Kunngip tikeraarnera: Katuamut kaffesoriartussat 500-juussangatinneqarput

Katuami kaffisortitsinermi Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen tusagassiortunit najuuttunit apersorneqarpoq.

Ilaatigut oqarpoq kunngip tikeraarnera nuannaarutigalugu.

- Nunatsinni suli soqutigineqarluinnarpoq innuttaasuniillu nuannarineqarluarluni ataatsimoortitsisuullunilu. Tikeraarnerini tamani tamanna takusarparput malugalugulu.

- Tikeraarumammatigut nuannaarutigaara, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.

USA-mut Donald Trumpimullu tikeraarneq qanoq sunniuteqassanersoq aamma aperineqarpoq:

- Pissutsit maannatut ittut sivitsortumik misigigaagut. Isumaqarpunga pingaaruteqartoq innuttaasut Kunngeqarfimmut atanertik misigissagaat, ukiummi tamaasa tamanna annertusiartorpoq.

Kunngi Katuamut pingasunngornermi ualikkut apuummat, Katuaq ulikkaarluinnarsimavoq, isersimasullu nuannallutillu assatik ersaattaarpaat.

Kaffisoqatigiinnermi innuttaasut kunngi ilassisinnaavaat, taamaattumillu inuppassuit kulturip illorsuanut kaffisoriartukaasimapput.

Kaffellernermi ilaasut marluk, Sussi Høegh Ilulissaneersoq Elisabeth Thorinilu Qasigiannguaneersoq, Katuami issialereerput kunngilu qanimut takuniarlugu neriuuteqarlutik.

- Kunngip tikeraarnera isumalerujussuuvoq, uagutsinnut pingaaruteqarmat maani peqataavugut, Sussi Høegh oqarpoq nangillunilu:

- Qallunaatut oqaluppiarsinnaanngikkaluarpunga, oqarfigerusussinnaagaluarparali ilinniaqatitta maani peqataanngitsup, atiiata haloortikkaa, oqarpoq.

Elisabeth Thorin akiani aamma issiavoq:

- Kalaallisut oqarfigissagaluarpara tikilluarit, Elisabeth Thorin oqarpoq.

Nal. 15.45-nngunngitsoq Katuami isersimasut naammatsimmata matut paarnaarneqartariaqalersimapput.

Tikeraarnermi aamma Illersornissaqarfiup umiarsuaa Vædderen Nuummi umiarsualivimmiittoq pulaarneqarpoq.

Issittumi tunngaviusumik ilinniarfimmeersut kunngi ilassivaat atortutillu Kunngimut Frederimmut Jens-Frederik Nielsenimullu takutillugit.

Kunngip Nuummi tikeraarneranut atatillugu Katuap eqqaani politiit nakkutilliisut amerlanerussapput.

Politiit Facebookimi quppernerminni taama allapput.

- Taamatuttaaq Katuap nalaani piffissami nal. 15.00 aamma 17.00 akornanni angallattoqarnerussaaq, Katuami kaffesoqatigiinnissaq tamanut ammasuusoq peqqutaalluni, allassimavoq.

Inuit kajumissaarneqarput sumiiffimmi tassani angallannermi imminnut sianigeqqullugit.

Kunngi Frederik Nuummi Royal Greenlandimut pulaarpoq, tassanilu suliffissuaq takuniarneqarpoq.

Sermitsiap tusagassiortua oqaluttuarpoq kunngip pulaarnerani aalisakkat suliarineqarnerat nalinginnaasumik ingerlanneqartoq.

Kunngi Frederik malinnaasullu allat eqqiluisaarneq eqqarsaatigalugu atisat qaavisigut plastikkinik atisaqarput kiinnatillu assiaqusersimallugit.

Takornariartinneqarnermi kunngip sulisut ilaat ilassivaa, soqutiginnillunilu tusarnaarluni maskiinat assigiinngitsut pillugit nassuiaaffigineqarnermini.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen aamma pulaaqataavoq.

Helga Rina Kristoffersen, 18-inik ukiulik, GUX-imi 1.g-mi ilinniarpoq. Taanna kunngi Frederik pulaarmat erinarsoqataavoq:

- Ajorinngilara Gux-mut pulaarnera, ullup sinnera malinnaaffigissanngilara atuassagama, Sermitsiamut oqarpoq.

