Ilisimatusartut neriuutigaat Amelia Earharts-ip timmisartua nassaarineqassasoq
Imaani itsarnisarsiuut 17-it Manerassuarmi imaatigut avalapput Nikumaroro-p tungaanut ingerlaassallutik. Taakku paasiniartussaavaat, satellit-i aqqutigalugu avataarsuaniit sunaassusersinngisaq takuneqarsimasoq tassaanersoq oqaluttuarisaanermi isertugaatitut nalunartigisup akissutissartaa.
Amelia Earhart timmisartumi Electra-fly-mi suluini 20. maj 1937. Assiliinerup matuma kingorna qaamatit marluunngitsulluunniit qaangiummata Amelia Earhart qangattarpoq arnani siullersaalluni timmisartumik nunarsuarmik kaajallaaniaalunniarluni.
Asseq toqqorsivimmit: Albert Bresnik/Ritzau Scanpix
Imaani itsarnisarsiuut USA-meersut neriuutigaat 19-hunnorujukkunni pisimasut eqqumiitsut ilaat tiguartinnaqisorlu akissutissarsisinnaassallugu:
Timmisartortartoq tusaamasaq Amelia Earhart 1937-mi tammartoq nassaarineqarnikuunngitsorlu matumani pineqarpoq.
Ilisimatusartoqatigiit imaani itsarnisarsiortartut maanna avalassimapput qeqertaaqqap Manerassuarmi avinngarusimasumiittup Nikumaroro-p tungaanut ingerlaassallutik.
Tassunngarnerminni paasiniagaat tassaavoq, immap qulaaniit suunersoq satellit-ikkut takuneqarsimasoq taassuma qeqertap ikkannersaani tassaanersoq Earhart-ip timmisartuata 10-E-fly-p nakkarnikup periarfeerussallu sinnikua takuneqarsimasoq.
Tamanna taamaassimappat, taava taakku ilisimatusartoqatigiit uppernarsarsinnaassavaat eqqoriarneqartartoq ilumoorsimassasoq, tassa Earhart aamma taassuma sumiissusersiortua, Fred Noonan, qeqertamut tassunga nakkarsimassasut ajunaarlutillu tassannga nikinnaveeqqanerminni.
Ilisimatusaqatigiit taakku Purdue University-mit tapersersorneqarput, ilisimatusarfiup taassuma aamma sivisuumik Earhart taassumalu eqqaamaneqarnera sukumiisumik soqutigisarivaa.
Ilisimatusartoqatigiit itsarnisarsiuut taakku Los Angeles-imiit USA-miittumiit qaammatip matuma aalartinnerani avalapput, naatsorsuutigineqarporlu naalagaaffimmi Qeqertarmiuni tassani Kiribati-p ilaaniittumi qeqertaaqqamut siunnerfigisaminnut marlunngorpat apuutissasut.
- Tamanna iluatsinneqassappat taava timmisartumik angalasarnerni nassuiaatissaqartinngisat ilaat annertooq nassuiaatissarsineqassagaluarpoq. Pisimasormi taanna 19 hunnorujukkunni pisimasut nassuiaatissaqartinneqanngitsut anginerit ilagisaat, Steve Schultz oqarpoq, taanna ilisimatusartoqatigiit angalaqatigiittut ilaagaat aammalu Purdue University-mi inatsisilerinermut aqutsisuni siuttuulluni.
Amelia Earhart Papua Ny Guinea-miit qangattarpoq juulip aappaani 1937-mi arnani siullersaalluni nunarsuaq kaajallallugu timmisartumik ingerlanissani siunertaralugu. Pilersaarutit malillugit taanna Howland Island-imut mittussaagaluarpoq – Miffissaralualu Nikumaroro-miit 640 kilometerinik ungasissuseqarpoq – tassanilu timmisartuni orsertussaagaluarpaa.
Taamaattorli qangattaqqammiinnartoq radiokkut attaveqaqatigineqarnera kipivoq. Attaveqaqatigiinnerlu kipinngitsiartoq Earhart radiokkut nalunaaruteqarpoq timmisartuni orsussaarutiliivittoq. Taassuma tammarnera amerikamiut naalakkersuisuisa aaqqissugaanik timmisartumik ujaasineq anginerpaaq ingerlanneqarpoq.
Amerikamiut naalakkersuisuisa pisortatigoortumik isumarivaa, timmisartoq taanna Elektra-flymik pineqartartoq orsussaarulluni Howland Island-ip qanittuanut nakkarsimasoq.