Danmarkip isumaqatigiinngissutaa oqaaseqaatillu paatsoorneqarsinnaasut Amerikamiut ilimagisaannut ajornerpaamut uppernarsaataapput

IA-mi siulittaasuusimasup ICC-milu siulittaasuusimasup Aqqaluk Lyngep Kalaallit Nunaata siunissaa ernummatigaa. Maannamut Kalaallit Nunaata Danmarkillu avissaartuunnerat USA-p atorluarlugu Kalaallit Nunaannik tinguaanissaminik piviusunngortitseratarsinnaanera ernummatigaa:

- Namminersorlutik Oqartussat partiillu siuttuisa naalagaaffeqatigiinneq peqataatinnagu nunanut allanut politikkimik ingerlatsisutut nammineersutut saqqummiulluta nalunaarutaat kingulliit Amerikamiut ilimagisaattut ajornerpaamik pisoqarsinnaanerannut iliornertut uppernarsaataapput: Issittumi pissaaneqanngiffimmik pilersoqarnissaa.

- Tamanna ulorianartorujussuuvoq, Aqqaluk Lynge maanna pissutsinik isumalluarnanngitsumik taama naliliivoq.

Inatsisartuni partiit tallimat siulittaasuisa ataatsimut nalunaarutaat Naalakkersuisut nittartagaannut tallimanngornermi unnukkut ikkunneqartoq innersuussutigaa. Danskiorusunnatalu USA-mioorusunngitsugut nalunaarummi uteqattaarneqarpoq. Tamannalu allatut paasillugu Kalaallit Nunaata nammineerluni naalagaaffinngorusunneranik isumaqarsinnaavoq, Aqqaluk Lynge naliliivoq:

- Partiit ataatsimut nalunaarutaat immaqa nunap iluani politikkimik siunertaqaraluarpoq, kisianni nunanut allanut politikkimut tunngatillugu ikummarissaataasinnaavoq, oqarpoq

Pisussaq pillugu ukiut marluk matuma siorna mianersoqqusisimagaluartoq

Sermitsiap siornatigut politikkeriusimasoq maanna ajornartorsiutaasoq pillugu apeqquteqarfigaa, taannami ukiut marluk matuma siorna tupaallannartumik allaaserisaqarsimavoq, tassanilu Kalaallit Nunaata naalagaaffissuarmiit iineqarnissaa annilaagassutigigamiuk kalaallit politikerii namminiilivinnissamik suli annerusumik noqqaassuteqarnissamut mianersoqquai.

Nunani tamalaani politikkikkut pissutsit ilungersunarpallaarput, Aqqaluk Lynge 2023-mi septembarimi oqarpoq.

USA-p Kalaallit Nuaannik aqutsilerumalluni maanna alloriaateqareernerata kingorna, Kalaallit Nunaata Danmarki ataatsimoorluinnarluni suleqatigissagaa taanna isumaqarpoq:

- Maannakkut inissisimaffitsinni pisoqaqqajaalerpoq

- Inatsisitigut ajornartorsiuteqarnata nunarsuup sinneranut oqaluttuarisariaqarparput. Kalaallit Nunaat, Danmark Savalimmiullu naalagaaffeqatigiittut, tassanilu pissutsit akornatsinni oqaluuserisarigut. Tamatumanilu periarfissarpassuaqarpugut.

Taamaammat paatsuunganartumik avammut nalunaaruteqaqattaarneq ajornartorsiutaavoq:

- Oqaaseqaatit, ingammik Namminersorlutik Oqartussanit oqaatigineqartut, paatsuugassaannginnissaat pingaaruteqarluinnarpoq.

- Amerikamiutut innuttaarusunnginnermik oqaraanni aamma qallunaatut innuttaarusunnginneq ajoraluartumik oqaatigineqartarpoq. Tamanna Amerikamiunut tunngatillugu qanoq paasisariaqarpa? Nammineq innuttaassuseqarusunnitsinnik paasisariaqassava?

Isumaqatigiinngissutit aaqqinniarlugit Danmark siulersuitinneqassasoq kajumissaarutigigaa

USA-p Kalaallit Nunaat namminersulivinniarpat akuerinavianngikkaa Aqqaluk Lynge isumaqarpoq, aamma ullumikkut Kalaallit Nunaata Danmarkillu Namminersorlutik Oqartussanut inatsit aqqutigalugu aaqqissuussinerannut naleqqiullugu nunarsuarmi allamik pitsaanerusumik aaqqissuussisoqanngitsoq oqaatigaa.

Taamaammat Danmark ataatsimoorfissarsiorfigeqqullutigu USA-millu oqaloqateqarnermi Danmark siuttuutissallugu Naalakkersuisut kajumissaarpai, oqaloqatigiinnerlu sapaatip akunnerani matumani pissaaq, tassani Nunanut Allanut Naalakkersuisup Vivian Motzfeldtip (S) nunanullu allanut ministerip Lars Løkke Rasmussenip USA-p nunanut allanut ministeria Marco Rubio ataatsimeeqatigissavai.

Kalaallit Nunaata siuttuulluni USA oqaloqatigisariaqaraa Naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt tallimanngormat DR-imut oqarpoq, tamannalu periuseq navianartoq Aqqaluk Lynge naliliivoq:

- Nunanut Allanut Naalakkersuisup nunarujussuunitsitut pissusilersornini unitsittariaqaraa isumaqarpunga. Inuiaqatigiit ikittunnguuvugut, suleqaterpullu DAnmark Natomi suleqatigiinni nunaminiarannguuvoq.

- Danmark nunanut allanut sillimaniarnermullu akisussaasuugami tamatumani siuttuutinneqarli. Allatut iliorluta naapittakkatsinnut isumaqatigiinngissuterpassuaqartoq takutinnialerutsigu silatusaarnerussanngilaq, Kalaallit Nunaatalu USA-mik nammineerluni oqaloqateqarnissaanik oqariartuuteqartunut sakkortuumik mianersoqqusivoq:

- Pissutsit ilungersunartorujussuupput. Pilliuteqartariaqarpugut.

- Nunarsuarmi aaqqissuussaanerup ilisimasimasatta piujunnaarneranik nalunaarutiginnissinnaasunik Naalakkersuisoqartariaqarpoq, taamaammallu arlaannik aarlerinartorsiorlutalu pissutsit ilungersunarput.

Innuttaasut saassukkaat

USA-p siornatigut isumaqatigiissutaasimasunit annertunerusumik piumasaqarnera Aqqaluk Lyngep maluginiarpaa:

- Amerikamiut sunut tamanut pisinnaatitaanissartik piumavaat.

-  Innuttaasut Amerikamiunut isumaqatigiissutitsinni tamani illersorneqartarput. Maannali inuit nunalu tamaat saassunneqarput, taanna naliliivoq.