Naalakkersuisoqatigiit Nivi Olsen tatigaat – mianersoqquaalli

Ilinniartitaanermut, Kultureqarnermut, Timersornermut Ilageeqarnermullu Naalakkersuisoq, Nivi Olsen (D) illua-tungiliuttunit, tassa Naleqqamit Siumumillu tatigineeruppoq. Tamannalu pillugu Siumumeersoq, Erik Jensen, Inatsisartunut saqqummiussisuuvoq.

- Eqqunngitsumik naalakkersuisoq pissusilersortoq akuersaanngilarput. Inatsisartunut tatisiniaaneq akuersaanngilarput, Erik Jensen, Inatsisartut oqaluttarfianit oqarpoq.

Inatsisartunut ilaasortat maannakkorpiaq unikkallarput. Tassani illua-tungiliuttut saqqummiussaannut qanoq qisuariassanerlutik oqallisigaat.

Tatiginnikkunnaarluni taasititsisoqarnissaanik siunnersuuteqarneq pivoq, Inatsisartunut ilaasortat Ilulissani GUX-issap kolligie-ssaanik sanaartortoqarnissaa pillugu oqallinneranni.

Erfalasorput nunanit tamalaanit mittarfinni takussaalissaaq.

Inatsisartuni ilaasortaq Lars Poulsen (S) siunnersuuteqartoq taama isumaqarpoq.

Erfalasoq nunap ilisarnaatigaa pingaarutilik. Kalaallit Nunaanni kulturimut, oqaluttuarisaanermut namminersornermullu sinniisuutitsisoq, Lars Poulsen siunnersuutini ilaatigut tunngavilersorpaa:

- Mittarfiit nunanut tamalaanut atorneqartut eqqaanni kalaallit erfalasuata ersarissumik takuneqarsinnaanera Kalaallit Nunaata nunatut kinaassusianik erseqqissaanermut iluaqutaassaaq aammalu nunanit allanit tikeraanut nunarput takussutissiarissallugu. Tamatuma saniatigut tamanna nunani tamalaani ileqqorissaarnermut nalinginnaasumut naapertuuppoq, tassani nunat ilisarnaataat killeqarfinnut aammalu angallannermi nunanut tamalaanut atorneqartunut pingaarutilinnut atatillugu takuneqarsinnaasartut

- Siunnersuummi siunertarineqarpoq periuseq ataatsimoorussaq qulakkeerneqassasoq, taamaalilluni kalaallit erfalasuata Kalaallit Nunaanni mittarfinnut nunanut tamalaanut atorneqartunut tamanut aalajangersimasumik qaqinneqartarnissaa, Lars Poulsen allappoq.

Aalajangiiffigisassatut siunnersuutaavoq, taannalu Naalakkersuisunit piviusunngortinneqartussaassalluni.

Naalakkersuisut Kalaallit Nunaata erfalasua, Erfalasorput, nunap ilisarnaatigigaa pingaarutilik, Kalaallit Nunaannilu kulturimut, oqaluttuarisaanermut, Namminersornerullutik Oqartussaqarnermut ilisarnaataanera isumaqatigaat.

- Tamanna pillugu Erfalasutta Kalaallit Nunaanni nunat tamalaat akornanni mittarfinni amuneqartarnissaa Naalakkersuisut kissaatigaat, Naalakkersuisut siunnersuut taama akissuteqarfigaat.

Inatsisartuni ataatsimiititaliami amerlanerussuteqartut Kalaallit Nunaat UTC-2-miiginnarluni aasaanerani nalunaaqutaq atorunnaarsinneqarnissaa inassutigigaluaraat, oqaluuserisassaq ataatsimiititaliamut uterteqqinneqarpoq

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D) suliap aappassaaneerneqarnerani ataatsimiititaliap inassuteqaatai Naalakkersuisunit taperserneqartut oqaraluarpoq.