GUX-imi ilinniarnertuunngorniartut kunngip pulaarnerani nunatta erinarsuutaa”Nuna asiilasooq” erinarsorpaat.

GUX-imi ilinniartut kunngip ilassivai.

GUX-imiit Royal Greenland pulaarneqassaaq, kunngi takornariartinneqassalluni, kingornalu Arktisk Kommandomi ilinniartut umiarsuarmi nakkutilliiartortartumiittut ilassissavai.

Ulloq kaffellernermik naggaserneqassaaq Katuami nal. 15.45.

Kunngi Frederik ulloqeqqasioreerluni tusagassiortunut oqaaseqarpoq:

- Kalaallit Nunaannut tikeraaqqinnera nuannaarutigeqaara. Uteqqissinnaasarnera tamatigut nuannaarutigisaqaara, oqarpoq nangillunilu:

- Kalaallit atugassarisaasa pitsaasuunissaat uannut pingaaruteqarluinnartuuvoq. Qanoq issusaallu uannut pingaaruteqartuaannarpoq, kunngi oqarpoq.

USA-p toqqaannartumik nunatsinnik tiguaaniarluni oqariartuuteqartarsimanera oqaaseqarnermini pigunarpaa.

Kunngi Frederik siusinnerusukkut oqarpoq pissutsit dronning Marylu sunnertissutigisimagitik.

Kunngi Frederik maanna GUX-imi ilinniarnertuunut pulaassaaq:

- Ilinniarnertuunngorniarfimmukarnissara qilanaareqaara, tassani inuusuttut naapissavakka nunalu pillugu qanoq isiginnittaaseqarnersut pillugu oqaloqatigissallugit.

Stine Jensen 75-nik ukiulik kunngip tikeraarneranik ulloq naallugu malinnaassalluni piareersimavoq. Hans Egedep illuata eqqaaniik malinnaalerpoq. Kunngikkormiunik taanna nuannarisaqarluartuuvoq:

- Uummatikkut qamuuna kissalaamik tunineqarlunga, kunnginnguarmut nunatsinnut asannittoq tikeraartoq, ingammik massakkut qanoq pineqarnerput eqqarsaatigalugu. Tuppallernaqaaq tikeraartarmatigut. Ulloq tamaat malinnaaffigissavara, program tamaat misissornikuuara, aamma kaffellernerani peqataassaanga, oqarpoq.

Kunngi Frederik timmisartoqarfimmi biilinut ikivoq naalagaaffiullu sinniisaanut Julie Præst Wilchemut pulaarniarluni ingerlaarluni.

Aqqutaani meeqqat meeqqerivik Mikisumeersut kunngimut aalateripput.

Sermitsiap tusagassiortua nalunaarpoq innuttaasorpassuit takkuttut, soorunami aamma politiit isumannaallisaasut takkussimasut.

Gerda Petersen Nuummeersoq kunngip tikinnerani mittarfimmi niuffiortunut ilaavoq.

- Tikinnera nuanneqaaq, pikkunarpoq. Aamma kunngi pisariaqartipparput ulluni makkunani, oqarpoq.

Kunngip timmisartua Nuummi mittarfimmut tikippoq. Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen tikilluaqqusisuuvoq.

Innuttaasut amerlanngitsut Nuup mittarfiani niuffioriartorput.

Taakkunani ilaavoq Hansine Lyberth. Taanna Maniitsumiit Nuummut tikeraarpoq. Kunngillu Nuumminnerani ullumi aamma malinnaassaaq:

- Peqaannguarigakku kunngi, pingaartittarpara malinnaaffiginissaa. Aamma Katuamukarusuppunga ullumi kaffellilerpat.

Kunngip Frederiup tikinnissaanut nunatsinnit Danmarkimiillu tusagassiortut malinnaassallutik nal. 11.00 Nuummi mittarfimmi utaqqilereerput.

Pilersaarutit malillugit Kunngi Frederik tikippat Naalakkersuisut siulittaasua Jens-Frederik Nielsen aamma Inatsisartuni siulittaasoq Kim Kielsen tikilluaqqusisuussapput.

Kunngip Nuummi tikeraarnerani Sermitsiaq malinnaassaaq.

