusissamisoortut" oqarpoq.

- Mark Rutte Kunngeqarfiup killeqarfii pillugit oqaluttuupparput, isumaqarpungalu naapinnerput Kunngeqarfiup inissisimaffianik paasinninnissamut iluaqutigisimagaa.

- Taamaattumik suleqatigilluakkama Vivian Motzfeldtip ataatsimiinnermut peqataanera pingaaruteqarluinnarpoq, Troels Lund Poulsen allappoq.

Illersornissamut ministerip Rutte Danmarki Kalaallit Nunaallu sinnerlugit isumaqatigiissummik isumaqatigiinniarsinnaanngitsoq erseqqissaqqippaa, Nato-lli Issittumi isumannaallisaanermut iliuuseqarneruniarnera ajunngitsumik isigalugu.

Folketingimut ilaasortaq Aaja Chemnitz (IA) Facebookimi pingasunngornermi unnukkut allappoq Natop nunarput peqataatinnagu isumaqatigiinniarsinnaanngitsoq:

- NATO-p nunarput peqataatinnagu isumaqatigiinniarnissaminut piginnaatitaanngilaq. Uagut pineqartilluta peqataatinneqartassaagut, Aaja Chemnitz allappoq nangillunilu:

- NATO-llu nunarput aatsitassavullu pillugit oqaasissaqarnissaa tulluanngilluinnarsoraara.

Politikeri taama nalunaaruteqarpoq Donald Trumpip Nato-p generalsekretæria Mark Rutte ataatsimeeqatigereerlugu nalunaaruteqarmat nunarput pillugu siunissami sinaakkutissanik isumaqatigiissusiornissamut aallartitsisoqalersoq, tamatumalu malitsigisaanik nunatsinnik tapersersuisut akitsuusersorfiginissaat atuuttussaajunnaarsissimallugu.

Aaja Chemnitz isumaqarpoq isumaqatigiinniartoqarsinnaanngitsoq illuatungeriit imminnut ungasippallaarmata.

- Innuttaasut misiginneqatigaakka. Siullertut nunatsinni, aammali Danmarkimi Europamilu. Paatsiveerutsitsisoqangaatsiarpoq, Aaja Chemnitz allappoq.

Issittumi Kalaallit Nunaatalu eqqaani isumannaallisaanissaq pillugu isumaqatigiinniarnerit Ruslandip Kinallu nunatsinni ‘inissinnginnissaannik’ siunertaqassaaq.

NATO-mi oqaaseqartartoq Reuters naapertorlugu taama oqarpoq.

- Danmarkip, Kalaallit Nunaata USA-llu isumaqatigiinniarnerat ingerlaannassaaq, tamatumani siunertarineqassalluni Ruslandip Kinallu Kalaallit Nunaanni aningaasatigut sakkutooqarnikkullu aalajangersimasumik inissisimaffeqalinnginnissaat qulakkeerneqassasoq.

Oqaaseqartartoq naapertorlugu Nato-mi nunat suleqataasut suleqatigiittariaqarput isumaqatigiissullu tunngaviusoq USA-p præsidentiata Donald Trumpip pingasunngornermi unnukkut eqqartugaa ukkataralugu.

Trump inuit attaveqaqatigiittarfianni Truth Socialimi allappoq Nato-p generalsekretæria Mark Rutte peqatigalugu nunarput pillugu siunissami sinaakkutissatut isumaqatigiissusiornissamut suliaqartoqalersoq.

Trumpip Danmarkimut Europamilu nunanut akitsuutinik qaffaanissamik sioorasaarinini aamma pinngitsoortittussanngorpaa.

Nunarput pillugu isumaqatigiissut qanoq ikkumaarnersoq suli ilisimaneqanngilaq.

Mark Ruttep kingusinnerusukkut uppernarsarpaa illuatungeriit isumaqatigiissuteqarsimasut, oqaloqatigiinnerillu suli ingerlanneqassasut.

CNN-imut taama oqarpoq.

