Iginniarfimmi Naleraq qinerneqarluarpoq

Nuummi kisitsisit akuerineqarsimalerput. Naaja H. Nathanielsen (IA) 1361-nit taaneqarluni ajugaavoq.

Anna Wangenheim Demokraatineersoq 1251-init taaneqarpoq.

Qarsoq Høegh-Dam Nuummi 1073-init taaneqarpoq.

Pipaluk Lynge (IA) 476-init taaneqarpoq, Ellen Schärfe Atassumminngaanneersoq 483-init taaneqarluni.

IA 36,3 procentinit taaneqarpoq, Demokraatit 25 procentinit taaneqarsimalluni.

Naleraq 16,2 procentinit, Siumut 11 procentinit aamma 9,1 procentinit taaneqarsimapput.

Nuna tamakkerlugu taasisut 17 procentii kisinneqareerput, Naleraq siuttuuvoq 34,1 procentinit taaneqarsimalluni.

IA tulliuvoq 19,3 procentinit taaneqarsimagami.

Qarsoq Høegh-Dam Naleqqameersoq 1.059-init taaneqarsimavoq. Ellen Schärfe Atassummeersoq taajuunneqarnerit tulliattut inissippoq, 318-init taaneqarsimagami.

- Malunnarpoq Inatsisartuni qinersinermi takusarsimasagut assigalugit inissisimasugut kisianni maluginiarlugu siusinnerusukkut nr. 2-nngorfiginikuusagut massakkut ajugaaffigisaqattaarigut taamaammat qujamasunnaqaaq sineriammiit taamatut tapersersuinerat malunnarsivoq, Pele Broberg oqarpoq.

Siumut 17,5 procentinit taaneqarpoq, Demokraatit 15,2 procentinit kiisalu Atassut 12,5 procentinit taaneqarsimalluni.

Nuna tamakkerlugu taasinerit 12 procentii kisinneqareerput.

Upernavimmi taasisinnaasut 26 procentii taasiartorsimapput. Taakkunannga 48 procentii Naleqqamik taasipput.

Siumut 16,9 procentinit taaneqarpoq, IA 13 procentinit, Atassut 12,2 procentit, Demokraatillu 8,7 procentinit.

Ellen Schärfe Atassut sinnerlugu folketingimi ilaasortaalerpoq siullermik 1998-imi – siullermik qinigassanngorteqqaarami.

Atassutip unnussiuaarnerani peqataasoq, taasinerit 6 procentii kisinneqareersullu oqaloqatigaarput.

Qineqqusaaqqilluni nuannerpa?

– Aap, taama isumaqarpunga. Ullumi ulloq naallugu silamiippugut, nuannisaqalutalu. Nuannaarpunga arlallit aliannaarlutik oqarmata.

Qineqqusaaqqaarnertulli iinnarpa?

– Ullumi allaanerulaarpoq. Taamani tamat attaveqatigiittarfii atorneqanngillat. Maannalu attaveqarsinnaaneq ajornannginnerulluinnarpoq. Tamanut attaveqarnitsinni tutsuiginassuserput suli attapparput.

Unnumut qinigaassanngikkuit, politikkikkut arlaatigut suliaqaqqissavit?

– Tamanna qularnanngilaq. Politikkimik suliaqaqqilernera nuannarineqartoq malugaara. Ellen is back.

IA-mi aamma nuannattoqarpoq. Naaja H. Nathanielsen, inuussutissarsiornermut, aatsitassanut, nukissiornermut, inatsisinik atuutsitsinermut naligiissitaanermullu naalakkersuisuusoq Folketingimut qineqqusaarpoq. Taanna IA-kkullu pissangaqalutik oqarpoq.

- Isumaqarpugut ingerlalluarluta, illoqarfinnili annernit kisitsisit suli amigaatigaavut. Taakku takkussuuteriarpata kikkut qinigaanissaannut ilimanarsinersoq paasinerussavarput.

Naleraq illoqarfinni nunaqarfinnilu maannamut kisinneqarsimasuni qinerneqarluarpoq, illoqarfiilli annerit suli naammassinngillat.

Naaja H. Nathanielsenip parteeqatimi unnussiuaaqatigineri nuannaarutigaa.