- Kissaatigineqartoq Inatsisinut Ataatsimiititaliami amerlanerussuteqartut, peqatigisaanik Inatsisartuni partiinit amerlanerussuteqartunit aallartitaasut, saqqummiussaat, soorunami Naalakkersuisut ataqqivaat. Taamaattumik nalunaarummik nutaamik atuutilersitsinikkut aasaanerani nalunaaquttap atorunnaarsinneqarnissaa pillugu kissaateqarneq Naalakkersuisut naammassilersaarpaat, Jens-Frederik Nielsen (D) oqarpoq.

Tamatumali kingorna partiit Naleqqap Siumullu siunnersuutaat Inatsisinut Ataatsimiititaliamut utertinneqassasut isumaqatigiipput, taamaattumillu aappassaaneerneqarnera unitsinneqarpoq.

- Immikkoortut ataatsimiititaliamut uterteqqinneqarnissaat kaammattuutigineqarmat oqaluuserineqarnerat unitsipparput, pingajussaaneerneqarneranilu nangeqqinneqassallutik, Aqqalu Jerimiassen (A) Inatsisartut Siulittaasoqarfiat sinnerlugu oqarpoq.

Inatsisartuni ilaasortaq Bo Martinsen (D) ataatsimiititaliamut ingerlateqqillugit suliarineqaqqinnissaat kaammattuutigaa.

Naalakkersuisut aasaanerani nalunaaqutaq atorunnaarsinniarlugu neriorsuimmata Inatsisinut ataatsimiititaliap siunnersuutit taakku marluk aappassaaneerneqarneranni itigartinneqarnissaat siunniukkaluarpaa.

Taamaattoqanngilaq, taamaammat Kalaallit Nunaanni nalunaaquttap ingerlaarfia allanngortinneqaqqissanersoq ataatsimiititaliami suliarineqaqqereerpat aatsaat paasisaqarfigisussanngorparput.

Pilersaarut malillugu maajip 15-ianni pingajussaaneerneqassaaq.

Inatsisartut aasaanerani nalunaaqutaq atorunnaassasoq 2019-imi aalajangerpaat, aatsaat EU taamaalioreerpat.

EU-mili ukiut ingerlaneranni qisuariartoqanngilaq, maannalu Inatsisartut utaqqeqqissinnaajunnaarpasipput.

Inatsisinut ataatsimiititaliap Kalaallit Nunaat UTC-2-miiginnarluni aasaanerani nalunaaqutaq kingusinnerpaamik januaarip aallaqqaataani 2028-mi atorunnaarsinneqarnissaa inassutigaa.

Inassutigineqartorlu Naalakkersuisut isumaqatigaat. Tamanna Naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip (D) akissuteqaataani atuarneqarsinnaavoq, taannalu Naleqqap Siumullu nalunaaquttap aalajangersaaneqarneranut allannguinissamik siunnersuutaasa aappassaaneerneqarneranni saqqummiunneqarpoq.

Aasaanerani nalunaaqutaq januaarip aallaqqaataani 2028-mi atorunnaarsinneqassasoq Naalakkersuisut akissuteqaataanni allaqqavoq.

Tassa Kalaallit Nunaat Danmarkimit nalunaaquttap akunnerini pingasuni aasakkullu nalunaaquttap akunnerini sisamani nikingassuteqartalissaaq, Danmark EU-lu suli aasaanerani nalunaaqutaq atugarimmassuk.

Siumup Naleqqallu Kalaallit Nunaat UTC-3-mut uterteqqikkusullugu siunnersuutaat Inatsisartuni oqallisigineqangajalerpoq, tamannalu inatsisinik ataatsimiititaliap itigartinniarlugu innersuussutiginikuuaa.

Akerliussutsimik takutitsisut Nuummi illoqarfiup qeqqani Amisuni naapissinnarlutik Inatsisartut ataatsimiittarfiata tungaanut ingerlaaqatigiipput. Akerliussutsimik takutitsisut 20-t missaaniittut saniatigut meeqqat atuarfiani atuartut, ilinniartitsisortik akerliussutsimik takutitseqataasoq, peqatigalugu najuupput.

Nunatsinni nalunaaquttap ingerlaaqatigiiffiinut UTC-2-mut uteqqinnissaq akerliussutsimik takutitsisut piumasaraat.