- Trumpip Truth Socialimi quppernermini allaaserisaa eqqorpoq, tamatuminngalu isumaqatigaara, oqarpoq nangillunilu Trump "pitsaasumik ataatsimeeqatigisimallugu".

Trumpip nalunaarutigisimavaa nunarput pillugu siunissami sinaakkutissanik isumaqatigiissuteqarnissamut suliaqartoqalersoq, taamaattumillu nunatsinni tapersersuisut akitsuusersuiffiginissaat taamaatillugu.

Nunarput pillugu isumaqatigiissut qanoq ikkumaarnersoq suli ilisimaneqanngilaq. Sinaakkutissat mikisualuillu saqqummiutillattaaneqarumaartut, Trump oqarpoq.

Naalakkersuisup Naaja H. Nathanielsenip (IA) USA-mi kongressimi ilaasortaq Andy Ogles (R) marlunngornermi naqqippaa

BBC-p aallakaatitassiaani Newsnight-imi apersorneqarnermini taama oqarpoq.

Andy Oglesip Kalaallit Nunaanni USA-mut qaninnerusumik attaveqalernissaq taasissutigineqassappat amerlanerussuteqartut tapersersorumaaraat nalilerpaa:

- Innuttaasunik ullumi taasititsisoqaraluarpat Kalaallit Nunaanni Danmarkimit namminiilivinnissamik kissaateqartorpassuit USA-mut attaveqarnerulernissaq toqqassagaluarpaat, Andy Ogles oqarpoq.

Taava Naaja H. Nathanielsen akissuteqarpoq:

- Ilumuunngitsoq oqartariaqarpunga. Inuit Kunngeqarfimmut tapersersuit amerlasut siorna misissuinerup takutippaa.

- Soorunami nammineernerurusuppugut, Kunngeqarfiulli iluani taamaaliorusuppugut, isumaqarpungalu tamanna ataqqineqartariaqartoq.

Kalaallit Nunaata Danmarkimik suleqateqarluni nammineersinnaanerunissaa ukiorpassuarni sulissutigineqartoq, Naaja Nathanielsenip aamma oqaatigaa:

- Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni oqaloqatigiissutigineqassaaq, tamannalu ataqqineqartariaqarpoq.

Trumpimik tapersersuisutut ilisimaneqarluartoq Jørgen Boassen Donald Trumpip præsidentitut ivertinneqarneraniit ukioup ataasinngortorsiornerata sapaatip-akunnerani matumani nalliuttorsiutigineqarneranut peqataavoq.

TV2 taama allaaserisaqarpoq, taakku Boassenip naatsumik apersorneqarnera ilanngullugu saqqummiuppaat.

Donald Trumpip USA-p Kalaallit Nunaannik piginnittunngornissaanik sukataarnerata nalaani, Boassen nalliuttorsiornermut peqataanera inunnut naleqqutinngitsutut isiginnittunut qanoq oqassanersoq aamma aperineqarpoq.

- Akeqqanik ujarlernata ikinngutissarsiussaagut, Boassen oqarpoq.

Præsidentip arlaleriarluni USA-p Kalaallit Nunaat pigisariaqaraa oqaatigisareeraluaraa, USA-p Kalaallit Nunaata namminiilivinnissaanut iluaqutaanissaa suli neriuutigaa.

Apersorneqarnerani uani takuneqarsinnaavoq.

Inuussutissarsiornermut naalakkersuisoq Naaja H. Nathanielsen Sulisitsisut siulersuisuinik aamma Namminersorlutik Oqartussat aktianik piginneqatigiiffiisa aqutsisuinik tallimanngorpat ataatsimeeqateqassaaq.

Naalakkersuisut tusagassiuutitigut taama nalunaaruteqarput.

- Amerikap Kalaallit Nunaannik piginnittuulernissaanik amerikap præsidentiata Donald Trumpip tamanut saqqummiullugu kissaateqarnerata aalassatsitsinera pillugu aggersaasoqarpoq.

- Pisunik killiffissiuinissaq. Ataatsimiinneq Naalakkersuisut suleqatigisallu massakkut ineriartornerup aamma præsidentip iliuuserisai Kalaallit Nunaannut kingunerisinnaasaannik paaseqatigiinnissaat qulakkiissallugu siunertaqassaaq.

