Áka Møller Kristoffersen: Taamatut takunneqataalluni tulluusimaarnarpoq

Timmisartortartup Mikael Jokobsenip Ilulissaneersup Ilulissani mittarfiup pisortaa Elisabeth Christensen peqatigalugu Københavnimut aqqut atoqqaarfissiorpaa.

Greenland Airportsimi pisortanngussasoq, Jeppe Jensen ataasinngornermi atorfinittussaq Ilulissat mittarfiata ammaanersiorneqarnerani aamma peqataavoq.

– Mittarfik ammaanersiorneqarneranut peqataalluni nuanneqaaq. Mittarfik kusanaqaaq, Jeppe Jensen oqarpoq.

Ilulissani mittarfiup ammarneqarnera siullerpaamik peqataaffiginngilaa.

– Mittarfik siulleq 1984-imi ammarneqarmat, timmisartut mittut isiginnaarniarlugit najuuppunga. Sisamanik taamanikkut ukioqarpunga. Tamaanga uterluni mittarfissuup ammaanersiorneqarneranut peqataalluni nuanneqaaq.

– Mittarfimmukarpunga soraluara timmisartumut toqqaannartumut siullermut ilaammat, aammali tininnerani nammineq peqataarusukkama, Kiss Karen Nathanielsen oqarpoq.

– Timmisartoq anginerusoq sungiusimasatsinniit anginerusoq malunnarpoq. Taamaammat ulloq manna pingaaruteqarpoq.

Politikerit timmisartumit Maanna niupput.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D), Aunanut Allanut, Inuussutissarsiornermut Aatsitassanullu Naalakkersuisoq Múte B. Egede (IA) aamma Atassutip siulittaasua Aqqalu C. Jerimiassen.

Aamma Inatsisartut siulittaasuat Kim Kielsen (attaviittoq) peqataavoq. Ilinniartitaanermut, Kultureqarnermut, Timersornermut Ilageeqarnermullu Naalakkersuisoq Nivi Olsen (D), Avatangiisinut, Pinngortitamut, Nukissiornermut Ilisimatusarnermullu Naalakkersuisoq Jørgen Rosbach (D), Ineqarnermut, Attaveqaasersuutinut Isorliunerusunut Upalungaarsimanermullu Naalakkersuisoq Iddimanngiiu Jensen Bianco (IA) aamma Aningaasaqarnermut Naalakkersuisoq Aqqaluaq B. Egede (IA) aamma peqataapput.

Air Greenlandip pisortaanera Jacob Nitter Sørensen Tuukkami Ilulissanut ingerlaartillutik oqalugiarpoq.

Pisortaanerup erseqqissarpaa timmisartumi inuttat tallimat Ilulissaneersuusut.

Eqqaamasariaqarparput mittarfimmik nutaamik ilaannut ammaanersiornerinnaanngimmat, toqqaannartumilli siullermeerluni angerlamut timmisartorneruvoq aamma, pisortaaneq oqarpoq.

Københavnip mittarfiani ilaasut timmisartumut ikimmata Tuukkami issiaviit tamarmik karsiaqqamik aappalaartumik ulikkaarput.

Karsi Ilulissanut timmisartumik toqqaannartumik siullermik ilaasimanermut eqqaassutissanik mikisuarsunnik imaqarpoq.

Timmisartorsuaq siulleq Ilulissanut maanna mippoq.

Tuukkaq Københavnimiit tikeqqammerpoq.

Oqaluttuarisaanermi pisoq takuniarlugu, inuit timmisartoqarfiup ingalaavaniik ittuanisaarput.

Ilulissani mittarfiup nutaap atoqqaartinneqarnerani nassatanik tunniussisoq siulleq ilisarinngitsoorneqarsinnaanngilaq. Inatsisartunut ilaasortaq Ane Hansen (IA), nassataminik tunniusseqqaartuuvoq.

- Tulluusimaaqaanga assorujussuaq aamma nuannaarutigalugu.

- Massuma ammarnissaa avannaamiut tamatta assut eriniginikooqaarput, toqqaannartumik nunatta avataanut aqqutaalersussaammat. Persuarsioqaanga assorujussuaq, Ane Hansen Sermitsiamut oqarpoq.

Maanga isileravit eqqarsaatigaajuk siullerpaallutit nassatannik tunniussinissat periarfissaanersoq misilissallugu?

- Maannarama eqqarsatiginngilara siulliullunga tunniussissallunga, kisianni iserlunga assorujussuaq tussunnguummerpunga. Nuannaajummerlunga inuppassuit persuarsiortut akornanni malugileriasaarpara siullersaallunga tunniussillunga. Assaa pikkunaq, taanna oqarpoq.

