Danmarkimi efterskolit kalaallinut atuartunut eqqummaarinnerulerput

Danmarkimi efterskolit ilaat ukiut tamaasa kalaallinik 40-50-inik atuartuuteqartarput, allalli ikittuinnarnik imaluunniit ilaanni ataasiinnarmik atuartuuteqartarlutik.

Taamaammat Efterskoleforeningen, efterskolit kalaallinik atuartorpassuallit aallaavigalugit, innersuussutinik qulinik suliniutigineqartussaniik katersivoq, efterskoleni tamani kalaallit atugarissaarnerulernisssaat anguniarlugu.

Hjørringimi atuartut Kalaallit Nunaanneersut 22-it

Efterskolit Kalaallit Nunaanneersunik atuartuuteqarnermik misilittagaqarluartut ilagaat Halvorsminde Efterskole og Fri Fagskole Hjørringimiittoq. Ukiumi atuarfiusumi matumani kalaallit 22-t atuartuutigaat.

Kalaallit tassani atuartut agguaqatigiissillugu 95-98 procentii naammassisarput, tamannalu nuna tamakkerlugu agguaqatigiissitsinermut sanilliullugu annerujussuuvoq.

Atuarfiup pisortaata tullia Lise Mikkelsen naapertorlugu tamanna atuarfimmi suliniutinik arlalinnik pissuteqarpoq.

– Sapaatit akunneri tamaasa kalaallinut atuartunut kaffillertarpugut. Siornatigut arnaq kalaaleq ungasinngitsumi najugalik sapaatip akunneranut ataasiarluni aggertarpoq inuusuttullu oqaloqatigalugit, ukiorli manna timelærerimik Kalaallit Nunaanneersumik atorfinititsivugut ataavartumik oqaloqatiginnittartussamik. Eqqaamasariaqarparput inuusuttut angerlarsimaffimminnit ungasissumiimmata, immikkullu isumassorteqarnissaminnik pisariaqartitsillutik. Tamatuma saniatigut ukioq manna marloriarlunga Kalaallit Nunaanniippunga, atualersussat angajoqqaavilu paasissutissiinermik ataatsimeeqatigalugit.. Inuusuttut Kalaallit Nunaanneersut atuartuutitta assigiinngitsuunissaanut iluaqutaasutut pingaartinneqartutullu isigineqarnerannik takunnissiinnaanerat iluaqutaasoraara. Nunarsuarmi nunanit assigiinngitsorpassuarneersunik atuartuuteqarpugut, assigiinngissutsip inuusuttunik nukittoqutitut isigineqarnissaanut iluaqutaavoq, Lise Mikkelsen oqarpoq, atuartut soqutigisatik aallaavigalugut efterskolemik qinersisarnissaat pingaaruteqarnerpaajunerarlugu aamma oqaatigaa.

Qinnuteqartitsineq immikkuullarissoq

Efterskoleforeningen naapertorlugu atuarfiit kalaallinik atuartussarsiorusuttut immikkut qinnuteqartitseriaaseqartariaqarput.

Taamaaliornikkut atuartup efterskolernissamut nammineq piumassuseqarnera qulakkeerneqassaaq. Atuartup atugarsornermi, inuttut, isumaginninnikkut, oqaatsitigullu piginnaasaat taamaalillutik aamma qinnuteqartitsinnnermi paasiniarneqassapput. Tamatuma saniatigut atuartup qanoq piumasaqarfigineqarnerminik ilisimasaqarnera qulakkeerneqartariaqartoq Efterskoleforeningen allappoq, ilinniartitaanermullu aqutsisoqarfiup digitalikkut iserfissaanut Iserasuaammut innersuussilluni, tassani kalaallit efterskoleni atuartut kulturimik oqaatsinillu atuinermik misigisaat pillugit efterskoleni atuartut angajoqqaallu paasissutissanik iluaqutaasinnaasunik aallersinnaapput.

Aallartitseriaaseq immikkuullarissoq

Atuarfiit kalaallimik atuartuuteqarusuttut atuartup efterskolemi aallartilluarnissaa qulakkeerniarlugu immikkut ittumik aallartititseriaaseqartussagaluarput. Tamanna pisinnaavoq ilinniartitsisup attaveqarfigisartakkap atuartunik kalaallinik immikkut isumassuineratigut, aallartinnermi immikkut iliuuseqartoqarneratigut, atuartut kalaallit tunuarlutik eqqissisimaarnissamut periarfissinneqarneratigut nutaarpassuarnullu naleqqussarnissamut piffissalerneqarneratigut.

Kalaallit atuartut tamarmik immikkut inersimasumik attaveqarfigisinnaajuaannakkiminnik atuarfimmi peqartariaqarput. Ilinniartitsisuusinnaavoq attaveqarfigisartagaq, siunnersortaasinnaavoq, allatsiusinnaavoq imaluunniit ilinniartitsisoq.

Atuartut qanoq innerat atuarnerup aallartinnerani juullinngitsiarneranilu immikkut eqqumaffigineqartassaaq, piffissani taakkunani unittartut amerlanerummata.

Angerlarserneq kiserliornerlu anigorniarsaralugit

Angerlarsernerup, kiserliornerup nuanniilluiornerullu atuartut uniinnartarnerannut peqqataasunut annerpaajsut, anigorniarnissaanut atuarfiit ataavartumik suliniuteqartussaapput. Naapeqatigiissitsineq pillugu Kalaallit Illuinik suleqateqarnikkut, nunallu immikkoortuini kalaalinik atuartulinnik suleqateqarnikkut taamaaliortoqarsinnaavoq. Assersuutigalugu sapaatit akunnerisa naaneranni naapeqatigiissitsinernik, timersornermi unammiuaarnernik ataatsimoorlunilu angalaaqatigiinnernik aaqqissuussinikkut.

Taamatuttaaq akuttunngitsumik kaffillertarnikkut kalaallisullu oqaloqatigisinnaasanik, qaamammut ataasiarlutik takkuttartunik, ikinnguteqarnikkut akiorneqarsinnaapput. Aamma Efterskoleforeningip atugarissaarnissamut suliniutaa Me&We, inuusuttut isumaginninnermi piginnaasaanik, inunnut attaveqarneranik inunnillu ataatsimooqateqarfiinik nukittorsanissamik siunertaqartoq atorlugu atugarliorneq ingalassimatinneqarsinnaavoq.

Attaveqarnermik nukittorsaaneq kulturmillu paasinninneq

Atuarfiit kalaallinik atuartoqalersartut Efterskoleforeningip assinik aalasulianik suliniutaa "Paaseqatigiitta - lær at forstå hinanden" suliniummilu oqaloqatigiinnissamut apeqqutit ilaatigut danskit kalaallillu inuusuttut ikinngutigiinneq suunersoq akunnerminnilu qanoq ikinngutigiilertoqarsinnaanersoq attaveqatigiisilernissaannut piorsarsimassutsikkullu paaseqatigiinnissaannut tunngasut, sammisassagaat innersuunneqarput.

Allaaserisaq aviisimiit ilinniarneq pillugu sammisameersuuvoq, akeqanngitsumik una toorlugu atuarneqarsinnaavoq.