Taakkulu Inatsisartut ataatsimiittarfiata silataanut apuummata politikerit arlallit anillapput, Naalakkersuisut Siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen anillattunut akuulluni.

Qupanuk Olsen Inatsisartut ataatsimiittarfiata silataanut apuunnermi ima ilaatigut oqalugiarpoq:

- Ulloqeqqarneranik taaneqartarpoq ullup qeqqarimmagu, massakkulli seqineq marlup missaani qullasinnerpaaffissaminiittarpoq. Aalisartut piniartullu, ingammik avannaaniittut aamma eqqugaapput. Taakkumi sila qaammarseeqqaariarlugu aallartarput, taavalu tunitsiviit pisiniarfiillu matunnginnerani utipallattariaqartarlutik.

Jens-Frederik Nielsen akerliussutsimik takutitsisunut aamma oqalugiarpoq:

- Aallaqqaammulli Naalakkersuisunit erseqqissaatiginikuuarput sunaluunniit toqqarneqaraluarpat ikkarnartoqartoq.

Nalunaaquttat ingerlaaqatiffii UTC-3-mut, tassa 2023-mi marsimi allannguisoqartinnagu atorneqartumut, uterteqqinneqassanersoq Inatsisartut aqagu marlunngornermi oqallisigissavaat. Taassuma saniatigut aasaanerani nalunaaqutaq aamma atorunnaarsinneqassanersoq oqaluuserineqassalluni.

Nunanut Allanut tunngasutigut naalakkersuinikkut ingerlatsineq pillugu nassuiaat Inatsisartuni sisamanngornermi oqaluuserineqarpoq, soorunalumi USA-miit tatineqarneq qitiuvoq.

Demokraatit oqaaseqartartuata Justus Hansenip pissutsit suli ilungersunartut oqaatigaa:

- Nunanut Allanut politikkitigut inissisimanerput imaannaanngilaq. USA-mi pisoq nalornilersitsiinnarani nunatsinnut, siunissatsinnullu nammineq aalajangiisinnaassuseqarnitsinnut tunngaviusumik apeqquteqalersitsivoq.

- Kalaallit Nunaannik aqutsiniarneq amerikap tungaaniit oqaatigineqaqattaartillugu, tamanna oqaasiinnaanngilaq. Tamanna pimoorulluinnartariaqarparput, Justus Hansen oqarpoq.

Politikikkut sunniiniartoqarsinnaanerata aarlerinaateqarnera mianersoqqussutigaa:

- Taamaattumik mianersorluassaagut. Pingaartitagut, inuinnaat oqartussaatitaanerat, ataqatigiinnerpullu aalajangiusimassavagut. Taamatut pisoqarnera iligisagullu ikioqatigiinnissarput Demokraatinut qitiulluinnarpoq, Justus Hansen EU-mik NATO-mik Kunngeqarfimmillu suleqateqarnermik pingaartitsisoq oqarpoq:

- Uagut angerlarsimaffipput, kitaani suleqatigiiffiuvoq. Ataqqinninnermik, tamat oqartussaanerinik, ataatsimullu pingaartitanik aallaavilimmik EU-mi, NATO-milu suleqateqarpugut. Nunarsuatsinni eqqissiviilliortumi taakkunani allanngujaassuseq ippoq.

- Ilutigisaanik Kunngeqarfimmi ataatsimoornissarput aalajangiisuuvoq, Justus Hansen oqarpoq. Oqallinnermi USA-miit suli siooranartoqartoq arlaleriarluni oqaatigaa.

Vivian Motzfeldt Siumumit ilaasortaajunnaareernermini attaviitsutut oqaluttarfimmi oqalugiarpoq.

USA-mi nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisuugallarami tatineqarnermini ataatsimoortoqarsimanera qujassuteqarfigaa.

Aamma naalakkersuisoqarfigisimasamini sulisut ilungersorsimanerannut qujavoq.

Oqarpoq Kalaallit Nunaat pillugu oqallittoqartillugu nunarput peqataatinneqartarnissaa sulissutigineqartoq.