Ane Hansen timmisartumut Ilulissat mittarfianit qangattartumut siullermut ilaassaaq. Timmisartoq Qeqertarsuup Tunuaniiginnarluni illoqarfimmut, Ane Hansenip, illoqarfigisaanukassaaq.

- Mittarfittaap atoqqaarfissiorneqarnerani, nunatta iluani, Aasiaat siulliullugu miffigineqartussaammat assorujussuaq tulluusimaarpunga, Ane Hansen oqarpoq.

Inatsisartut Sanaartornermut Ataatsimiititaliaani siulittaasup tullia, Gerth Mikaelsen (N), Nuummit Ilulissanut timmisartuusinermut siullermut ataatsimiititaliaq sinnerlugu peqataavoq.

- Maanga tikilluni assut nuannerpoq. Pinngortitaq tikikkiartorfik pikkunarpoq aamma inuit tikitat nuannaartut takullugit nuannerpoq, Gerth Mikaelsen Sermitsiamut oqarpoq.

Taanna timmisartup mittup siulliup matui ammarneqarmata anisuni siullerpaavoq.

- Mittarfimmut tummaqqaartuulluni qinikkatut, innuttaasut sinnerlugit, assut nuannerpoq, taanna oqarpoq.

Mittarfittaallu angallannikkut inuussutissarsiornikkullu atorluarneqarnissaa aamma neriuutigaa.

- Neriuppunga iluliarmiut, avannaamiut aammalu avataanit tikittartussat manna atorluassagaat. Suliffissat nutaat, periarfissat nutaat ammarput, neriuppunga innuttaasunut amerlanerpaanut iluaqutaajumaartut, Gerth Mikaelsen oqarpoq.

Air Greenlandip timmisartuutaa, Dash-8, Qasapi, Nuummit Ilulissanut ullaaq manna mimmat, Iluliarmiu, Pilutaq Berthelsen ilaasunut akuuvoq. Taassuma timmisartumut siullermut ilaanissani ilimagisimanngikkaluarpaa. Immikkuullarissumillu misigisaqarsimalluni Sermitsiamut oqalutuarpoq.

- Assut nuannerpoq misigisaq. Ilimasunngikkaluarama timmisartumut mittumut siullermut ilaanissannik. Sunaaffa siullersaaniarluta.

- Aqqutaa tamarmi ajunngilaq, ilaatigut anorimut aalalaartarpugut, Pilutaq Berthelsen tulluusimaarluni illoqarfimminut tikittoq, Sermitsiamut oqarpoq.

Timmisartumi tassani sulisut pingasut tamarmik aamma Iluliarmiuupput. Timmisartullu naalagaa angalanermi aamma oqalugiarsimasoq, ilaasoq oqaluttuarpoq.

- Mittarfittaamut minnissaq assut pissanganarpoq. Aallarnitsinni timmisartup naalagaa nuannersumik oqalugiarpoq. Tassani immikkut ittumik tikinnissaq oqariartuutigaa, Pilutaq Berthelsen oqarpoq.

Taassuma nunaqqatini tamaasa oqaasissaqarfigai:

- Mittarfittaarnitsinni tamatta pilluangaarta.

Timmisartoq Dash 8 Nuummiit Ilulissanut mittarfimmut nutaamut 2.200 meterisut takitigisumut nalunaaqutaq qulingiluaaginnartoq mippoq.

Erfalasulisaarlutik ersaattaallutillu ilaasut siulliit tikilluaqquniarlugit, Greenland Airports-imi sulisut allallu pisussanut ullormi matumani peqataasut, tikittarfimmut katersuupput.

Ilaasut ilagaat Inatsisartunut ilaasortat illoqarfimmi nalliuttorsiornermut peqataajartortut. Erik Jensen (S) aamma Gerth Mikaelsen Sermitsiamit maluginiarneqarput.

Erik Jensenip katersuunnermi peqataasut mittarfik nutaaq pillugu hurrartortippai.

Ilaatigut timmisartut Nuummeersut marluk, Ilulissat mittarfiani pisussap annertuup tassa Københavnimiit Air Greenlandip timmisartuata minnissaata nalliussineqannginnerani tikissapput. Tuukkaq tikinnissaa nalunaaqutaq 11:49 naatsorsuutigineqarpoq

Avannaata Kommuniani borgmesteri, Lars Erik Gabrielsen (S), annoraaq qaqortulerluni, tulluusimaaqaluni, Ilulissani mittarfittaap ammarneqarnerani najuuppoq.

- Eqqumiippoq. Immaqa ukiorparpassuit allatuulli qilanaarsimanermut.

