Imarisassat attuumassuteqartut
Anna Wangenheim: Pitsaanerpaaq ajugaagili
Naleraq nunaqarfinni kisitsinerit naammassineqarfiini aallartilluarpoq, tassanilu qinersisartut 80 procentii sinnerlugit taaneqarput. Taamaakkaluartoq qineqqusaartup Anna Wangenheimip nikualluallaatiginngilaa.
- Itillimeersuut takuakka, Hans Enoksenimi tassani najugaqarmat tupaallaatiginngilluinnarpara.
- Naleraq tassani qinerneqarluartarpoq, taamaattumik aamma taakkua qinerneqarluarnissaannik kissaappakka. Pitsaanerpaaq ajugaagilitoq, oqarpoq.
Qinersisartut ullumi oqaloqatigisatit qanoq oqartarpat?
- Tapersersorneqarluarpunga. Qineqqusaarnerami isornartorsiorneqangaatsiarnikuuvoq, taamaattumik tatigineqarnera qamuuna attortissutigaara.
Anna Wangenheim peqqissutsimut inunnullu innarluutilinnut naalakkersuisuuvoq. Taamaattumik Folketingimut qinigassanngortinnera isornartorsiorneqarpoq. Qinigaassaguni naalakkersuisutut tunuassaaq.
Qinigaanissat ilimagaajuk?
- Takussavarpit. Oqaatigissallugu suli siusippallaarpoq, kisianni maluginiakkakka aallaavigalugit qinerneqarluarnissarput ilimagaara.
Qarsoq Høegh-Dam qinersinermi siuttuugallarpoq
Qinersinermit 1 procentit kisinneqareersorlu takuneqarsinnaavoq Naleqqamit Qarsoq Høegh-Dam siuttuusoq.
Maannamut 94-init taaneqarsimavoq, qineqqusaartunilu siuttuulluni.
Ellen Schärfe Atassummeersoq tulliuvoq, 24-nit taaneqarsigami. Anna Wangenheim qulingiluanit taaneqarsimavoq, taaneqarnerpaat arfiniliattut inississimalluni.
Atassut: Siuariarnissaq ilimagaarput
Atassutip Toqqorfimmi qinersinerup unnukkuani unnussiuaartitsinerani nuannakkiartortoqarpoq, partiillu siulittaasua Aqqalu Jeremiassen apuuteqqammerluni.
Qinigaatitaqarnissarsi ilimagaasiuk?
- Qinigaalluarnissarput siuariarnissarpullu ilimagaarput. Piviusorsiortumik oqassagutta partii minnerpaajusoq qinigaanerpaat aappaattut inississinnaanissarput unammillernassaaq, tupinnartuliaassaaq taamaattoqassappat.
Qanoq amerlatigisut taasinerit naammagissavatit?
– Kingullermik qinersinermit 3,7 procentiniit pitsaaneruppat.
Maannakkut 2022-milu qineqqusaarnerit allaanerussuteqarnersut malugisimaviuk?
- Aappi, allaaneroqaaq. Nuannaarutigaarput Naalagaaffeqatigiinneq pillugu oqaloqatigiinnerit namminiilivinnissaq pillugu oqaloqatiginninnernit amerlanerujussuummata, siornatigut tamanna oqaluuserineqartorujussuuvoq.
Kangaamiuni qinersisartut sisamararterutaat partiimut qinersisimasut saqqummiunneqarmat unnussiuaartut ersaattaapput.
Danmarkimi qinersisut kisinneqarnerat naammassipput
Socialdemokratit partiini anginersanngorput, ilaasortanilli aqqaneq-marlunnik ikilillutik. Saamerliit 84-inik ilaasortaatitaqalerput.
Venstre partiini talerperlerni annerpaanngorluni 18-inik ilaasortaatitaqalissaaq, talerperliillu katillugit 77-inik ilaasortaatitaqalerlutik.
Taamaammat Folketingimi amerlanerussuteqarnissamut 90-inik tamarmik kisitsisaateqanngiillat. Moderatikkut 14-inik ilaasortaatitaqalertut naalakkersuisunngortitsinissamut aalajangiisinnaanngorsinnaalerput.
Pele Broberg: Killitsisimavunga
Naleqqami siulittaasuusimasup Hans Enoksenip qimagunneranit aatsaat siullermik Naleraq qinersinermi qineqqusaarpoq.