- Ataatsimoorneq nuanneqaaq. Sapaatit-akunnerini pingasuni kingullerni ullut 14-it tamatta qineqqusaarnermi ilungersorsimavugut, qanorluunniillu pisoqaraluarpat qasuersaarluni ataatsimoorneq nuanneqaaq, oqarpoq.

Kisitsisit allaanerulaartut maanna saqqummerput.

Demokraatimmi Kangerlussuarmi ajugaapput. Demokraatit taasisinnaasunit 29,1 procentinit taaneqarsimapput.

IA 28,3 procentinit taaneqartoq, Naleraq – sumiiffinni arlalinni siuttuusoq – 20,5 procentinit taaneqarsimavoq.

Atassut 14,2 procentinit aamma Siumut 7,9 procentinit taaneqarsimapput.

Kommune Qeqertaliup ataani Qeqertarsuarmi kisitsisit naammassineqarput.

Naleraq 31,1 procentinit taaneqarsimavoq, folketingimi qinersinermit kingullermit 15,5 procentpointinit qinerneqarnerusimallutik.

IA 25 procentinit taaneqarpoq, Siumut 15,3 procentinit taaneqarluni, Atassut 13,8 procentinit aamma Demokraatit 9,7 procentinit taaneqarlutik.

Siumup qinersinermi unnussiuaartitsinerani Takussimi nuannataariartortoqarnera malunnarpoq.

Siulittaasup Aleqa Hammondip unnuk manna qanoq naatsorsuuteqarnerluni oqaatigiuminaatsippaa.

Neriuutigaali inuit isorliunerusuni najugallit tusarneqarumaartut.

Siumut 1977-imi Folketingimut qineqqusaaqqaarnerminiilli folketingimi ilaasortaatitaasa aappaatut inissisimaffeqartuaannarnikuuvoq.

Qinigaaffimmi kingullermi Aki-Matilda Høegh-Dam Siumumit Naleqqamut nuuppoq, taamaalillunilu ilaasortaat annaaneqarluni. Partii ilaasortaqaqqilissanersoq unnuk manna paasinarsissaaq.

Siumumit qinigassanngortittut ilaat Aka Hansen pissangavoq.

- Inuuninni taama pissangatigimanngilanga, Sermitsiamut oqarpoq. Aka Hansen filmiliornermik suliaqartuuvoq, pisullu siumut oqaatigineqarsinnaasarnerat sungiusimallugu oqarpoq.

- Qineqqusaarneq unammillernarlunilu nuannerpoq. Aammalu imminut nittarsaassutut misinnarluni.

- Siumut Folketingimi ilaasortaatitaqalissasoq neriuutigaara, naalagaasuugumalu uanga ilaasortanngussagaluarpunga, oqarpoq.

Naleraq nunaqarfinni kisitsinerit naammassineqarfiini aallartilluarpoq, tassanilu qinersisartut 80 procentii sinnerlugit taaneqarput. Taamaakkaluartoq qineqqusaartup Anna Wangenheimip nikualluallaatiginngilaa.

- Itillimeersuut takuakka, Hans Enoksenimi tassani najugaqarmat tupaallaatiginngilluinnarpara.

- Naleraq tassani qinerneqarluartarpoq, taamaattumik aamma taakkua qinerneqarluarnissaannik kissaappakka. Pitsaanerpaaq ajugaagilitoq, oqarpoq.

Qinersisartut ullumi oqaloqatigisatit qanoq oqartarpat?

- Tapersersorneqarluarpunga. Qineqqusaarnerami isornartorsiorneqangaatsiarnikuuvoq, taamaattumik tatigineqarnera qamuuna attortissutigaara.

Anna Wangenheim peqqissutsimut inunnullu innarluutilinnut naalakkersuisuuvoq. Taamaattumik Folketingimut qinigassanngortinnera isornartorsiorneqarpoq. Qinigaassaguni naalakkersuisutut tunuassaaq.

Qinigaanissat ilimagaajuk?

- Takussavarpit. Oqaatigissallugu suli siusippallaarpoq, kisianni maluginiakkakka aallaavigalugit qinerneqarluarnissarput ilimagaara.

Qinersinermit 1 procentit kisinneqareersorlu takuneqarsinnaavoq Naleqqamit Qarsoq Høegh-Dam siuttuusoq.

