ILORRISIMAARNISSAMUT AJORNARTORSIUTIT

Nukappiaqqanit atugaanerujussuupput

Pissusilersornikkut, ilorrisimaarnikkut imaluunniit inunnut allanut attaveqarniarnermi ajornartorsiutit patsisigalugit nukappiaqqat niviarsiaqqanit tallimariaammik amerlanerusut, immikkut ittumik atuartinneqarnissaminnut innersuunneqartarput

Uddeling af Kulturprisen 2024, Aqqaluaq B. Egede
Ilinniartitaaneq inuiaqatigiit ineriartornissaannut pingaaruteqartorujussuuvoq. Naalakkersuisumit oqaatigineqartut naapertorlugit, suliniutit arlallit atorlugit ineriartorneq pitsaasoq sukkanerulersinneqassaaq.

Inuusuttut Nunatsinni pisuussutit pingaarnersaraat, aningaasallu amerlasuut ilinniartitaanermut atorneqartarput siunissamut inuiaqatigiit piareersarniarlugit, siunissami suliassanut ilinniarsimasunik aamma immikkut ilisimasalinnik suli amerlanerusunik pisariaqartitsiffiusussaammata. Taamaakkaluartoq qitiusutut inissisimasuni ajortup tungaanut ingerlasoqarpoq. 

Tamanna ilinniartitaanermut periusissiami nutaami Naalakkersuisut maanna saqqummiussaanni erserpoq. Tassani ilaatigut sammineqarluni ilinniarnertuunngorniat pilertornerusumik ilinniakkamik aallartitsisarnissaat.

Inuusuttut Nunatsinni pisuussutit pingaarnersaraat, aningaasallu amerlasuut ilinniartitaanermut atorneqartarput siunissamut inuiaqatigiit piareersarniarlugit, siunissami suliassanut ilinniarsimasunik aamma immikkut ilisimasalinnik suli amerlanerusunik pisariaqartitsiffiusussaammata. Taamaakkaluartoq qitiusutut inissisimasuni ajortup tungaanut ingerlasoqarpoq. 

Tamanna ilinniartitaanermut periusissiami nutaami Naalakkersuisut maanna saqqummiussaanni erserpoq. Tassani ilaatigut sammineqarluni ilinniarnertuunngorniat pilertornerusumik ilinniakkamik aallartitsisarnissaat.

Takussutissaq: Niviarsiaqqat nukappiaqqallu immikkut ittumik atuartinneqartartut amerlassusaat

Assigiinngissuteqartorujussuusut

Nunatsinni ilinniagaqarnermi nunap immikkoortui suiaassutsillu assigiinngissuteqartorujussuupput. Kommunit ilaanni angutit 25 procentii inorlugit inuussutissarsiummik ilinniagaqarsimapput, kommunimili allami arnat 70 procentii sinnerlugit inuussutissarsiummik ilinniagaqarsimallutik. 

(Najoqqutaq: Naalakkersuisut ilinniartitaanermut pilersaarutaat)

 Ilinniarnertuunngorniarfimmi 2008-mi atuartut 80 procentii ukiut marluk qaangiutinngitsut ilinniakkamik aallartitsisimapput. Kisitsillu taanna maanna 60 procentimit appasinneruvoq. Taassumali kingorna ukiuni tulliuttuni amerlanerit ilinniagaqalersussaassapput. Immikkut ittumik isornartuuvoq »ikittuararsuit« inuussutissarsiutitaarniarlutik ilinnialernissartik toqqartarmassuk. Naak assassorlutik sulisartut pisariaqartinneqaraluaqisut, soorlumi tamanna Nunatta avataanit suliartortorpassuit, Nuummi sanaartornerujussuarmut isumaginnittussatut tikisinneqartartuni takuneqarsinnaasoq. 