- Soorunami isumaqartuarsimavugut tulluartuusoq Ilulissat avataaninngaanniit toqqaannartumik tikinneqarsinnaasariaqartoq. Taamaammalu massakkut naammassilluni ulloq aallartittoq misigissuseqarnaqaaq, borgmesteri Sermitsiamut oqarpoq.

Taanna qinikkat arlallit assigalugit Københavnip mittarfianit Ilulissanut aqqummi siullermi peqataanissamut periarfissinneqarsimagaluarluni oqaluttuarpoq. Periarfissarli qujaannarfigisimavaa, Ilulissanimi innuttaasut persuarsiortut najorusunneruai.

- Københavnimit mittussap takunissaa pillugu maani Ilulissaniikkumanikuuvunga naak timmisartumut ilaanissamut periarfissaqaraluarlunga. Minnera siulleq takorusuippara innuttaasut peqatigalugit. Taannalu assorujussuaq qilanaarivara, naatsorsuutigaara amerlaqisugut attorneqaatigiumaaripput, Lars Erik Gabrielsen oqarpoq.

– Aap, Ilulissani mittarfik pisortatigoortumik ammarpara.

Greenland Airportsip pisortaata Jens Lauridsenip mittarfiup pisortaa Ole Damgaard peqatigalugu allunaasaq aappalaartoq nal. 8.00 qiorpaat.

Taamaalilluni Avannaani nunat tamalaat akornanni mittarfik nutaaq angalasussanut siullernut ammarneqarpoq, ilaasussallu siulliit nassataminnik tunniussisinnaalerput.

Ammaanersiortitsininini, Greenland Airportsimilu pisortaanertut sulinermini Jens Lauridsen ulloq manna naggataarpoq.

Kalaallit Nunaanni mittarfiliornermut ingerlatsinermullu tunngatillugu ukiuni arfinilinni sulereerluni, atorfimminit soraarniarluni apriilimi nalunaarpoq.

Aqqusineq mittarfimmut nutaamut attaveqaataasoq kinguaattoorfiusoq, malitsigisaanillu Ilulissani mittarfimmut nutaamut aqqut ujaraaqqanik sanaaq suli atorneqartariaqartoq, Greenland Airports sisamanngornermi ullaakkut nalunaarpoq

– Ilulissani timmisartunut mittarfiusimasup mittarfittaamut aqqutaa aqqusininngortinneqarnissaanut suliaqarneq kingusinaalaarpoq, Greenland Airports Facebookimi allappoq.

Timmisartortitseqatigiiffik ilisimatitsivoq kinguaattoornermut pissutaasoq tassaasoq timmisartup kingulliup mittarfitoqqamit aallartussap teknikkikkut ajornartorsiutit pissutigalugit pilersaarutit malillugit aallarsinnaannginnera.

Air Greenlandimi timmisartortartoq Steen Andersen ukiualuit ingerlaneranni, aappassaanik Kalaallit Nunaanni nunat tamalaat akornanni mittarfimmik ammaanersiornermut peqataavoq.

Nuummi mittarfiup nutaap novembarimi 2024-mi siullermeerluni timmisartuussinerani, timmisartortuuvoq.

Apeqqut: Angalaneq siulleq qanoq ingerlassasoraajuk?

– Nuummut siullermeerlunga angalaqataavunga taamanikkut pissanganaqaaq, Ilulissanullu minnissara aamma taama pissanganartigisoq. Tamannami nutaarluinnaavoq, Steen Andersen oqarpoq.

Steen Andersen nammineq Nuummioq, aquttoq Mikael Jakobsen Ilulissani inunngorlunilu peroriartortoq aamma timmisartartortartut pisortaat Ran Piontek Ilulissanut ullumi timmisartuussissapput.

Ilulissanut aqqummik ammaanersiorneq

Pisortatigoortumik maanna pivoq. Allunaasap aappalaartup kipineqarnerani, Ilulissanut toqqaannartumik aqqut ammarneqarpoq.

Air Greenlandimi timmisartoqarfinni pisortaq Sofie Kathrine Holm aamma Birgithe Mølgaard Nielsen, Naalakkersuisumit Iddimanngiiu Jensen Biancomit, Inatsisartut siulittaasuannit Kim Kielsenimit, aningaasaqarnermut ministerimit Peter Hummelgaardimit Air Greenlandimilu pisortamit Jacob Nitter Sørensenimit ikiorneqarlutik allunaasamik aappaluttumik qiorsipput.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D) Københavnimiit Ilulissanut timmisartuussinermut siullermut ilaavoq, Sermitsiallu tusagassiortuata aqqutaani oqaloqatigaa:

- Nuannaarpunga pissangallungali, aammali qilanaarlunga.