- Pineqartilluta peqataajuaannartarnissarput siunertaajuaannarsimavoq. Siunertaajuaannassaarlu, Motzfeldt oqarpoq.

Misigivoq sioorasaarut ilaannit annikinneruniartinneqarsimasoq, erseqqissarpaali ukiorpassuarni iliusoq oqartarsimasoq ajornerpaamik pisoqassagaluarpat Kalaallit Nunaat sakkulersorfigalugu allaat tiguarsinnaallugu.

- Iligiinnerup pitsaanerusumik ingerlalernissaanut arlaatigut iliuuseqartariaqarpugut, oqarpoq.

Aamma oqarpoq Kalaallit Nunaat nunanit allanit illersorneqarsinnaanngitsutut sanngiitsutullu isigineqassanngitsoq.

Taassuma paarlatsigilikkani Múte B. Egede (IA) sulilluarnissaanit kissaappaa.

Atassutip siulittaasuata Aqqalu C. Jerimiassenip oqaaseqaammini politikerit assigiinngitsunik isummerfigisaat oqallinnermilu qaqittaqattaagaat sammivaa – tassa Nuummi annertusaaneq sakkutoorpassuillu:

- Naallu Atassummiit illersornissakkut allatigullu suliniutit tamakkiisumik tapersersoraluaqalutigit, nunarsuarmioqatittalu erseqqissumik soqutiginnillutittaaq iliuuseqaqataanermikkut sakkutuunik NATO-mi ilaasortaneersunit tikittoqartarnera toqqammavimmigut ajunngittuugaluaq, nunaqqaterpassutsinnit ingammik nuummiunit apeqqusersuineq annertoriartorpoq, Aqqalu C. Jerimiassen oqarpoq, nangipporlu:

- Tassalu illoqarfiup pingaarnersaatut inissisimasumi sakkutooqarneq aallaasisartunit assut apeqquserneqartalerluni iluarineqaannaranilu. Tamanna Atassummiit tusaanngitsuusaaginnarusunngilarput.

Toqqissisimatitsinissaq siunertarineqaraluartoq sakkutooq sakkutuujusoq Atassutip siulittaasua oqarpoq.

- Taannalu allamiitikkusunneqarpat naalagaaffeqatigiit iluani oqaloqatigiinnigut pitsanngorsartariaqarpagut, ingasammik mittarfiit marluk anngajaat pingaarnertut inissisimajunnaarnikuusut pioreersillugit. Taakku periarfissaasinnaasut atagu naalagaaffimmi oqartussaasut qanimut oqaloqatigilaartigit.

Kangerlussuat Narsarsuarlu pivai.

Donald Trumpip oqaaseqaqattaarnera qatsunnaraluartoq USA-p suleqatiginissaa avaqqunneqarsinnaanngitsoq Atassummi siulittaasoq oqarpoq:

- Qanorluunniit iluaagitigigaluarutsigu tassa suleqatiginerata USA-p ingerlattariaqarnera nangeqqiinnangassanngorteqqarpasipparput, niuernikkut nunarsuullu sinneranut suleqataanikkuuppat, naalagaaffeqatigiinnermut akuunissatta toqqarneqarnera Naalakkersuisut siulittaasuannit pisortatigoortumik erseqqissumik oqariartuutigineqareernikuuvoq, taannaavorlu maanna illersuutitta annertunerpaartareriigaa, Aqqalu C. Jerimiaasen oqarpoq.

Siumup oqaaseqartartuata Erik Jensenip Issittumi sakkutooqarneruleriartornera isornartorsiorpaa:

- Issittumi sakkutooqarneruleriartorpoq, sulilu amerlanerusunik sakkutuulersuisoqarnissaq ingerlaannassaaq.

- Sakkutuulersuinerit ima annertutigilersimapput allaat Nuuk maanna sakkutooqarfimmik taaneqartarluni, Erik Jensen oqarpoq.