Sulisitsisut pisortaat Christian Keldsen naalakkersuisorlu Naaja H. Nathanielsen ataatsimeereernerup kingorna oqaaseqassapput.

"Kalaallit Nunaat Danmarkimut atanngilaq" russit isumaqarput.

Ruslandip nunanut allanut tunngasunut ministeriata Sergej Lavrovip oqaatigigaa, Reutersip marlunngornermi allaaseraa.

Ruslandip Kalaallit Nunaanni pissutsinut akuliukkusunnginnera aamma erseqqissatigaa.

- Rusland Kalaallit Nunaannik tiguaaniarluni pilersaaruteqanngitsoq Washingotinimi ilisimaneqarpoq, ministeri tusagassiortunik katersortitsinermi oqarpoq.

Kremlip oqaaseqartartuata Dmitrij Peskovip Ruslandip Kalaallit Nunaat qallunaat naalagaaffiattut isigigaa siusinnerusukkut oqaatiginikuuaa.

/ritzau/

Folketingimi ilaasortaq illersornissamullu ataatsimiititaliami siulittaasoq Rasmus Jarlov Amerikamiut tv-qarfianut CNN-imut ataasinngornerup unnuaani taama oqarpoq.

USA-p Kalaallit Nunaat pissaaneq atorlugu tiguarniassappagu, Danmarkimiit illersuinissaq pisussaaffigineqartoq Jarlov apersorneqarnermini oqarpoq:

- Amerikamiut sakkutuui isaassappata sorsunneq aallartissaaq.

- Sakkutooqarnikkut nukittunerusumik inissisimasusi nalunngilarput, pisussaaffigaarpulli qallunaatut innuttaassuseqartut 57.000-it Kalaallit Nunaanniittut illersussallugit. Taakku USA-mut ilanngukkusunnginnertik aamma ersarissumik oqaatiginikuuaat, Rasmus Jarlov CNN-imut oqarpoq.

Danmarkip Kalaallit Nunaatalu aalajangerpaat Kalaallit Nunaanni upalungaarsimaneq pillugu suleqatigiinnerulerniarlutik.

Nunatsinni upalungaarsimanerup annertusarnissaanut Danmark tapersersuissaaq.

Suliniutinut ilaat tassaassapput isumannaatsumik attaveqaqatigiinneq allallu pillugit siunnersuineq, oqarasuaat angallattagaq atorlugu kalerrisaarinermik atortorissaarutip „S!“-ip atulersinnissaa aamma Kalaallit Nunaanni kommunini upalungaarsimasunut ikiuineq.

Naalakkersuisut ataasinngornermi unnukkut tusagassiuutinut taama nalunaaruteqarput.

- Kalaallit Nunaanni upalungaarsimaneq ingerlalluartoq pigaarput, aamma Danmarkimi oqartussanit tapersorneqarluta upalungaarsimanermi pisinnaasat nukittorsaqqissinnaanerat pitsaalluinnartuuvoq. Danmarkimik suleqateqarnitsigut suliatigut ilisimasat piginnaasallu, siunnersuinerit atortussallu ilaqqissinnaavagut – upalungaarsimanermi suliaqarfimmi nammineq akisussaaffeqarnerput oqartussaaffeqarnerpullu qasukkanngikkaluarlugit. Naalakkersuisut sinnerlugit naqissuserusuppara Nunatsinni upalungaarsimanerup nukittorsarnissaanut Danmarkimit tapersersorneqarnerput iluarisimaarluarisimaaratsigu, avatangiisinut naalakkersuisoq Peter Borg (D) tusagassiutinut nalunaarummi taama oqarpoq.

Danmarkimi inuiaqatigiit isumannaatsuunissaannut upalungaarsimanermullu ministerip, Torsten Schack Pedersenip, aamma Aalisarnermut, Piniarnermut, Nunalerinermut, Imminut Pilersornermut Avatangiisinullu Naalakkersuisup, Peter Borgip, ataatsimiinnerisa kingorna Kalaallit Nunaannit noqqaassuteqartoqarnerata kingorna tamanna pivoq.