Maannamut 94-init taaneqarsimavoq, qineqqusaartunilu siuttuulluni.

Ellen Schärfe Atassummeersoq tulliuvoq, 24-nit taaneqarsigami. Anna Wangenheim qulingiluanit taaneqarsimavoq, taaneqarnerpaat arfiniliattut inississimalluni.

Atassutip Toqqorfimmi qinersinerup unnukkuani unnussiuaartitsinerani nuannakkiartortoqarpoq, partiillu siulittaasua Aqqalu Jeremiassen apuuteqqammerluni.

Qinigaatitaqarnissarsi ilimagaasiuk?

- Qinigaalluarnissarput siuariarnissarpullu ilimagaarput. Piviusorsiortumik oqassagutta partii minnerpaajusoq qinigaanerpaat aappaattut inississinnaanissarput unammillernassaaq, tupinnartuliaassaaq taamaattoqassappat.

Qanoq amerlatigisut taasinerit naammagissavatit?

– Kingullermik qinersinermit 3,7 procentiniit pitsaaneruppat.

Maannakkut 2022-milu qineqqusaarnerit allaanerussuteqarnersut malugisimaviuk?

- Aappi, allaaneroqaaq. Nuannaarutigaarput Naalagaaffeqatigiinneq pillugu oqaloqatigiinnerit namminiilivinnissaq pillugu oqaloqatiginninnernit amerlanerujussuummata, siornatigut tamanna oqaluuserineqartorujussuuvoq.

Kangaamiuni qinersisartut sisamararterutaat partiimut qinersisimasut saqqummiunneqarmat unnussiuaartut ersaattaapput.

Socialdemokratit partiini anginersanngorput, ilaasortanilli aqqaneq-marlunnik ikilillutik. Saamerliit 84-inik ilaasortaatitaqalerput.

Venstre partiini talerperlerni annerpaanngorluni 18-inik ilaasortaatitaqalissaaq, talerperliillu katillugit 77-inik ilaasortaatitaqalerlutik.

Taamaammat Folketingimi amerlanerussuteqarnissamut 90-inik tamarmik kisitsisaateqanngiillat. Moderatikkut 14-inik ilaasortaatitaqalertut naalakkersuisunngortitsinissamut aalajangiisinnaanngorsinnaalerput.

Naleqqami siulittaasuusimasup Hans Enoksenip qimagunneranit aatsaat siullermik Naleraq qinersinermi qineqqusaarpoq.

- Allaaneruvoq ukioq manna. Aana qineqqusaarneq siulleq Hans Enoksenertaqarata. Pikkunarpoq uannut. Aaliit Enoksen unnummut sianerami paasereersimallugu ajugaasugut Itillimi Hansip ilerrata eqqaaniit. Killitsisimaarnarpoq, Pele Broberg oqarpoq.

Nuummi Qapiarfiusaami inuit 30-t missaat katerisimaarput. Najannguaq Hegelund, qineqqusaarngaartoq qinersinerup inerneri siulliit nuannaarutigai.

Nuannaaqaanga naammassigatta. Sapaatip akunneri pingasut kingulliit suliaqarsimavugut, ullaarnganiit unnussuarmut sulilluta, oqiliallaqaanga naammassigatta, Najannguaq Hegelund oqarpoq.

Unnuk qanoq atussamaarpiuk?

- Nuannisassuugut. Immitsinnut ataqatigiittorujussuuvugut, tapersersorluta, suleqatigiilluarsimallutalu, oqarpoq

Qinersinermit kisitsisit siulliit takkussuutilerput. Itillimi, nunaqarfimmi Sisimiut eqqaaniittumi qinersinerit siulliullutik kisinneqarsimalerput. Tassani Naleraq qinersisut 81 procentiinit qinerneqarluni ajugaavoq. Siumut 9,5 procentinit qinerneqartoq IA 4,8 procentinit qinerneqarpoq, taamatuttaarlu Atassut Demokraatillu tamarmik immikkut 2,4 procentinit qinerneqarput.

Savalimmiuni folketingimut qinersinerup inernera paasinarsivoq.

Savalimmiuni folketingimut ilaasortat Anna Falkenberg Sambandsflokkurinimeersoq aamma Sjúrður Skaale Javnaðarflokkurinimeersoq qinigaaqqttut, in.fo allappoq.