Kunngi Frederik Nuummut pingasunngornermi ulloqeqqalersoq nalunaaqutaq 11.30 tikikkuni Danmarkip kunngeqarfiani ataatsimoortitsutut atuuffeqassaaq.

Oqaluttuarisaaneq pillugu ilisimasalik Emma Rønberg Paaske naliliivoq.

Ukiut marluk matuma siorna 2024-mi januaarimi kunnginngornerminiilli pingajussaanik Kalaallit Nunaannut tikeraarpoq.

USA-p præsidentiata Donald Trumpip Kalaallit Nunaannik aqutsiniarluni oqariartuuteqartuarnera pissutigalugu innuttaasut eqqissiviilliortinneqarmata, nunatsinnut tikillattaarnerulerpoq.

- Kunngip, aamma Kalaallit Nunaanni kunngiusup, pissutsit ajunnginnissaat piffissamilu eqqissiviilliorfiusumi neriuuteqalersitsinissaq isumagissagaa soorunami pingaaruteqarpoq, Emma Rønberg Paaske oqarpoq.

Ataatsimoornermut takussutissaq

Kunngikkormiut politikkimut tunngasunik oqaaseqarsinnaanerat iliuuseqarsinnaanerallu killeqarpoq, danskimmi kunngeqarfiata inatsisitigut aaqqissuussaammat pissaaneqarnera killeqarpoq.

- Kisiannili sallaannerusumik pissaaneqartutut sunniuteqarluarsinnaasarpoq, taamaalillunilu naalagaaffeqatigiinni ataqatigiinnermut takussutissaalluni, Emma Paaske oqarpoq.

Kunngip Kalaallit Nunaannut tikeraarnera Amerikamiut qeqertaq pillugu soqutiginninnerannut Trumpillu oqariartuutigisartagaanut toqqaannartumik attuumassuteqarnera oqaatigineqanngilaq, tamannalu soorunami kunngip nammineerluni politikkikkut iliuuseqarsinnaannginneranut iliuuseqartariaqannginneranullu tunngassuteqarpoq.

Kunngilli Kalaallit Nunaannukarnissani nalunaarutigigamiuk dronningilu Mary Atlantikup illuatungaanit Kalaallit Nunaata tatineqarnera malinnaaffigalugu oqaatigaa.

- Kalaallit misiginneqatigeqaagut, Kalaallit Nunaanni sapaatit-akunnerini kingullerni pisut aalassassutigingaatsiarpagut, kunngikkormiutut Litauenimut januaarip naanerani tikeraarnerminni tusagassiortunik katersortitsinermi oqarpoq.

Attaveqarluartoq

Kalaallit Nunaata Danmarkillu kunngikkormiuisa attaveqatigiinnerat, Christian X siullerpaamik pisortatigoortumik angalammat, 1921-miilli aallartippoq.

Kunngili Frederik immikkut attaveqarluartuuvoq.

Meeraalluni inersimasunngoramilu nunami angalasarpoq. Kunngissatut kunngitullu pisortatigoortumik tikeraartarnermigut, aammali 1996-imi umiarsuarmi alapernaarsuummi "Vædderen"-imi sakkutuut naalagaata tulliatut minnerunngitsumillu 2500 kilometerinik qimussimik "Expedition Sirus 2000"-mi angalanikuulluni.

Emma Rønberg Paaskep kunngi kalaallinut qanimut attaveqarnerpaasimasutut taavaa.

- Nuna kalaallillu ilisimalluarnerat iluaqutaasorujussuuvoq, oqarpoq erseqqissarlugulu kalaallinit nuannarineqartorujussuusoq.

Aammattaaq kalaallit piffissami matumani kunngip tikeraarnissaa soqutiginninnerunissaalu kissaatigalugu oqarsimanerat tikkuarpaa.

- Taamaammat soorunami tikeraarpoq.

/ritzau/

USA-p nunanut allanut ministeriata Marco Rubio arfininngormat Tysklandimi Münchenimi isumannaallisaaneq pillugu ataatsimeersuarnermi Norgip ministeriunera Jonas Gahr Støre ataatsimeeqatigaa.

Tassani taakku marluk Kalaallit Nunaat pillugu oqaloqatigiittut, Rubio X-imi allappoq.