Atugarliorneq

Ilinniartitaanermut periusissiami 2030-mut siunnerfiit aalajangersarneqartussaapput, tassa siunissami suliffissatigut pisariaqartinneqartussat eqqarsaatigalugit, atuarfiit universitetillu qanoq ineriartortinneqarnissaannik pilersaarutit pineqarlutik. Ingerlariaqqittanngitsut ikilisinneqassapput. 

»Ineriartorneq pitsaasoq unitsinneqarsimasinnaasoq«

Meeqqat atuarfiannit ilisimatitsissutigineqartutut, ilinniartitsisut nuna tamakkerlugu 84 procentii 2022-mi ilinniartitsisutut ilinniagaqarsimasut nalunaarutigineqarpoq, taamaattorli illoqarfiit nunaqarfiillu akornanni assigiinngissuteqartoqaqaluni. Illoqarfinni ilinniartitsisut 90 procentii ilinniartitsisutut ilinniagaqarsimapput, nunaqarfinnili taamaallaat 52 procentit ilinniartitsisutut ilinniagaqarsimallutik. Ilinniartitsisutut ilinniarsimasut 2017-imit 2020-mut amerliartulaarsimagaluarput, ineriartornerli pitsaasoq tamanna piffissami kingullerpaami unitsinneqarsimagunarpoq. Taamaalillunimi ingammik nunaqarfinni ilinniartitsisutut ilinniagaqarsimasut annikinnerusumik 4 procentpointinik ikilerialaarsimapput.

- Inuusuttut affaasa missaannaat meeqqat atuarfiat naammassereerlugu ilinnialertarput. Aasallu tamaasa inuusuttut nuannaarlutik ilinniarnertuunngortartut ilaat amerlavallaartut ilinniarfinni ingerlaqqiffiusuni ilinniarlutik aallartinngisaannarlutik, Ilinniartitaanermut naalakkersuisoq Aqqaluaq B. Egede siuleqummi allappoq. 

Nukappiaqqat aamma immikkut sammineqarput. Nukappiaqqat niviarsiaqqanit marloriaammik amerlanerusut immikkut ittumik atuartinneqartarput. 

- Pissutaasut eqqarsaatigalugit nukappiaqqat niviarsiaqqanit marloriaammik amerlanerusut pissusilersornikkut, atugarissaarnermikkut attaveqarniarnermillu ajornartorsiuteqarneq pissutigalugit innersuunneqartartut, periusissiami allassimavoq. 

Nukappiaqqat atuarnerminnik qatsussinissaat pinngitsoorniarlugu, atuartitseriaatsimik issiaannarfiuallaanngitsumik neqeroorfigineqartarnissaat tikkuarneqarpoq. Aammattaaq naqinnernik ilisarinnissinnaannginnermik ajornartorsiutillit ikiorneqarnissaat pingaaruteqarpoq, ajoraluartumilli kalaallit, nunani allani pisarnerattut, naqinnernik ilisarsisinnaannginnermut misissuinissamut atortussanik ineriartortitsisimanngillat. 

Ajornartorsiut ilisimaneqarluartoq tassaavoq oqaatsit. Naak meeqqat amerlanersaat kalaallisut ilitsoqqussaralugu oqaaseqaraluartut, meeqqat atuarfiata kingorna ilinniarfinni oqaatsit atorneqartut tassaagajupput, qallunaatut tuluttulluunniit ilinniartitsineq. 

Atuartut Asiamiut 

Akimmiffik alla tassaavoq, kulturikkut immikkuualuttortat naammattumik isiginiarneqannginnerat, tamannalu periusissiami oqaatigineqartut naapertorlugit, meeqqat Asiamiut immikkut isiginiarneqarnerunissaat aamma pineqarpoq. 