Sjúður Skaale aamma Anna Falkenberg siornartigut qinigaanerpaasareernikuupput.

DR naapertorlugu saamerlernik talerperlernillu tapersersuisut ilaasortaalerput.

Mute Bourup Egede, Inuit Ataqatigiit siulittaasuat, Inuit Ataqatigiit Nuummi katersuuffiannut Nuup Katersortarfianut nalunaaqutaq 20:25 missaani iserpoq.

- Iserluni nuanneq, inoqaalulaareersoq. Taavalu pissanganeq qilanaarnerlugu atorpakka, kisitsisit takulernissaanut, Mute Bourup Egede oqarpoq.

- Neriuutigaara Inuit Ataqatigiinniit suli Folketingimi sinniisoqarumaartugut. Pingaarnerpaavorlu nunatta sinniisussai marluk tassaasariaqartut suleqatigiissinnaasut aamma nunatta soqutigisaanik ataatsimoorussaqarlutik sorsuuteqaqatigiittussaasut, Mute Bourup Egede oqarpoq.

Demokraatit siulittaasuat aamma Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen qinersinerup unnukkuani unnussiuaarnermut apuuppoq.

Nuannisartoqartoq oqarpoq.

- Inuit nuannapput, qinersisoqarnerani soorlu taamaattartut.

- Isumalluarpallaarnissarput mianersuutigissavarput. Kinaluunniit qinerneqarsinnaavoq. Suliaq naammassilluarparput, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

Danmarkimi pisussat aamma pissanganarput. Folketingimi sinniisoqalissagaluarussi kina toqqassavisiuk?

- Qineqqusaarnermi neriorsuutigisatuarput tassaavoq kinaluunniit siumut oqaatigereerniannginnatsigu.

- Qanoq pisoqassanersoq tusarusupparput, piffissanngorpallu oqaluuserineqarumaarpoq. Danmarkimi susoqassanersoq siumut takujuminaattutut taaneqarsinnaavoq.

Danmarkimi qinersisartut 98,6 procentii kisinneqareerneranni partii saamerliusoq 84-inik ilaasortaatitaqarpoq, talerperliit 77-inik aamma moderatit 14-inik.

Demokraatit Folketingimut ilaasortaatitaqarnikuunngillat taamaammallu siulittaasup pisussat pissangassutigeqaa.

- Oqaluttuarisaanermi pissaaq, partiittami oqaluttuarisaanerani pingaaruteqarluinnartumik pisoqarsimavoq.

- Neriuuteqarluarpunga. Naatsorsuuteqarnera ammatippara — suut tamarmik periarfissaapput.

Nuummi katersortarfimmi unnussiuaaqataasut katersuupput. Kaffeqarlunilu sodavandeqarpq, peqataasullu skærmersuarmut ikumasumut qissimittarput. Oqaloqatigiippalaaq tusaaneqarsinnaavoq, naatsorsuuteqartoqarnerali aamma malugineqarsinnaalluarpoq. Inuit Ataqatigiinni unnussiuaarneq eqqissisimasumik aallartippoq. Kisitsisit siulliit utaqqineqarput.

- Ullaarmanna nuannersumik aallartinnikuuvugut. Naatsorsuutigivara qinerserinerup matunerata kingorna inuit kissassimaariartulaariarlutik aggikaajumaartut maanga. Nipilersoqalaartussaavugut taavalu aamma malinnaaqatigiittussaalluta, nuannersumik ingerlatissavarput, Inuit Ataqatigiinni allattoqarfimmi pisortaq Jane P. Lantz oqarpoq.

Nunami sumiiffinni assigiinngitsuni qinersiviit matoorarput.

Kommuneqarfik Sermersuumi qinersivimmi aqutsisup Bea Mølgaard Lennertip kingulliulluni qinersisutut nalunaaqutaq 20.03 tunniussivoq.

Sermitsiap angumeralugu aperaa:

Kina qinissanerlugu nalorninarsimava?

- Naamik, aallaqqaammut immannguaq nalornivunga, kisianni allat assigalugit malinnaavunga, Bea Mølgaard Lennert oqarpoq.

Maanna qinersinerit kisinneqarlutillu procentinngorlugit naatsorsorneqartussanngorput.