Amerikamiut teqqialinnik nassataqarput

DR-ip Jeff Landry Nuup qeqqanut apuummat angumeralugu oqaaseqartippaa.

Præsidentimit Donald Trumpimit anngussassaqarnersoq aperaat.

- Ippassaq unnukkut kingusissukkut oqaloqatigaara. Sapinngisamik amerlanerpaamik ikinngutitaartussasugut oqarfigaanga, Jeff Landry DR-imut oqarpoq.

Jeff Landry timmisartumullu ilaasut allat arfineq-marluk missaanniittut niupput.

Biilinik tallimanik mittarfiup iluanut aaneqartut Sermitsiap tusagassiortua oqaluttuarpoq.

Biilinik aallertut kinguninngua mittarfimmit toqqaannaq ingerlammata Sermitsiap immikkut ittumik aallartitaq apeqquteqarfigisinnaanngilaa.

Jeff Landryp timmisartumik Nuummut qanittukkut tikinnera amerlasuut alapernaaffigaat. Mittarfik takujumallugu aqquserngup sinaanukaarrassimapput.

Nina Møller taakku ilagaat. USA-mut tunngatillugu pissutsit malinnaaffigiinnavillugit Sermitsiamut oqarpoq.

- Soqutiginartuaannarpoq. Amerikamiut soqutiginninnerannut tunngatillugu pisoqariasaartarpoq, taakkulu pinerullugit maanga takuniaavunga. Amerikamimi præsidentip sinniisorivaa, oqarpoq.

USA-lli Kalaallit Nunaannut soqutiginninnerulernera sumik pissuteqarnersoq toqqissisimanngissutigilaarpaa.

- Suniaraatigununa? Sooruna soqutigigaatigut? Nunaarannguugaluarpugut susoqarpiarneq ajortoq, amerlasuullu ilisimasaqarfiginikuunngikkaluarluta. Maannalu nunarsuup sinnerani nalunnginneqalernikuuvugut, ajunngilluinnarporlu.

- Assigiinngitsorpassuartigut suleqatigiissinnaavugut, taakkuali nunatsinni aningaasarsiornissartik soqutigineruaat, tamannalu uagut inooriaatsitsinnit allaanerulluinnarpoq, Nina Møller oqarpoq. Taassuma Erfalasorput nipaatsumik akerliussutsimik takutitsissutigalugu nassataraa.

USA-p immikkut Kalaallit Nunaannut aallartitaa, Jeff Landry Nuummut tikeqqammerpoq. Timmisartoq ilaaffigisaa minutsialuit matuma siorna Nuup mittarfianut mippoq.

Landry sapaatip akunnerata tulliani marlunngornermi pingasunngornermilu inuuttussarsiornermik nittarsaassinermi Future Greenlandimi peqataassaaq.

Tamatuma saniatigut Amerikamiut Danmarkimut aallartitaat peqatigalugu naalaarniarlutik ilinniarniarlutillu kalaallinik naapitsissapput. Taamattaaq USA-p Nuummi sinniisoqarfittaava ammassavaat.

Sermitsiaq Nuup Mittarfianiippoq, immikkullu aallartitamik oqaaseqartitsiniassalluni.

Marlunngornermi maajip 19-iani inuussutissarsiornikkut nittarsaaneq Future Greenland Nuummi aallartissaaq, tassanilu USA-p Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitaa Jeff Landry, peqataasussatut allattorsimaffianni ilaavoq.

Ullumikkullu Jeff Landry Nuummut missaaq. Taama Amerikamiut Nuummi sinniisoqarfiat Sermitsiamut ilisimatitsivoq.

Ataasinngornermi Ken Howerymit, USA-p Danmarkimut aallartitaanit ingiallorneqassaaq. Aallartitaqarfimmit tusagassiuutinut nalunaarut malillugu taakku marluk naalaarlutillu aningaasatigut periarfissanik annertusaarniarlutik, inuttut atassuteqaatinik nukittorsaaniarlutik USA-llu Kalaallillu Nunaata akornanni paaseqatigiinnermik annertusaarniarlutik kalaallinik arlalinnik naapitsissapput.