Siumut Ilulissani isumaqatigiissummik innersuussivoq:

- Nuup nunalu tamakkerlugu sakkutooqarfeqalernissaa siunertarineqarnikuunngisaannarpoq, Erik Jensen oqarpoq.

Siumut Naalakkersuisunut kaammattuutigaa, Arctic Five-p (Danmark/Kalaallit Nunaat, USA, Canada, Norge Ruslandilu) ataatsimeeqqittariaqarnerat, Ilulissanilu isumaqatigiissutip suli atuuttuuneranik apeqqusiinissaq – tassa Issittoq sakkulersorfiunngilluinnassasoq eqqissisimasumillu aqunneqassasoq. Ataatsimoorussamik nalunaarummik nassaartoqartariaqartoq, Erik Jensen oqarpoq.

Oqallinnermi attaviitsoq Vivian Motzfeldt Erik Jensenimut aperivoq isumaqarnersoq nunap nunamut allamut saassussisup sorsuttullu Issittumi eqqissinissamik nalunaarummik atsioqataanissaa inissimaniinnersoq.

Motzfeldtip nunap aqqa taanngilaa, Erik Jensenili akivoq Ruslandimik oqaloqateqarneq Ukrainemut sorsunnermut akuersaarnertut isigineqassanngitsoq:

- Nukivut sorsunnernut atorunnaariartigit. Eqqissinissarli sulissutigisigu. Imaassanngilaq nunap allamut sorsunnera akueriinnassagipput, Erik Jensen oqarpoq.

Inuit Ataqatigiit oqaaseqaataani aamma USA-p Kalaallit Nunaannut tatisineranut tunngasoq eqqartorneqarpoq.

Inuit Ataqatigiit oqaaseqartartuata Pipaluk Lyngep nunanut allanut naalakkersuisoqarfimmi sulisut USA-mit tatineqarnerminni qasusuillutik sulinerat pillugu qutsavigai.

Aamma nunat amerlasuut Kalaallit Nunaannik tapersersuisimasut qutsavigai:

Inuiaqatigiittut tatineqarnitsinni ataatsimoorpugut, nunat avannarliit Europallu aammattaaq nunarsuup sinnerata suleqatigiikkusussuseqarnerat tapersersuerusunnerallu ersarippoq.

USA-p Kalaallit Nunaat tiguarniarsarippagu EU-p aningaasatigut sakkussiani atorumaaraat eqqaavaa.

Suleqatiginnikkusussuseqarnerat toqqissiallaatigeqaarput, suleqatiginnikkusunnerannillu qutsavigalugit, Islandi, Savalimmiut, Frankrigi, Tyskland nunallu allarpassuit aamma tapersersuipput.

Nunanut allanut politikki eqqartorneqartillugu nunatta Danmark peqatiginngikkaluarlugu USA oqaloqatigisinnaagaa, Naleqqap siulittaasua Pele Broberg nunanut allanut politikki pillugu oqallinnermi oqarpoq.

USA-p Kalaallit Nunaannut tatisineranut atatillugu, tamanna oqallisigineqarpoq.

Maannakkut inatsisit naapertorlugit Danmark nunanut allanut sillimaniarnermullu tunngasunik akisussaaffeqarpoq.

Taamaattumik Danmarkimi nunanut allanut ministeri Lars Løkke Rasmussen taamani nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisuusoq Vivian Motzfeldt peqatigalugu januaarimi Washingtonimut Amerikamiunik isumaqatiginninniariartorput.

Kisianni kalaallit pisinnaatitaaffii eqqartorneqartariaqarput, Pele Broberg ullumi oqallinnermi oqarpoq.

Vivian Motzfeldt Washingtonimiit kalaallisut oqalugiarnera Pele Brobergip nersualaarpaa, tassani Kalaallit Nunaanni innuttaasorpassuit toqqaannartumik oqaluffigimmagit.

Naleqqap suleqataasinnaasut katersornissai kissaatigaa, taakkualu qallunaajunersut, amerikamiuunersut apeqqutaatinneqanngitsoq, Pele Brobergip erseqqissarpaa.