- Kalaallit Nunaat upalungaarsimanermut tapersersorneqarnissaminik noqqaassuteqartillugu soorunami piareersimavugut. Kunngeqarfik tamakkerlugu upalungaarsimaneq nukittooq pigisussaavarput, Kalaallit Nunaannilu inuiaqatigiit isumannaatsuunissaannik upalungaarsimanermillu Danmarkimilu oqartussat akimorlugit tapersersuisinnaanerput nukittorsaasinnaanerpullu nuannaarutigaara, upalungaarsimanermut ministeri Torben Schack Pedersen oqarpoq.

USA-p aningaasaqarnermut ministeria oqarpoq nunarsuup kitaata isumannaatsuunissaa „allamut isumagisassanngortikkumanagu“.

EU-p Kalaallit Nunaat pillugu USA-p akitsuusiinissamik nalunaarutaa akerlilersortariaqanngilaa.

USA-p aningaasaqarnermut ministeria Scott Bessent Davosimi Schweizimiittumi silarsuarmi aningaasarsiornermut tunngasunik ataatsimiinnissaq ataasinngornermi aallartimmat taama oqarpoq.

Nutaarsiassaqartitsivik AFP naapertorlugu Bessent EU-p akisiniarnera pillugu oqarpoq „tamanna sianiilliornerussasoq".

USA-p præsidentia Donald Trump arfininngornermi nalunaarpoq Kalaallit Nunaannut tunngatillugu pissutsit pissutigalugit februaarip aallaqqaataanit nioqqutissat Danmarkimeersut Europamilu nunanit arfineq-marlunnit allaneersut 10 procentimik akitsuuserniarlugit.

Juunip aallaqqaataanit tamanna 25 procentinngussaaq nunat taakku Kalaallit Nunaata tiguarneqarnissaanut suli akerliuunnassappata.

Taama iliuuseqarneq Tysklandimit "aningaasaqarnikkut tatisinertut" taaneqarpoq.

Bessent oqarpoq Trumpip Kalaallit Nunaat „pigisassatut pingaaruteqartutut“ isigigaa, aamma „nunarsuup kitaata isumannaatsuunissaa allanut isumagisassanngortinneqarusunngitsoq“.

EU-mi naalakkersuisut immikkut ittumik sisamanngorpat ataatsimiissapput qanoq iliortoqarsinnaanera eqqartorniarlugu.

Trumpip akitsuutinik qaffaanissamik sioorasaarineranut akissutitut milliardilikkaanik akitsuusiisoqarnissaa, ilaatigut „handelsbazookamik“ taaneqartartoq eqqaaneqarsimapput.

EU-p paasiguniuk USA aningaasaqarnikkut pinngitsaaliilluni iliuuseqartoq, akiniaanissamut atorneqarsinnaavoq, periarfissaq sakkortunerpaaq atorneqassappat Amerikamiut EU-mut tunisassiornerannik unitsitsilluinnarnermik kinguneqarsinnaalluni.

Trumpip Davosimi peqataanissaa ilimagineqarpoq, taamaasiussagunilu europami naalakkersuisut EU-p ataatsimeersuarnissaa sioqqullugu naapissinnaavai.

Nutaarsiassaqartitsivik Reuters naapertorlugu ilimagineqarpoq Trump ataatsimeersuarnermi, ukiut tamaasa silarsuarmi politikkikkut aningaasaqarnikkullu siuttut nunarsuaq tamakkerlugu unammilligassat aaqqiissutissallu pillugit oqaloqatigiissuteqartarneranni, oqalugiassasoq.

Davosimi nunanit 130-nit amerlanerusunit peqataasussat katillugit 3.000-t missaanniissasut naatsorsuutigineqarpoq.

Nato-mi illersornissaq pillugu iligiit Issittumiinnerusariaqarput.

Illersornissamut ministeri Troels Lund Poulsen (V) Bruxellesimi Nato-p generalsekretæria Mark Rutte Kalaallit Nunaat Issittorlu pillugit ataasinngornermi ataatsimeeqatiginerani taama oqariartuuteqarpoq.

Nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt ataatsimiinnermi aamma peqataavoq.

- Danskit kalaallillu naalakkersuisui Nato-mi suleqatigisatik arlallit peqatigalugit Issittumi Atlantikullu avannaani sakkutooqarnerulernissaq sungiusakulasoqarnerunissaalu aalajangerpaat.

- Iligisat arlallit taamaalioreerput, Nato-llu Issittumiinnerunissaa pillugu tapersersuineq annertuvoq. Tamanna Vivian Motzfeldtilu Nato-p generalsekretærianut Mark Ruttemut oqaluuserissavarput. Aamma nunani avannarlerni illersornissamut ministerillu ullumi kingusinnerusukkut oqaloqatigiissutigissavarput, illersornissamut ministeri Troels Lund Poulsen oqarpoq.

USA-p præsidentiata Donald Trumpip Kalaallit Nunaat pigilerusullugu kimigiisernerata kingorna ataatsimiittoqarpoq.

- Kalaallit Nunaat immikkut ittumik inissisimaffeqarluni nunarsuarmit tamanit malinnaavigineqarpoq, tamannalu pissutigalugu Nato-mi Issittumi illersornissaq isumannaallisaanerlu pillugit suleqatigiinnerup nukittorsarneqarnissaa pisariaqarluinnarpoq, Motzfeldt oqarpoq.

- Europami iligiit arlallit suliassamik præsidentip sumiginnaasutut isumaqarfigisaanik tigusisimanerat tunuliaqutaralugu præsidentip taamatut oqariartornera akornusiisuuvoq. Tamatumaliuna tamanna ajornakusoortilerlugulu imminut assortortunngortikkaa.

Taama nunanut allanut ministeri Lars Løkke Rasmussen Norgip nunanut allanut ministeria Espen Barth Eide peqatigalugu Donald Trumpip akitsuusiinissamik qunusaarinera pillugu tusagassiortunik katersortitsinermi oqarpoq.

Suliassaq innersuussutigisaa Issittup illersorneqarneranut tunngavoq, Danmarkimmi NATO-milu ilit arlallit maanna sakkutuunik Kalaallit Nunaannukartitsipput.

Trump Danmarkimut Europamilu nunanut arfineq marlunnut 10 procentimik akitsuusiinissamik aarlerisaarivoq. Taamaaliortoqarnerli ajortoq, Lars Løkke oqarpoq.

- Qunusaarineq manna takkuttoq nunanut ikinnerusunut oqaatigisaagaluarpoq, tamannali EU-mik tamarmiusumik eqquivoq, akitsuuseeqatigiittarpugummi.

- Tassunga atatillugu EU-mit tapersiinissaq tamakkiisumik isumaqartigineqartoq matumunnga atatillugu aamma maluginiarpara, Lars Løkke Rasmussen tusagassiortunik katersuutsitsinermi oqarpoq.

Europa Donald Trumpip akitsuusersuinissamik siorasaarineranit pinngitsaalineqarsinnaanngilaq.

Taama statsministeri Mette Frederiksen (S) Ritzaumut allakkatigut akissummini allappoq.

- Kunngeqarfik Danmark annertoorujussuarmik tapersersorneqarpoq. Peqatigisaanillu maanna pisoq manna nammineq killeqarfivut qaangerlugit susassarineqartoq erseqqissiartorpoq.

- Suleqatigiinnissaq kissaatigaarput, uagullu saqitsaassutissarsiunngilagut. Europap sinneranit assigiimmik nipilimmik oqariartorneq nuannaarutigaara: Europa pinngitsaalineqassanngilaq.

Amerikamiut præsidentiata Donald Trumpip ulloq 1. februarimit Europami nunanik arlalinnik, nammineq Kalaallit Nunaannik tigusinissaminik kissaateqarnerminik tapersersuinngitsunut 10 procentinik akitsuusiinissamik arfininngornermi aarlerisaarinerata kingorna oqariartortoqarpoq.