- Allaaneruvoq ukioq manna. Aana qineqqusaarneq siulleq Hans Enoksenertaqarata. Pikkunarpoq uannut. Aaliit Enoksen unnummut sianerami paasereersimallugu ajugaasugut Itillimi Hansip ilerrata eqqaaniit. Killitsisimaarnarpoq, Pele Broberg oqarpoq.
Nuummi Qapiarfiusaami inuit 30-t missaat katerisimaarput. Najannguaq Hegelund, qineqqusaarngaartoq qinersinerup inerneri siulliit nuannaarutigai.
Nuannaaqaanga naammassigatta. Sapaatip akunneri pingasut kingulliit suliaqarsimavugut, ullaarnganiit unnussuarmut sulilluta, oqiliallaqaanga naammassigatta, Najannguaq Hegelund oqarpoq.
Unnuk qanoq atussamaarpiuk?
- Nuannisassuugut. Immitsinnut ataqatigiittorujussuuvugut, tapersersorluta, suleqatigiilluarsimallutalu, oqarpoq
Naleraq qinersisut 81 procentiinik qinerneqarluni Itillimi ajugaasoq
Qinersinermit kisitsisit siulliit takkussuutilerput. Itillimi, nunaqarfimmi Sisimiut eqqaaniittumi qinersinerit siulliullutik kisinneqarsimalerput. Tassani Naleraq qinersisut 81 procentiinit qinerneqarluni ajugaavoq. Siumut 9,5 procentinit qinerneqartoq IA 4,8 procentinit qinerneqarpoq, taamatuttaarlu Atassut Demokraatillu tamarmik immikkut 2,4 procentinit qinerneqarput.
Iginniarfimmi Naleraq qinerneqarluarpoq
Kommune Qeqertalimmi Iginniarfimmi qinersisut kisinneqareersimalerput. Naleraq 85,7 procentinik taaguunneqarpoq.
Siumut 14,3 procentinik qinerneqartoq, Atassut, Demokraatit IA-lu tamarmik qinersiseqanngillat.
Savalimmiuni Folketingimut ilaasortat qinigaaqqipput
Savalimmiuni folketingimut qinersinerup inernera paasinarsivoq.
Savalimmiuni folketingimut ilaasortat Anna Falkenberg Sambandsflokkurinimeersoq aamma Sjúrður Skaale Javnaðarflokkurinimeersoq qinigaaqqttut, in.fo allappoq.
Sjúður Skaale aamma Anna Falkenberg siornartigut qinigaanerpaasareernikuupput.
DR naapertorlugu saamerlernik talerperlernillu tapersersuisut ilaasortaalerput.
Múte B. Egede unnussiuaarnermut apuuppoq
Mute Bourup Egede, Inuit Ataqatigiit siulittaasuat, Inuit Ataqatigiit Nuummi katersuuffiannut Nuup Katersortarfianut nalunaaqutaq 20:25 missaani iserpoq.
- Iserluni nuanneq, inoqaalulaareersoq. Taavalu pissanganeq qilanaarnerlugu atorpakka, kisitsisit takulernissaanut, Mute Bourup Egede oqarpoq.
- Neriuutigaara Inuit Ataqatigiinniit suli Folketingimi sinniisoqarumaartugut. Pingaarnerpaavorlu nunatta sinniisussai marluk tassaasariaqartut suleqatigiissinnaasut aamma nunatta soqutigisaanik ataatsimoorussaqarlutik sorsuuteqaqatigiittussaasut, Mute Bourup Egede oqarpoq.
Jens Frederik Nielsen: Isumalluarpallaarnissarput mianersuutigivarput
Demokraatit siulittaasuat aamma Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen qinersinerup unnukkuani unnussiuaarnermut apuuppoq.
Nuannisartoqartoq oqarpoq.
- Inuit nuannapput, qinersisoqarnerani soorlu taamaattartut.
- Isumalluarpallaarnissarput mianersuutigissavarput. Kinaluunniit qinerneqarsinnaavoq. Suliaq naammassilluarparput, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.
Danmarkimi pisussat aamma pissanganarput. Folketingimi sinniisoqalissagaluarussi kina toqqassavisiuk?
- Qineqqusaarnermi neriorsuutigisatuarput tassaavoq kinaluunniit siumut oqaatigereerniannginnatsigu.
- Qanoq pisoqassanersoq tusarusupparput, piffissanngorpallu oqaluuserineqarumaarpoq. Danmarkimi susoqassanersoq siumut takujuminaattutut taaneqarsinnaavoq.
Danmarkimi qinersisartut 98,6 procentii kisinneqareerneranni partii saamerliusoq 84-inik ilaasortaatitaqarpoq, talerperliit 77-inik aamma moderatit 14-inik.