- Takorloorsinnaavara inuit nuannaarlutillu nalliuttorsiortut, tikinnissartillu ullormi pingaarutilimmi pissanngatigigaat, oqarpoq nangillunilu:

APEQQUT: Piffissami kingullermi pisoqarfiungaatsiarpoq. Arlaleriarlutit mittarfinni tikilluaqqusaasarpusi, ilaatigut USA-mi isumaqatigiissutip atsiorneqarnerata kingorna Qaqortumilu, mittarfiup ammaanersiorneqarnerani. Tamanna ilinni ileqquliunneqaannarpa?

– Naamik. Pisut annertuut pipput. Tamakkua sungiussassaaneq ajorput. Tamakku tamarmik immikkut misigisassaapput. Qaqortumut tikikkatta innuttaasut isumalluartut takuagut. Isumaqarpungalu nuannaarneq immikkuullarissoq Ilulissani misigiumaarparput, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

Tiimisartoqarfimmi isaariaq B10 naliginnaasumiit angalasunut nalliuttorsiorpalaarneruvoq.

Politikerit, atorfilittat tusagassiortullu amerlasuut pisut malinnaavigilluartarpaat.

Ilaasut tamarmik erfalasumik tunineqarput, aamma smoothie-nik, muffinsinik kaffimillu sassaallerfigineqarlutik.

Greenland Airports Ilulissani mittarfimmi pisoqqami timmisartuussinerit kingulliit ingerlanneqartillugit kaffillerpoq.

Ingerlatsinermut pisortaq, Marius Møller, ullormut immikkut ittumut atatillugu naatsumik oqalugiarpoq. Taanna 1980-ikkunnili Ilulissani Mittarfimmi sulisuuvoq.

- Maani inuit amerlasuut nuannersumik tikilluaqquneqarlutillu aliasullutik inuulluaqquneqartut takunikuuakka, Marius Møller katersuuttunut oqarpoq.

- Maani aamma inuit amerlasuut sulisarsimapput. Ullumikkut taakku immikkut eqqarsaatigaakka. Aamma Grønlandsflymi Air Greenlandimilu sulisimasut maannakkullu sulisuusut eqqarsaatigaakka.

- Sulisullu ilaqutaasa tapersersuinerannut qujanaq.

Marius Møllerip Greenland Airportsimut inuulluaqqusinissaa suli piffissaanngilaq. Taanna mittarfimmut nutaamut nuussaaq, ingerlatsinermut pisortatut atorfimmi kinguaariit nikinnerannut ikiuutissalluni.

Mittarfimmili nutaami mittarfimmi pisoqqami sulisimanermisut sivisutigisumik sulisinnaanissani neriorsuutigisinnaanngilaa. Taama oqarmat katersorsimasut illarlutillu ersaattaapput.

Paasissutissiiviup isiginnaarutaani takuneqarsinnaavoq timmisartoq kingulleq nalunaaqutaq 15.30 missimasoq. Kangerlussuarmut Nuummullu timmisartuussinerit marluk suli aallanngillat. Taakku aallareerpata mittarfik pisoqaq matuneqarsinnaalissaaq, mittarfimmullu nutaamut nuunnissamut piffissanngussaaq.

Ilulissani mittarfissaq nutaaq 2200 meterisut takitigisoq, pilersaarutaasut malillugit sisamanngornermi atoqqaartinneqassaq. Mittarfissap illutaanut imermik ulluinnarni pilersuineq, biilit imermik assartuissutit atorlugit ingerlanneqartassasoq, Greenland Airports Sermitsiamut ilisimatitsivoq.

- Mittarfik imermut toqqorsivinnik, tankinik, angisuunik peqarpoq. Taakkua ulluinnarni ingerlatsinermi imermik atuineq mittarfiullu upalugaarsimanerisa imermik atuinerat qulakkiissavaat.

- Tankit imermik ingerlaavartumik immerneqartassapput. Imeq biilimik imermik assartuummik mittarfimmut assartorneqartassaaq.

Ilulissani imermik toqqaannartumik pilersuineq killeqarpoq. Mittarfik maanna atorunnaartussaq imermik toqqaannartumik aamma pilersorneqanngilaq. Tamannalu mittarfeqarfiit ingerlataanni allani aamma taamaattartoq, ingerlatseqatigiiffik allappoq.

Angallannermut aqutsisoqarfiup akuersinissaa mittarfiup ammarneqarnissaanut aalajangiisuussasoq, ingerlatseqatigiiffiup aamma ilisimatitsissutigaa.