Inatsisartut upernaakkut ataatsimiinnerat marlunngormat aallartippoq. Naalakkersuisoqatigiit Inatsisartut ataatsimiinnerisa siulianit partiimik ataatsimik ikilinikuummata ataatsimiititaliat allanngortiterneqartussanngornikuupput.

Ataatsimiinnermi matoqqasumi tamanna pivoq, aalajangiinerillu Inatsisartut nittartagaanni manna saqqummiunneqarsimalerlutik.

Ataatsimiititaliat qanoq agguataarnerat uani takukkit:

Aningaasaqarnermut Akileraartarnermullu Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Aqqalu C. Jerimiassen (A)

· Siulittaasup tullia: Pele Broberg (N)

· Ilaasortaq: Hans-Erik Enoksen (D)

· Ilaasortaq: Margrethe Thårup Andersen (D)

· Ilaasortaq: Ane Hansen (IA)

Nunanut Allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Pipaluk Lynge (IA)

· Siulittaasup tullia: Pele Broberg (N)

· Ilaasortaq: Justus Hansen (D)

· Ilaasortaq: Nivi Heilmann Efraimsen (IA)

· Ilaasortaq: Bentiaraq Ottosen (A)

Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Bentiaraq Ottosen (A)

· Siulittaasup tullia: Jens NapãtôK’ (N)

· Ilaasortaq: Ane Hansen (IA)

· Ilaasortaq: Pipaluk Olsen (D)

· Ilaasortaq: Kristian Jeremiassen (IA)

Inatsisinut Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Aqqalu C. Jerimiassen (A)

· Siulittaasup tullia: Kuno Fencker (N)

· Ilaasortaq: Karen-Marie Kyed Frederiksen (D)

· Ilaasortaq: Nivi Rosing (IA)

· Ilaasortaq: Bo Martinsen (D)

Kukkunersiuinermut Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Nivi Rosing (IA)

· Siulittaasup tullia: Erik Jensen (S)

· Ilaasortaq: Ida Vahl (D)

· Ilaasortaq: Mimi Karlsen (IA)

· Ilaasortaq: Bentiaraq Ottosen (A)

Ilaqutariinnermut Peqqissutsimullu Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Pipaluk Olsen (D)

· Siulittaasup tullia: Aki-Matilda Høegh-Dam (N)

· Ilaasortaq: Bo Martinsen (D)

· Ilaasortaq: Paarma Lund Kreutzmann (IA)

· Ilaasortaq: Bentiaraq Ottosen (A)

Kultureqarnermut, Ilinniartitaanermut Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Nivi Heilmann Efraimsen (IA)

· Siulittaasup tullia: Isak Johannesen (N)

· Ilaasortaq: Margrethe Thårup Andersen (D)

· Ilaasortaq: Karen-Marie Kyed Frederiksen (D)

· Ilaasortaq: Nivi Rosing (IA)

Sanaartornermut Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Justus Hansen (D)

· Siulittaasup tullia: Gerth Mikaelsen (N)

· Ilaasortaq: Hans-Erik Enoksen (D)

· Ilaasortaq: Nivi Heilmann Efraimsen (IA)

· Ilaasortaq: Bentiaraq Ottosen (A)

Inuussutissarsiornermut- Aatsitassanullu Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Mimi Karlsen (IA)

· Siulittaasup tullia: Juno Berthelsen (N)

· Ilaasortaq: Napaartoq Petrussen (D)

· Ilaasortaq: Vivian Motzfeldt (Attaviitsoq)

· Ilaasortaq: Aqqalu C. Jerimiassen (A)

Eqqissisimatitsinermut Avatangiisinullu Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Napaartoq Petrussen (D)

· Siulittaasup tullia: Mette Arqe-Hammeken (N)

· Ilaasortaq: Parma Lund Kreutzmann (IA)

· Ilaasortaq: Kristian Jeremiassen (IA)

· Ilaasortaq: Bentiaraq Ottosen (A)

Qinigaanerup Misilinneqarnissaanut Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Paarma Lund Kreutzmann (IA)

· Siulittaasup tullia: Kuno Fencker (N)