Demokraatit Folketingimut ilaasortaatitaqarnikuunngillat taamaammallu siulittaasup pisussat pissangassutigeqaa.
- Oqaluttuarisaanermi pissaaq, partiittami oqaluttuarisaanerani pingaaruteqarluinnartumik pisoqarsimavoq.
- Neriuuteqarluarpunga. Naatsorsuuteqarnera ammatippara — suut tamarmik periarfissaapput.
Jens-Frederik Nielsen aamma aappaa Anika Sørensen. Foto: Birgitte Kjeldsen IA-mi unnussiuaarneq eqqissisimasumik aallartittoq
Nuummi katersortarfimmi unnussiuaaqataasut katersuupput. Kaffeqarlunilu sodavandeqarpq, peqataasullu skærmersuarmut ikumasumut qissimittarput. Oqaloqatigiippalaaq tusaaneqarsinnaavoq, naatsorsuuteqartoqarnerali aamma malugineqarsinnaalluarpoq. Inuit Ataqatigiinni unnussiuaarneq eqqissisimasumik aallartippoq. Kisitsisit siulliit utaqqineqarput.
- Ullaarmanna nuannersumik aallartinnikuuvugut. Naatsorsuutigivara qinerserinerup matunerata kingorna inuit kissassimaariartulaariarlutik aggikaajumaartut maanga. Nipilersoqalaartussaavugut taavalu aamma malinnaaqatigiittussaalluta, nuannersumik ingerlatissavarput, Inuit Ataqatigiinni allattoqarfimmi pisortaq Jane P. Lantz oqarpoq.
Nuummi qinersinerit kingulliit tunniunneqarput
Nunami sumiiffinni assigiinngitsuni qinersiviit matoorarput.
Kommuneqarfik Sermersuumi qinersivimmi aqutsisup Bea Mølgaard Lennertip kingulliulluni qinersisutut nalunaaqutaq 20.03 tunniussivoq.
Sermitsiap angumeralugu aperaa:
Kina qinissanerlugu nalorninarsimava?
- Naamik, aallaqqaammut immannguaq nalornivunga, kisianni allat assigalugit malinnaavunga, Bea Mølgaard Lennert oqarpoq.
Maanna qinersinerit kisinneqarlutillu procentinngorlugit naatsorsorneqartussanngorput.
Nuummi taasineq kingulleq naammassivoq
Nunatsinni qinersiviit matuneqarput.
Nuummi qinersivimmi Kommuneqarfik Sermersuumi aqutsisoq Bea Mølgaard Lennert kingullersaalluni taasinermik tunniussaqarpoq. Tassa nal. 20.03.
Sermitsiamit tamassumunnga atatillugu aperivugut:
Kina taassanerlugu nalorninarsimava?
- Naagga. Aallaqqaataani taamaaqqaalaarpunga. Kisianni allat assigalugit qineqqusaarnermi malinnaasimavunga, Bea Mølgaard Lennert oqarpoq.
Qinersineq naammassimmat kisitsinerit maanna aallartipput.
Nal. 19.00: Qaqortumi taasisinnaasut affaat taasisimalerput
Qinersiviit killiffissiornerini paasinarsivoq Qaqortumi taasisinnaasut affaat qinersisimasut.
Ilulissanit nalunaarutigineqarpoq qinersisinnaasut nal. 19.00 2022-mut sanilliullugit amerlanerusut taasisimasut.
Illoqarfiit ilaannit nal. 19.00 kisitsisit imaapput:
Ilulissat: 49,0 procentit (1.739-t taasisimapput)
Aasiaat: 42,9 procentit (920-t taasisimapput)
Sisimiut: 44,7 procentit (1.774-it taasisimapput)
Nuuk: 48,4 procentit (6.896-it taasisimapput)
Qaqortoq: 50,3 procentit (1.116-it taasisimapput)
Nunatsinnit folketingimut qinersinermi 2022-mi nuna tamakkerlugu taasisinnaasut 47,8 procentii taasisimapput.
Anna Wangenheim unnussiuaarnermut tikiuppoq
Demokraatit Nuummi unnussiuaarnissaat Killuni ingerlassaaq. Folketingimut qinigassanngortitaat piukkunneqarluartut ilaat tassaavoq peqqinnissamut aamma inuit innarluuteqartunut naalakkersuisoq, Anna Wangenheim.
Taanna maanna unnussiuaarnissamut tikiussimalerpoq.
