Kalaallit Nunaat nunarsuarmi politikkikkut pingaarutillit pingaarnersaannut sapaatip-akunnerani kingullermi ilanngutiteqqinneqarpoq.
Tassami USA-p Venezuelami præsidenti Maduro Sapaatip-akunnerata naanerani tigusaraa, tamatumalu kingorna Det Hvide Husimi pisortap tulliata nuliata Stephen Millerip Kalaallit Nunaata Amerikamiut erfalasuannik qallerneqarsimasup assinga “Soon”-imik (Erngiinnaq, aaqq.) allagartalimmik qulequtalik X-imi saqqummiuppaa.
Kalaallit Nunaat nunarsuarmi politikkikkut pingaarutillit pingaarnersaannut sapaatip-akunnerani kingullermi ilanngutiteqqinneqarpoq.
Tassami USA-p Venezuelami præsidenti Maduro Sapaatip-akunnerata naanerani tigusaraa, tamatumalu kingorna Det Hvide Husimi pisortap tulliata nuliata Stephen Millerip Kalaallit Nunaata Amerikamiut erfalasuannik qallerneqarsimasup assinga “Soon”-imik (Erngiinnaq, aaqq.) allagartalimmik qulequtalik X-imi saqqummiuppaa.
Præsident Trump ataasinngornerup unnuaani timmisartumi Air Force One-mippoq, tassanilu „USA-p Kalaallit Nunaat pisariaqartilluinnaraa“ aamma Kalaallit Nunaata imartaa russit Kinamiullu umiarsuaannik ulikkaartoq uteqattaarpaa. Præsidenti Kalaallit Nunaat pillugu itisileeqqikkumanngilaq, Kalaallit Nunaanni ullut 20-t qaangiuppata aatsaat oqaluusereqqinniarlugu oqarpoq.
– Trumpip pissusilersuutitoqqani pissusilersuutigai. Oqallinneq ingerlatiinnarlugulu nalorninartorsiortitsisarpoq, tamannalu inuit ersissutigilertarpaat. Tamanna pissutigalugu Trump USA-lu qanoq pitsaanerusumik iliuuseqarfigineqarsinnaanersut Danmarkip Kalaallit Nunaatalu eqqarsaatigilerpaat, tamannalu pingaarnerpaavoq, Forsvarsakademimi lektori Peter Viggo Jakobsen oqarpoq, taassumalu Kalaallit Nunaata akeqqanit tiguarneqarnissaa ilimanaateqanngitsuusoq nalilerpaa.
Assi: Stine Bidstrup
Nalorninartorsiorneq tatineqarnerlu
Trumpip oqalunnera nalinginnaasoq Forsvarsakademimi lektori Peter Viggo Jakobsen isumaqarpoq, tassa Danmarkimut Kalaallit Nunaannullu toqqissisimajunnaartitsineq tatisinerlu:
– Trumpip pissusilersuutitoqqani pissusilersuutigai. Oqallinneq ingerlatiinnarlugulu nalorninartorsiortitsisarpoq, tamannalu inuit ersissutigilertarpaat. Tamanna pissutigalugu Trump USA-lu qanoq pitsaanerusumik iliuuseqarfigineqarsinnaanersut Danmarkip Kalaallit Nunaatalu eqqarsaatigilerpaat, tamannalu pingaarnerpaavoq,
– Trump suli amerlanerusunik piumasaqarluni tatisisarpoq. NATO-llu kingullermik ataatsimeersuarnerani piumasani tamaasa pigaluarlugit piumasaqaatini annertusiartuinnarpai. Europamiut 2027-miit Europami isumannaatsuunermut akisussaanissaat kingullertut piumasaqaatigaa, tamannalu anguneqarsinnaanngilaq, Peter Viggo Jakobsen oqarpoq.
Piumasaqaatit nutaat
Danmark Issittumut Kalaallit Nunaannullu annertuumik aningaasaliisimavoq, kingullermillu timmisartunik alapernaarsuutinik nakkutilliissutinillu P-8A-nik pingasunik, 11,4 mia. koruuninik nalilinnik Kalaallit Nunaata avataani GIUK-gabimi nakkutilliissutissamik, pisinissamik qinnuteqarsimavoq.