· Ilaasortaq: Karen-Marie Kyed Frederiksen (D)

· Ilaasortaq: Bo Martinsen (D)

· Ilaasortaq: Bentiaraq Ottosen (A)

Suleriaaseq pillugu Ataatsimiititaliaq

· Siulittaasoq: Kim Kielsen (Attaviitsoq)

· Ilaasortaq: Per Berthelsen (D)

· Ilaasortaq: Mimi Karlsen (IA)

· Ilaasortaq: Aki-Matilda Høegh-Dam (N)

· Ilaasortaq: Aqqalu C. Jerimiassen (A)

· Ilaasortaq: Lars Poulsen (S)

Inatsisartut ippassaq matoqqasumik ataatsimiinnerminni ataatsimiititaliani sorlerni kikkut ilaasortaanissaat aalajangerpaat, ataatsimiititalialli nutaat katitigaanerat suli tamanut saqqummiunneqanngilaq.

Nivi Rosingili (IA) ataatsimiititaliami ataatsimi ilaasortaanerminit pingasunut ilaasortaalersimalluni Facebookimi allappoq.

Allagaq naapertorlugu Kukkunersiuinermut Ataatsimiititaliami siulittaasunngorlunilu, Kultureqarnermut, Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Ataatsimiititaliami aamma Inatsisinut Ataatsimiititaliami ilaasortanngorpoq.

- Saniatigut aamma qinigaasinnaassuseq pillugu ataatsimiititaliami ilaasortaallungalu inatsisartut sinnerlugit ICC-mut aallartitaallunga.

- Taakkununnga sulinissara qilanaaringaarpara, taanna allappoq.

Inatsisartuni ataatsimiititalianut ilaasortanngortut allattorsimaffiat suli tamakkiisumik saqqummiunneqanngitsoq politikeri alla pingaarutilimmik atorfittaarsimalluni Facebookikkut nalunaarpoq.

Isumaginninnermut, suliffeqarnermut, nunamut namminermut avatangiisinullu naalakkersuisuusimasoq Bentiaraq Ottosen (A) Inatsisartut Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Ataatsimiititaliaanni siulittaasunngorsimalluni allappoq.

- Qularnanngitsumik suliassarpassuaqarpoq aamma pingaaruteqarpoq aalisarnikkut inuussutissarsiuutigisaq pillugu sukataaruteqartuarnissara, taanna allappoq.

Bentiaraq Ottosen suliffissarsiorfimmik nutaamik suliap iluatsinngitsoortup kingunerisaanik 2025-mi novembarimi naalakkersuisutut tunuarpoq. Taamanimiilli ullumikkumut ataatsimiititaliami ilaasortaasimanngilaq.

Inatsisartuni oqaluuserisassat marluk ullumi ippassarlu pisussat, Kalaallit Nunaanni nalunaaquttap ingerlaaqatigiiffiata UTC-3-mut utertinniarlugu suliarineqartussaagaluarput.

Ataatsimiinnermi oqaluuserisassat aammaarlutik kinguartinneqarput. Inatsisinut Ataatsimiititaliap piumasaqarneratigut kinguartitsisoqartoq Inatsisartut siulittaasuat Kim Kielsen (S) marlunngormat paasissutissiinermini oqarpoq.

Siumut Nalerarlu – maanna illuatungiliuttut – nalunaaquttap ingerlaarfiata allanngortinneqaqqinnissaa siunnersuutigaat, taamaalilluni Danmarkip nalunaaqutaanit akunnernik sisamanik nikingassutaaqqilissalluni. Aamma aasaanerani nalunaaqutaq atorunnaarsinneqassalluni.

2025-mi ukiakkut ataatsimiinnermi siullermeerneqarput, tassanilu naammassineqartussaagaluarlutik. Ukiuunerani ataatsimiinnermut kinguartinneqarput, ullormili siullermi taamaatiinnarneqarlutik. Maanna kinguarteqqinneqaqqipput.

Ullormut oqaluuserisassanut pilersaarutit maanna atuuttut malillugit maajip tallimaani aappassaaneerneqartussanngorpoq maajillu 15-iani pingajussaaneerneqassallutik.