Meeqqat inuusuttullu akornanni qinngasaarisarneq nalinginnaasumik pinaveersaartinneqassaaq, tassami ajornartorsiutaammat angisooq, atuartunut nukissaarutsitsisartoq nuannaarunnaarsitsisartorlu. Aamma taamatut nukissaarutsitsisartut tassaapput, qarasaasiakkut pinnguaatit aamma oqarasuaatit angallattakkat. IMAK-imit oqaatigineqartut naapertorlugit, atuartorpassuit unnuaq tamaat spil’ertarput – sininngitsoortarlutillu.

Periusissiami pitsaasumik ineriartortoqarnera aamma oqaatigineqarpoq: Amerlanerusut ullumikkut ilinniagaqartalerput aamma ilinniaqqiffinnit naammassisartut amerlisimallutik. 2006-imiilli 99 procentimik amerleriarsimapput – tassa marloriaammik amerleriarsimapput. Naalakkersuisut ilinniartitaanermut periusissiaanni ullumikkut ajornartorsiutit nalilersorneqarput siunissamilu aaqqiissutissat saqqummiunneqarlutik.

Pisartagaqarneq

Er du allerede abonnent? Log ind

Sermitsiaq.gl – Nittartagaq

  • Sermitsiaq.gl-imi allaaserisat tamakkiisumik atuarsinnaalissavatit
  • Qaammammut kr. 59.00
  • Ukiumut kr. 650.00
Pisigit

Sermitsiaq - E-aviisi

  • Sermitsiaq e-aviisitut tallimanngornerit tamaasa saqqummersartoq atuarsinnaalissavat
  • Sermitsiaq.gl-imi allaaserisat tamakkiisumik atuarsinnaanngussavatit
  • Qaammammut kr. 191
  • Ukiumut kr. 1.677
Toqqaagit

AG - Atuagagdliutit E-aviisi

  • Aviisi AG - Atuagagdliutit e-aviisitut pingasunngornerit tamaasa saqqummersartoq atuarsinnaalissavat
  • Sermitsiaq.gl-mi allaaserisat tamakkiisumik atuarsinnaanngussavatit
  • Qaammammut kr. 191
  • Ukiumut kr. 1.677
Toqqaagit

Sermitsiaq.AG+

  • Aviisi AG - Atuagagdliutit e-aviisitut pingasunngornerit tamaasa saqqummersartoq atuarsinnaalissavat
  • Sermitsiaq e-aviisitut tallimanngornerit tamaasa saqqummersartoq atuarsinnaalissavat
  • Sermitsiaq.gl-imi allaaserisat tamakkiisumik iserfigisinnaalissavatit
  • Arnanut e-magasinatut atuarsinnaalissavat
  • Nutserisoq.gl atorsinnaanngussavat
  • Soqutiginnikkuit abonnement@sermitsiaq.gl-imut allagaqarsinnaavutit
Toqqaagit

Asasarput atuartartoq, Sermitsiaq.gl-imut – Kalaallit Nunaanni nutaarsiassanik isornartorsiuisumillu tusagassiornermik saqqummiussiffimmut – tikilluarit. Kiffaanngissuseqarluni tusagassiornerup siuarsarneqarneranik suliniuteqartuarsinnaajumalluta, itisiliillutalu isornartorsiuilluta tusagassiortuarsinnaajumalluta, allaaserisat aalajangersimasut akeqalersippavut. Tamanna iluaqutigalugu allaaserisat pitsaassusaat qulakkeersinnaavarput, tusagassiortuttalu pikkorissut oqaluttuanik pingaarnerpaanik saqqummiussinissaannut tapersersorsinnaavavut. Allaaserisat akillit qaammammut taamaallaat 59 koruuninit akeqarput. Pisineq ajornanngitsuararsuuvoq – ataaniittoq toorlugu saqqummiussavut tamakkiisumik iserfigisalersinnaavatit. Paasinninnerit tapersersuinerillu qujamasuutigaavut. Pituttorsimanngitsumik isornartorsiuisumillu Kalaallit Nunaannut tusagassiortarnissamik suliniuteqartuarnissamut akiliutivit ikiorpaatigut.

Powered by Labrador CMS