Demokraatit Folketingimi ilaasortaatitaqarnikuunngillat. Partiili Inatsisartuni qinersinermi siorna ingerlalluarpoq.
Pituffimmi 22,6 procentit taasisimapput
Nunatta avannarpasinnerpaat ilaanni, Pituffimmi, qinersineq sumiiffiit ilaannit eqqissisimanerusumik ingerlasoq, qinersinermi aqutsisoq Kasim Virk oqaluttuarpoq.
Taasisinnaasut 22,6 procentii maannamut taasisimapput. Nunatta sinnerani taasisut amerlassusaannut sanilliullugu ikinnerusutut taaneqarsinnaapput, nalunaaqutarmi 17.00 nunatta ilaani taasisinnaasut 40 procentit missaat taasisimapput.
Kasim Virkilli erseqqissarpaa kitaanit nalunaaqutaq akunnermik ataatsimik kingulliusoq, taasisinnaasullu soraareerunik aatsaat taasiartornissaat ilimanarsinnaasoq.
- Ukiut siuliinit taasiartortut ikinnerupput. Inatsisartunut siorna qinersisoqarmat taasisinnaasut amerlanerusut taasiartornikuugaluarput, Kasim Virk oqarpoq.
17.00: Qinersisinnaasut procentinngorlugit taasiartorsimasuni Qaqortoq siuttuuvoq
Qinersiviit matunissaannut akunnerit pingasuujunnaarput. Illoqarfiillu annerni qinersisinnaasut 40 procentiisa missaat taasiartorsimasut, Sermitsiap sianeqattaarnermini paasivaa.
Illoqarfiit ilaani nal. 17.00 taasisimasut ima isikkoqarput:
Ilulissat: 41,8 procentit (1.484-it taasisimapput).
Aasiaat: 36,6 procentit (785-it taasisimapput).
Sisimiut: 37,3 procentit (1.483-it taasisimapput).
Nuuk: 40 procentit (5.660-it taasisimapput).
Qaqortoq: 44,7 procentit (991-it taasisimapput).
Nal. 15.00: Folketingimut qinersiartortut maannamut procentii
Qinersiviit nalunaaquttap akunnerini arfinilinni ammareersullu qanoq amerlatigisut taasiartorsimanersut pillugu kisitsisit nutaat takkupput.
Kisitsisit naapertorlugit illoqarfinni taasisinnaasuni procentit amerlanerusut Qaqortumi taasisimapput, Sisimiunilu taasisinnaasut procentitigut ikinnerusut taasiartorsimallutik.
Ilulissani qinersisinnaasuni 29,8 %-it qinersiartorsimapput.
Aasianni qinersisinnaasut 25,4 %-ii qinersiartorsimasut.
Sisimiuni qinersisinnaasuni 24,32 %-ii qinersereersimasut.
Nuummi qinersisinnaasuni 29,7 %-it qinersiartoreersimapput.
Kiisalu Qaqortumi qinersisinnaasut 32,5 %-ii ualimut pingasunut qinersiartoreersimallutik.
Akunnerit tallimangajaat qaangiuppata, tassa nal. 20.00 qinersiviit matussapput.
Folketingimut qinersinermi nal. 12.00-ip tungaanut qinersiartortut procentii
Qinersiviit nalunaaquttap akunnerini pingasuni maanna ammareersimalerput. Qinersisinnaasunilu procentit qassit qinersiartorsimanerat illoqarfinni assigiinngitsunit paasisaqarfigeqqammivarput.
Qaqortumi Nuummilu qinersisinnaasuni procentit amerlanerusut illoqarfinnut allanut sanilliullugu qinersiartoreersimapput.
Ilulissani qinersisinnaasuni 6,6 procentit qinersiartorsimapput, 173-it qinersiartoreersimallutik.
Aasianni qinersisinnaasuni 9,8 procentit, tassa qinersisartut 211-t qinersiartoreersimapput. Folketingimut 2022-mi qinersinermi qinersisinnaasut 9 procentii piffissap taamaalinerani qinersiartoreersut.
Sisimiuni qinersisinnaasuni 11,42 procentit ulloqeqqanut qinersiartoreersimapput. Folketingimut kingullermik 2022-mi qinersisoqarmat ulloqeqqanut qinersiartortsimasut 13,59 procentiupput.
Nuummi qinersisinnaasuni 15,6 procentit qinersiartoreersimapput.
Qaqortumi qinersisinnaasuni 15,3 procentit ulloqeqqanut qinersiartoreersimapput.