Aalajangiinissap sooq kinguartinneqartarera paasissutissiissutigineqanngilaq. Siullermeernerani partiinit tamanit tapersersorneqarpoq, kingornali Siumut naalakkersuisooqatigiinnermit anivoq.

Inatsisartut isumaqatigiillutik 2022-mi nalunaaqutaq maannakkutut UTC-2-mut allanngortinniarlugu aalajangerput, Siumulli kukkussuteqarsimallutik maannalu tamanna aaqqiviginiarlugu Sermitsiamut nassuerutiginikuuaa.

Demokraatinit Jørgen Rosbach Naalakkersuisunngorlaat ilagaat.

Siorna Inatsisartunut qinigaavoq, akisussaaffeqarnerunissanilu piareersimaffigalugu Sermitsiamut oqaluttuarpoq.

Siorna Inatsisartunut qineqqusaarama akisussaaffeqarnerunissara, Inatsisartuni ataatsimiititaliani sulineruppat Naalakkersuisuniluunniit akisussaaffeqalissaguma, tunuarsimaarfiginiarnagu aalajangiutereersimavara. Taamaammat piareersimavunga, Jørgen Rosbach oqarpoq.

Sorliit pingaarnersiugaralugit suliariniarnerai pillugit aperineqarami piffissaq siulleq atorlugu akisussaaffeqarfiit, tassaasut avatangiisit, pinngortitaq, nukissiuteqarneq ilisimatusarnerlu, paasisaqarfigissalugit oqarpoq.

Suliniutut ingerlanneqartussat Naalakkersuisut isumaqatigiissutaat naapertorlugit ingerlanneqarumaarput, taanna oqarpoq.

IA-meersoq Iddimanngiiu Jensen Bianco Tasiilamiu siullerpaamik Naalakkersuisunut ilaasortanngorpoq. Ineqarnermut, attaveqaasersuutinut, isorliunerusunut upalungaarsimanermullu naalakkersuisunngorpoq.

Iddimanngiiu Jensen Bianco akisussaaffimmik tigusinissaminut piareersimalluni Sermitsiamut oqarpoq:

- Uanga nammineq isorliunerusuneersuuvunga, tamannalu suliannut sunniuteqangaassaaq, aammali attaveqaasersuutinut tunngatillugu. Maannakkorpiaq Tunumi ilaasunik angallassinermi suli unammillernartoqartoq takusinnaavarput, aammali inissiat arlallit aserfallassimasut, oqarpoq.

Naalakkersuisunngornermini unammilligassaqarnini isertuutinngilaa, sakkortuumik pingaarnersiuinissamut piareersimavoq:

- Nunatta isorliunerusuni unammilligassai soorpiaanersut misissorniarpakka, iliuuseqarfigineqarsinnaasullu iliuuseqarfigalugit. Suliap aallartinnissaanut qilanaarpunga, Iddimanngiiu Jensen Bianco oqarpoq.

Naalakkersuisunut ilaasortanngortut pingasut sulinngiffeqarniarlutik qinnuteqartut akuerineqarput.

Aammattaaq Naalakkersuisunut ilaasortaq nutaaq, Marita Broberg (A), qinigaasinnaatitaanera akuerineqarpoq.

Ane Hansen Kristian Jeremiassenilu IA-p Naalakkersuisunut ilaasortanngortuinut sinniisut iserput.

Ida Vahl Demokraatit sinnerlugit Naalakkersuisunut ilaasortanngorlaap Jørgen Rosbachip sinniisussaattut qaaqquneqarpoq.

Inatsisartut nalunaaqutaq 12.15-ip tungaanut unilaarput.

Siulittaasoqarfiup Naalakkersuisunut ilaasortanngortut pingasut Inatsisartuni ilaasortaanerminniit sulinngiffeqarnissamik qinnuteqaataat suliarissavai.

Taakku tassaapput Jørgen Rosbach, Marianne Paviasen kiisalu Iddimanngiiu Jensen Bianco.