- Norgip ministeriuneranik Jonas Gahr Støremik ataatsimeeqateqarnermini Issittup isumannaatsuunerani Kalaallit Nunaatalu isumannaallisaanermi sunniutaanut Norgip pingaarutilimmik inissisimanera oqaloqatigiissitigaarput.

- Pilersuinermik ingerlaarfiit isumannaatsuunerat pillugu Norgip suleqatiginissaanut qilanaarpugut, tassani aatsitassat pingaarutillit ilanngullugit, Rubio allappoq.

Det Hvide Hus Kalaallit Nunaannut valentinskortimik saqqummiisoq

Størep isumannaallisaanermik ataatsimeersuarnerup ingerlanerani, ataatsimiinnerup iluatsinnera, periarfissarlu atorlugu Kalaallit Nunaat qaqilersimallugu oqaluttuartoq, norskit nutaarsiassaqartitsiviat NTB allappoq.

Taakku marluk aamma Ukraine oqaloqatigiissitigaat, Støre NTB-mut oqarpoq.

Tallimanngormat Trumpip Kalaallit Nunaat pillugu oqallinneq, Det hvide husip silataani Kalaallit Nunaat pillugu maanna isumaqatiginninniarnerit ingerlanerarlugit tusagassiortunut oqarnermigut uummarissarpaa.

Det Hvide Husip arfininngormat Kalaallit Nunaannut valentinskorti X-kkut saqqummiuppaa, tassanilu “pissutsit qanoq innerannik aalajangersaanissamut piffissanngorpoq” allassimavoq.

Arfininngornermi Danmarkip ministeriunerata Mette Frederiksenip USA-p Kalaallit Nunaannik piginnittuulersinnaanera Danmarkip isumaqatiginngikkaa uteqqippaa.

USA-p tapersersuineratigut Natop Arctic Sentry aallartippaa, sungiusarnerit nakkutilliinerillu aqqutigalugit isumannaallisaaneq annertusarsinnaanngorlugu.

NATO-p Arctic Sentry aallartissallugu aalajangerpoq, sungiusarnikkut nakkutilliinikkullu Issittumi isumannaallisaanerup annertusarsinnaanera suliarissallugu. Reuters taama allappoq.

Taama aalajangertoqarpoq USA-p præsidentiata Donald Trumpip Kalaallit Nunaat pigilerusullugu oqariartuuteqarnerata kingunerisaanik pissutsit ilungersunartut pilersinneqarnerata kingorna.

Taamatut nutaamik suliaqarneq isumaqarpoq Nato Issittumi sakkutooqarnermi ataqatigiissaarinerulissasoq Issittumiinnerulissasorlu. Tamanna Amerikamiut tapersersorpaat, taamaalillunilu Trumpip Issittumi isumannaallisaanermut ernumassutai akiorneqarsinnaallutik.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen tamat attaveqatigiittarfiini assimik marlunngornermi ikkussivoq. Viggo Mortensen assileqatigisimavaa. Isiginnaartitsisartut nunatsinni pissutsit najummatsisimanarnerini tikeraarnera Jens-Frederik Nielsenip nuannaarutigaa.

- Viggo ulluni kingullerni Nuummiippoq, nunarsuup sinneraniit soqutigineqarnitsinni qulangersimaneqarnitsinnilu tapersersuiartorluni. Tamanna isumalerujussuuvoq. Eqqumiitsuliornerup aammalu kulturilerinerup tungaaniit sassarterluni tapersiineq isumalerujussuummat, taamaallaat politikkikkut ingerlanneqarani, allappoq.

Ilanngullugu allappoq sapaatip akunnerata naalernerani München-mi nunat tamalaat akornanni illersornissaq pillugu ataatsimeersuartoqarnerani peqataassalluni. Nunani siuttut, aalajangiisartut aammalu illersornissaq pillugu immikkut ilisimasallit nunarsuatsinni sillimaniarneq, aalajaatsuuneq aammalu akisussaassuseqarneq pillugu tassani oqaloqatigiissapput.

- Matumani Nunarput nunat tamalaat akornanni oqaloqatigiinnermut peqataassasut ersarissumik oqariartuutigiartussavara, pingaartumik Issittumi illersornissaq pineqartillugu. Akisussaaqataanerput takutillugu. Nunarpullu pillugu aalajangiinerit maani aalajangissagigut oqariartussaanga, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.