Tamatuma saniatigut USA-p Nuummi sinniisoqarfia nutaaq ammarneqassaaq.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D) Danmarkimi ataatsimeersuarnermi peqataanermini Landrymik naapitsissanerluni suli nalullugu, naapissagunillu “qanoq iliorumanerminut erseqqissumik nalunaaruteqassasoq” oqarpoq.

Daniel Ho, Amerikamiu nipilersortartoq grammymik nersornaasigaq, Nuuk Centerimi Ilisimatusarfimmilu marlunngornermi pingasunngornermilu tusarnaartitsisussaq, USA-mit aallartitat peqatigalugit tikissasoq, Amerikamiut Danmarkimut aallaartitaqarfiat Sermitsiamut ilisimatitsivoq.

USA-p Kalaallit Nunaanni immikkut aallartitaa Jeff Landry, Louisianami guvernøriusoq, sapaatip-akunnerata tulliani Nuummi Future Greenlandimi peqataassaaq.

Peqataanissaa pissutigalugu Jørgen Boassen Kalaallit Nunaannut utersimanini DR-imut oqaatigaa.

Jørgen Boassenip USA-mik præsidentimillu Donald Trumpimik tapersersuinini ilisimaneqaatigaa.

- Jeffip ikinngutaanit sianerfigineqarpunga, Jeffillu kalaallit pissutsit qanoq isumaqarfigineraat pillugu oqaloqatiginissaannut ikiorneqarnissamik pisariaqartitsigami Kalaallit Nunaannukaqquaanga, DR-imeersunit mittarfimmi naapinneqarnermini oqarpoq.

Ulluni arlaallit “piareersarfigissallugit" aamma kalaallinik ataatsimeeqateqarnissat inississornissaanut piareersaaniartoq tusagassiorfik allappoq.

Jeff Landryp taassumalu suleqataasa Jørgen Boassen tikeraarnissaminut piareersarnissamik qinnuigisimagaa uppernarsarsinnaanngikkaat, DR aamma allappoq.

Naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip (D) Jeff Landry ataatsimeersuarnermi peqataanerani ataatsimeeqatigissanerlugu nalullugu, Københavnimi nunanit tamalaanit peqataaffigineqartumik isumasioqatigiinnermi Democracy Summitimi marlunngornermi oqaatigaa.

- Suli naluara. Naapinniarpanga qanoq kissaateqarnersoq erseqqissumik paaseqqaarusuppara. Kalaallit Nunaanni tamanna nalunngilluinnarparput. Qaammatini 15-ini 16-inilu taamatut tatisimaneqarpugut, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

Qasigiannguani takornariaqartitsivimmik ingerlatsisoq aamma Inatsisartunut ilaasortanngoqqeqqammisoq Kristian Jeremiassen Jeff Landrymit qaaqqusaasoq januaarimi allaaseraarput.

Landry Jeremiassenilu Louisianami New Orleansimi koorbut festivalerneranni qaammammi uani ilaatigut naapittussaagaluarput. Tikeraarneq kulturikkut ilinniartitaanikkullu paarlaasseqatigiinnermik taaneqarluni.

Tikeraarnissaraluaq taamaatiinnarneqartoq Kristian Jeremiassenip Sermitsiamut sisamanngornermi oqaatigaa.

- Oqaaseqaatissaqanngilanga, kisianni taamaatiinnarnikuuvoq, Kristian Jeremiassen oqarpoq.

Inatsisartunut ilaasortanngoqqinnerit peqqutaava?

- Taanna oqaaseqarfigissanngilara.

Kristian Jeremiassen Inuit Ataqatigiit sinnerlugit sinniisussatut inissisimagami naalakkersuisunut ilaasortanngortitsisoqarmat apriilip 14-iani Inatsisartunut ilaasortanngoqqippoq.

Jeff Landry Inatsisartut upernaakkut ataatsimiinnerata nalaani Nuummiissaaq. Tassani naapissamaarpiuk?

- Naamik, takornariaqartitsipput Experience Qasigiannguit Inatsisartuuneralu immikkoorput. Taputartuutissanngilakka. Naapinnissaanut pilersaaruteqanngilanga, taamaaliornaviarnangalu, Kristian Jeremiassen taama oqarpoq.