– Trump nuannaartinniarlugu milliardilikkaanik atuisarpugut. Piumasaqartuaannarporli, Peter Viggo Jakobsen oqarpoq, tusagassiortullu Kalaallit Nunaat pillugu apeqquteqartartut allallu, soorlu Stephen Millerip nuliata, inuit attaveqaqatigiittarfiini nammineq quppernermini takuneqarnerujumalluni Kalaallit Nunaata Amerikamiut erfalasuannik qallerneqarsimasup assinga ikkussisup, pissutsit ingerlatiinnartaraat tikkuarpaa.
– Tassa Kalaallit Nunaat Danmarkilu tatineqartuarput, taava ulluni 20-ni tulliuttuni qanoq iliuuseqaqqinnissaa utaqqissavarput.
Peter Viggo Jakobsen naapertorlugu Trumpip Kalaallit Nunaat Danmarkilu suleqatigigamigit USA-p Kalaallit Nunaanni isumannaallisaanermik akisussaaffia tunngavilersuutigalugu Amerikamiut erfalasuat Kalaallit Nunaannut ikkussinnaanngilaa.
– Trumpip nunani 70-ini USA-p isumannaallisaaffigisamini suleqatigiinnissamullu isumaqatigiissuteqarfigisamini Amerikamiut erfalasuat taava ikkutissavaa? Tamanna isumassaqanngilaq, paasiuminaatsippaalu. Aamma Kalaallit Nunaata Venezuelallu sanillersuunneqarnerat takusinnaanngilara – taamaallaat nunat taakku marluk USA-p periusissiaanut nutaamut ilaanerat.
Atortussiassat illersornissarlu
Peter Viggo Jakobsen naapertorlugu USA-p Venezuelami præsidenti Maduro peersikkumallugu iliuuseqarnermit Kalaallit Nunaat sakkutuulersorluni tiguaruniuk ajornannginnerungaassaaq.
– USA-p Kalaallit Nunaat sakkutuulersorluni tiguariaannaavaa. Nuummi Amerikamiut konsuliata Amerikamiut erfalasuat amusinnaagaluarpaa Kalaallit Nunaallu maanna USA-mut ilaasoq nalunaarutigalugu. Qanormi iliorsinnaassagatta? USA-mili qanoq qisuariartoqassanersoq apeqqutaavoq. Amerlasuummi Trumpip Kalaallit Nunaannut tunngatillugu pilersaarutai paasisinnaanngilaat. Venezuelamulli tunngatillugu allaanerulluinnarpoq. Qimaasut amerlapput, pissutsit allanngorartupilussuupput, innuttaasut naalliuuteqarlutillu ikiaroornartunik niuertoqartarpoq. Kalaallit Nunaanni taamaattoqanngilaq, taamaammat Trump Kalaallit Nunaata tiguarnissaanut silatusaartumik tunngavissaqanngilaq. Aamma akisussinnaavoq. Tassami Trumpip akeqqersimaarluni Kalaallit Nunaat tigussagaluaruniuk NATO Kangianilu suleqatini tamaasa aserorsinnaavai.
– Taamaammat tamanna USA-p Kalaallit Nunaannut aatsitassanik isumaqatigiissummik iluaqutaasumik qulakkeerinninniarnera sakkutuunillu nukittuunik Danmarkimit akilerneqartartunik pilersitsinissaa siunertaralugu silatusaartumik tatisinermik politikkiusoq isumaqarpunga. Kalaallit Nunaata akeqqersimaartunit tiguarneqarnissaanut ilimanaateqarpallaanngitsoq isumaqarpunga. Kisiannili Trump pineqartillugu taama pisoqaratarsinnaanera itigartivissinnaanngilara, Peter Viggo Jakobsen oqarpoq.
Peter Viggo Jakobsen naapertorlugu Kalaallit Nunaata akeqqersimaartumik tiguarneqarnerata kinguneri tamatumalu NATO-mut akornutaanissaa EU-p NATO-llu generalsekretæria Trumpimut nassuiaattariaqarpaat.
– Kalaallit Nunaata tigunissaa ajornartoq EU-p NATO-llu, immaqa matoqqasumik, Trump erseqqissumik oqarfigippassuk iluaqutaangaassaaq.