Donald Trumpip Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitaa Jeff Landry Future ataatsimeersuarnermi Greenlandimi maajip 19-ianni 20-annilu pisussami peqataanissaata nutaarsiassiissutigineqareersorlu, USA-p Danmarkimi aallartitaa Ken Howery peqataasussanut aamma allattorsimaffianniittoq takuneqarsinnaavoq.

Ken Howery Kalaallit Nunaannut pisortatigoortumik kingullermik decembarimi tikeraarpoq, taamanilu nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisuusoq Vivian Motzfeldt tusagassiortunik katersortitsiteqatigalugu USA-p kalaallit siunissaminnik namminneq aalajangersinnaanerat ataqqineqartoq oqaatigaa.

Donald Trumpip Jeff Landry Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitatut ullut 14-it qaangiummata toqqarmagu Vivian Motzfeldt tamanna nunat taakku marluk akornanni tatiginninnermik innarliinerusoq oqarpoq:

– USA Nunatsinnut immikkut aallartitaqalernissaanik pilersaaruteqarneq pillugu Naalakkersuisut ilisimatinneqarnikuunngillat. Qanittumi USA-p Kunngeqarfimmut aallartitaat Kenneth Howery naapipparput ilisimatinngilaatigullu taamatut pilersaarusiortoqartoq. Tamanna tatiginninnermik takutitsinerunngilaq, Vivian Motzfeldt taamani oqarpoq.

Odensip borgmesteria Peter Rahbæk Juel Odensemi Rådhusimi apriilip 19-ianni kaffillernissamut qaaqqusivoq.

Borgmesteri naapertorlugu Odensep Kalaallit Nunaatalu ataqatigiilluarnerat malunnartinniarlugu kaffillertoqassaaq:

- Ikinngutivut kalaallit avataaneersunit naapertuilluanngitsumik tatineqarneranni ataqatigiinneq pingaartittariaqarparput. Trumpip Kalaallit Nunaat "sermeq aqunnerlunneqartutut" ippassaq taavaa, borgmesteri Facebookimi quppernermini allappoq.

Trumpip oqaasii ataqqinninngitsutut oqaatigai, tapersersoqatigiinnissamullu suli pisariaqartitsisoqarnera pisup taassuma takutikkaa isumaqarpoq:

- Inuttatta akornanni ataqatigiinnerup attannissaa - aamma annertunerulersinnissaa - suliassaraarput. Maanilu Odensemi iliuuseqarfiginerorusupparput, Odensemi borgmesteri oqarpoq.

Borgmesterip qaaqqusissutaa facebookimi quppernerani takuneqarsinnaavoq.

Nunanut allanut ministeriugallartup Lars Løkke Rasmussenip TV2-mut oqaaseqarluni erseqqissarpaa USA-p præsidentiata Donald Trumpip Kalaallit Nunaat pillugu takorluukkani suli iperavinngikkai.

Trump nunarput pillugu sisamanngornerup ullaassaani oqaaseqaqqippoq, NATO-lu sakkortuumik isornartorsiorlugu. Oqaaseqarnermini Kalaallit Nunaat sikuatut aqunnerlutatut taavaa.

Rasmussenip oqaatigineqartut Danmarkimut ”pitsaanngitsutut taaguinertut” isigalugit oqaatigaa.

-Aaqqiagiinnginnerulli annertusinissaa kissaatigiginnginnakku isumaga ilumoortoq oqaatigerusunngikkallarpara, TV 2-mut oqarpoq.

Naalakkersuisut siulittaasuata erseqqissareerpaa Kalaallit Nunaata, Danmarkip USA-llu diplomati atorlugu isumaqatiginninniarneri suli ingerlasut.

Folketingimut ilaasortap Naaja H. Nathanielsenip (IA) Donald Trumpip unnuaq oqaasii aamma qisuariarfigai:

- Oqaatsit innarliisinnaapput, annersitsisinnaapput kamalersitsisinnaallutillu. Amerikami præsidentip nunarput "sikuinnaq aqunnerlutamik" oqaatiginerani tamanna malugaarput, Naaja H. Nathanielsen Facebookimi quppernermini allappoq.

USA-p præsidentiata oqaasii politikkerinut tusagassiortunullu qisuariartitsiniutaanerarpai. Taamaattumik Kalaallit Nunaat tamat oqartussaaqataanerannik tunngaveqarluni ingerlalluartoq aamma eqqartuussiveqarfitsigut nunat tamalaat inatsisaannik malinnittuusoq inuiannillu namminneq kultureqartunik najugaqarfigineqartoq uteqqippaa.

- Præsidentip oqaasii NATO-mi iligiinnut uumitsaqqaneranut attuumassuteqarput. Truth Socialimili allannera NATO-p naggatissaanik kinguneqarunnanngilaq, aamma amerikamiunngorusunnginnitsinnik itigartitsinitsinnut, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

NATO-li tatineqartoq nutarterneqartariaqartorlu aamma oqaatigaa. Kalaallit Nunaalli qunusiarineqassanngitsoq naqissuserpaa:

- Qunusiarineqassanngilagut nikanartumillu oqaluuserineqassanata. Suleqatigiissuseqarusunnerput pimoorussinerpullu takutinnikuuarput, aamma Naalakkersuisut nunap ineriartortinnissaanut annertuumik suliaqanermi saniatigut inuit attaveqaqatigiittarfianni ullumi oqaatigineqartut qisuariarfigisariaqalermassuk ajunnginnerpaamik kissaappakka, Naaja H. Nathanielsen allappoq.

Folketingimi ilaasortaasimasoq Aaja Chemnitz (IA) Donald Trumpip Kalaallit Nunaat pillugu oqaaseqaqqinnera pillugu Facebookimi ikkussaqarluni qisuariarpoq:

- Naakkittaatsumik naalakkersuineq tupinnaannartoq naammagiinassanngilarput, Aaja Chemnitz allappoq nangillunilu:

- Nunarput sikuinnartut aqunnerlunneqartutut taajuarmagu nunatsinnik ataqqinninnginneranut ersiutaavoq.

Donald Trumpip Kalaallit Nunaata tiguarnissaanik kissaateqarnini Natomik isornartorsiornerminut ulluni kingullerni atatippaa. Natop Kalaallit Nunaannik tiguaanissaanik ikiorsimasariaqaraluaraa isumaqarpoq.

Trumpip USA Natomi ilaasortaajunnaarsinniarlugu Kalaallit Nunaat utoqqatsissutigigaa Aaja Chemnitz isumaqarpoq, nunanullu iligiinnut kaammattuuteqarpoq:

- Suli ataqatigiillunilu ataqqeqatigiittoqartoq NATO-p maanna takutittariaqarpaa - imminut nunarpullu pillugu, Aaja Chemnitz allappoq.

Folketingimut qinigaarlaaq, Naaja H. Nathanielsen, Donald Trumpip nunatsinnik tiguaanissamik kissaateqarnerminik uteqqiinera maanna qisuariarfigaa.

Facebookimi naatsumik allagaqarluni Naaja H. Nathanielsenip uteqqippaa nunatsinni nammineq aalajangiisinnaassuseqartugut:

-Nunatta, kulturitta nunamillu nammineq aqutsisinnaassuseqarnitta naqissuseqqinnissaata pisariaqassusaa ajoraluartumik uteqattaartariaqarparput. Qimussit nammineq aqqutissiorpagut. Nunat nukittuut qanga itsaq pissutsit atorlugit oqariartuuteqaqattaarput.

-Inuiaqatigiinni tamanna sunniuteqartoq malunnarpoq. Taama pissuseqarneq assortorneqartariaqarpoq, nipangiutiinnarnagu. Kalaallit Nunaanni tamat oqartussaassuseqarnerat atuuppoq. Nunat tamalaat inatsisaat atuuppoq. Nunat allat maanna atukkagut siunissarput aalajangissanngilaat. Siorasaarineq ajugaassutaasinnaanngilaq. Taama iliorneq ajorsarneruvoq, Naaja H. Nathanielsen allappoq.

Trumpimik tapersersuisutut ilisimaneqartoq Jørgen Boassen USA-p Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitaanut Louisianamilu guvernørimut Jeff Landrymut una qaammat tikeraarpoq.

Boassenip nunatsinni peqqinnissaqarfik pillugu Jeff Landry oqaloqatigisimallugu TV2-mut oqarpoq:

- Peqqinnissaqarfipput ingerlalluanngilaq, Kalaallit Nunaannilu napparsimalerneq toqumik kinguneqarsinnaavoq, Jørgen Boassen TV2-mut oqarpoq.

USA-p peqqinnissaqarfimmut tunngatillugu ikiuimanera Kalaallit Nunaata akuerisariaqaraa Boassen isumaqarpoq.

USA-p præsidentia Donald Trump Jeff Landry suleqatigalugu “umiatsiaq nakorsiartarfiusoq pitsaasoq” napparsimasunik isumagineqarpiarsimanngitsunik isumaginnittussaq Kalaallit Nunaannut aallartinniarsimallugu, Truth Socialimi Sapaatip-akunnerata naanerani allappoq.

Trumpip Jeff Landry Washingtonimi nnereqatigereernerata kingorna taama nalunaaruteqarpoq.

Trumpip umiarsuaq napparsimmaviusoq Naalakkersuisut siulittaasuannit Jens-Frederik Nielsenimit (D) ilassilluarneqanngilaq, taassumalu præsidenti USA-lu "inuit attaveqaqatigiittarfiini nalaatsornerinnakkut oqariartuuteqartaqqunagu" aqqutit eqqortut atorlugit attaveqartaqqullugu kajumissaarpaa.

USA-p præsidentiata Kalaallit Nunaannut “umiarsuarmik napparsimmavimmik pitsaasumik” aallartitsiniarluni nalunaaruteqarnera, amerikamiut aqqartartuani inuttap Danmarkimit Kalaallillu Nunaanniillu ikiorneqarnissamik pisariaqartitsineranit nutaarsiassamiit allamut saasaariniutitut atorpaa.

Illersornissaqarfiup paasiniaasartuini pisortaasimasup Jacob Kaarsbop TV2-mut oqaatigaa, taassuma Trumpip nalunaarutaa tusagassiorfinnut allamut saasaarinertut taavaa.

Amerikamiut aqqartartuata Nuup eqqaaniittup inuttaanik ikiuisoqarneranik nutaarsiassap saqqummernera Trumpimut nuanniitsuusoq, Jacob Kaarsbo oqarpoq:

- Trumpimut tamanna nuanniitsorujussuuvoq, tassami uagut iligisamilu pisariaqartinneqarnik takussutissiivoq, aamma Amerikamiut Kalaallit Nunaannik pisariaqartitsineranik ersersitsisuulluni, Jacob Kaarsbo TV2-mut oqarpoq.

Issittumi Sakkutooqarfik Amerikamiut aqqartartuanit inuttat ilaat arfininngormat Nuummukaassivoq. Inuttaq pineqartoq naparsimmavimmi pinasuartumik katsorsarneqarnissamik pisariaqartitsisoq, Issittumi Sakkutooqarfik paasissutissiivoq.

USA-p Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitaa Jeff Landry nalunngisatsinni Kalaallit Nunaannut suli tikeraanngilaq.

Landryli Kalaallit Nunaanneersumik tikeraarneqarnikuuvoq, ilaatigut Trumpimik tapersersuisutut nuimasumik Jørgen Boassenimik. X-imi februaarip 15-ianni allaqqasumi atuarneqarsinnaavoq.

Landry ima allappoq:

- Endymion Ballet-imi kalaallit ilaannut nuannersunut qaaqqusisuulluni nuanneqaaq! Tikilluaqqusisuunerput takutipparput!

Jørgen Boassen Erfalasorput tigummiarlugu nikorfasoq assitaliussimavaa

Landry Donald Trumpip Kalaallit Nunaannut “umiarsuarmik napparsimaavimmik” aallartitsinissamik siunnersuutaa ulluni makkunani illersorpaa. Peqqinnissaqarfiup ajornartorsiutaarujussuarnera kalaalerpassuti oqaatigisimagaat Landry oqarpoq.

USA-miit Kalaallit Nunaannut ikiuinissamik toqqaannaq saaffiginnittoqarsimanngilaq. Naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Niesenip (D) Kalaallit Nunaat innuttaasunut akeqanngitsumik nammineq peqqinnissaqarfeqarnera erseqqissaatigaa.

Nunatsinnit folketingimi ilaasortaq Aaja Chemnitz præsident Donald Trumpip nunatsinnut umiarsuarmik napparsimmaviusumik aallartitsiniarluni oqariartuuteqarneranut maanna qisuariarpoq.

- Ulloq nutaaq. Nutaarsiassaq eqqumeeriaannartoq suli alla. Trump umiarsuarmik napparsimaviutigisumik aserfallatsaalineqarnikuunngitsumik Nunatsinnukartitsiniarpoq. Allaanngilaq neriuutaarutivilluni iliuuseq, peqqinnissaqarfiullu ataavartumik pitsaanerulernissaanut pisariaqartitatsinnut iluaqutaanaviarani, allappoq nangillunilu:

- Nammineerlunga Tom Dans - Trumpip Issittumi innuttaa – naapinnikuuara, Nunatsinnilu sakialluummik ajornartorsiornerarluta oqaluppoq, taamaammat eqqoriarsinnaavara isumassarsiaq suminngaanneernersoq. Tunngaviatigut isuma ajunngikkaluarpoq, kisiannili iliuusissatut toqqarneqartoq uniuivoq.

Aaja Chemnitzip nassuerutigaa nunatsinni peqqinnissaqarfiup iluani ilungersunartumik inissisimasoqartoq, taamaattorli iluarsisassat suliniutigineqarfigineqartut. Ilaatigut assersuutigaa nunatsinni peqqinnissaqarfik ukiumut 35 mio. kr.-nik amerlanerusunik aningaasaliiffigineqartalersimasoq, taamatullu nunatsinnit Danmarkimut peqqissariartunut aningaasaliissutit 185 mio. kr.-nit ukioq manna isumaqatigiissutigineqartut.

- Nunatsinni peqqinnissaqarfimmik aaqqissuinerput annertuumik ajornartorsiuteqarfiuvoq. Danmarkimi takusartakkatsinnit suli annerusumik. Tamannalu Danmark suleqatigalugu pitsaanerpaamik aaqqinneqarsinnaavoq, DK nunanut pisuunerpaanut ilaallunilu assersuutigalugu peqqinnissamut tunngatillugu nunanut ilinniarluarsimanerpaaffinnut ilaammat. USA pinnagu, taakkumi peqqissutsimut tunngatillugu ajornartorsiuteqaqaat.

- Tamatumani pisariaqarpoq Danmarkip Nunatsinni peqqissutsimut tunngatillugu annertunerusumik suliniuteqarnissaa, Aaja Chemnitz allappoq.

Katuami kaffisortitsinermi Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen tusagassiortunit najuuttunit apersorneqarpoq.

Ilaatigut oqarpoq kunngip tikeraarnera nuannaarutigalugu.

- Nunatsinni suli soqutigineqarluinnarpoq innuttaasuniillu nuannarineqarluarluni ataatsimoortitsisuullunilu. Tikeraarnerini tamani tamanna takusarparput malugalugulu.

- Tikeraarumammatigut nuannaarutigaara, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

USA-mut Donald Trumpimullu tikeraarneq qanoq sunniuteqassanersoq aamma aperineqarpoq:

- Pissutsit maannatut ittut sivitsortumik misigigaagut. Isumaqarpunga pingaaruteqartoq innuttaasut Kunngeqarfimmut atanertik misigissagaat, ukiummi tamaasa tamanna annertusiartorpoq.

Helga Rina Kristoffersen, 18-inik ukiulik, GUX-imi 1.g-mi ilinniarpoq. Taanna kunngi Frederik pulaarmat erinarsoqataavoq:

- Ajorinngilara Gux-mut pulaarnera, ullup sinnera malinnaaffigissanngilara atuassagama, Sermitsiamut oqarpoq.