Ivaana 16-inik ukiulik tarnikkut nappaatillit nakorsaannut utaqqivoq — qaqugulu tullinnguutissanersoq ilisimaneqanngilaq

- Ivaana?

Daana R. Geisler isaarissami nikorfalluni panni 16-ninik ukiulik suaarpaa.

Dunjakkimik taartumik kavassersimalluni, bamsestøvlinillu kamissimalluni, Ivaana Geisler Josefsen ineeqqaminiit minutsialuit qaangiuttut anillappoq, tummeqqakkullu ammukarluni. Pisuttualaassappummi.

Oqaloqatigiissatillutik imaluunniit ilagiissatillutik taamaaliortarput.

Pisuttuarnerli tamanna piffissami sivisuumi kingulliugallassaaq, tassami Ivaana Geisler Josefsen Sisimiuni, GUX-imi 1.G aallartissallugu atuariartorluni ullut pingasut qaangiuppata aallassaaq.

- Sarfaq Ittummut ilaalluni isissutissat ippassaq pissarsiaraarput, aatsaallu ippassaq unnukkut qiajunnaarpunga, Daana R. Geisler illarluni oqaluttuarpoq.

Taqqama sila putserpoq, ivikkallu takisuut aqqusaaraanni qarliit masatsertararput. Anaanaasoq paninilu sanileriillutik ingiaqatigiillutik illumi ungasinngisaani ittoq qaqqajunnaq aqqutigaat.

Ilinniarnertuunngorniarfimmi siunnersortip, Ivaana Geisler Josefsen Sisimiuni ilinniarnertuunngorniarfimmi ilinnialernissaanik innersuuppaa.

- Sisimiuni Aasianniluunniit ilinniarnertuunngorniarfinni kalaallisut oqaluttunut atugassarititaasut Nuummiit pitsaanerusut paasivarput, Daana R. Geisler oqaluttuarpoq.

Panni isumakuluuteqarfigigaluarlugu aallarnissaa akueriinnarpaa.

Ivaana Geisler Joefsen tarnikkut nappaatillit nakorsaannut misissortinnissamut siorna oktobarip 25-aniilli utaqqisut allattorsimaffianniippoq. Daana R. Geislerip panni ADHD-mik nappaateqartoq qularinngilluinnarpaa. Inunnguuseralugu nappaat, aammattaaq meeqqani inuusuttunilu tarnikkut nappaatinik paasineqartartut nalinginnaanerpaat ilaat.

ADHD-mik nappaatillit ilisarnaatigikkajuttagaat pingasuupput — eqqarsaatinik aalajangersimasunik aallussinissamik ajornartorsiorneq, aallaamarujussuarneq tassanngaannarlu iliuuseqarsinnaaneq.

- Misissuineq taanna atorlugu sinaakkutit suut taassuma pitsaanerpaamik atorsinnaanerai paasissallugu neriuppunga, ilinniartitaanerminimi siunissamilu suliffimmini atorsinnaaniassavai, Daana R. Geisler oqarpoq nangillunilu:

- Aamma suliassaminik ulluinnarni aqutsinissamut, pilersaarusiornermullu ikiuutaasinnaasunik pissarsisinnaavoq, suliassat taamaalillutik tassunga oqinnerulissapput.

Panimmi ikinngutaasa namminneq iliuuserisinnaasaannut tunngatillugu ikiorneqarnissaminik tapersersorneqarnissaminillu pisariaqartitsinerata allanut paasissutissiissutiginiartarnera taakkununnga unammillernarpoq.

- Inersimasut ilai ´ajorpasinngitsoq, ajoquteqanngitsoq´suli oqartarput. Taakku ADHD-mik atugaqartut unammillernartitaat takusinnaanngilaat, oqarpoq nangillunilu:

- Paasiuminaatsitsisartut ajornartorsiutaaneranilluunniit takunnissinnaanngitsut arlaqarput.

Sininngitsoortarneq nalinginnaava?

Ivaana Geisler Josefsen naalungiaanermini meeqqanit allanit arriinnerusumik pissuseqarpoq.

Meeqqerivimmiitsilluni allanit sivisunerusumik nerisarpoq, alligamilu anitsiartarfik tamaat atisalersorluni atortarpaa. Qulingiluanillu ukioqalereerluni aatsaat singini nammineq qilersinnaalerpai.

Taavalu sinik.

- Ukiumut ataasiarluni marloriarluniluunniit sininngitsuungajattarnera nalinginnaalluinnarpoq. Ilaatigut akunnerit marluk pingasulluunniit taamaallaat ullormut sinissinnaasarpoq, Daana Gaisler oqaluttuarpoq

Daana R. Geisler tamanna nalinginnaasuusoq aallaqqaammut isumaqarpoq, tamannalu qaangiukkumaartoq peqqissaasuniit paasitinneqarput, taamaattoqanngilarli.

Ivaana Geisler Josefsen alliartornermini unnuakkut eqqissisimajunnaarlunilu nipiliortuaannarpoq, qaqutiguinnarlu unnuaq naallugu iternani sinittarluni.

Angerlarsimaffimmi aalajangersimasunik malittarisassaqartillugu ulluinnarnilu ingerlalluaraanni, sinik pitsaanerullunilu inuuneq oqinnerulersartoq Daana R. Geislerip paasilertupallappaa. Pilersaarutaalli allanngortinneqaraangata allannguisoqaraangalluunniit pissutsit allanngortarput, sinillu ajorteqqittarpoq.

- Sinimmik ajornartorsiorneq siorna ima ajortigaaq, paniga ulluni 14-nini iluamik sinissimanani, unnuakkut akunnialuinnannguit sinittarluni. Qasoqaaq, tamattami qasoqaagut.

Daana R. Geisler isumatsassimaqaluni nakorsamut taamani sianerpoq. Ivaana Geisler Josefsen misissorneqareerluni sinimmik ajornartorsiortunut melatonininik nakorsaaserneqarpoq. Unnuk taanna nalunaaqutaq qulinut sinilerpoq, aqaguanilu aatsaat iterluni. Nuannaarluinnarpoq, Daana R. Geisler qungujulluni oqaluttuarpoq.

- Nuannaangaarluta ullaakkut qullipippugut, atuarfiullu tungaanut ingerlaarnitsinni allaat illaqattaarluta, taanna oqaluttuarpoq

- Ila ah! eqqarsarpugut. Sooruna tamanna siusinnerusukkut paasisimanngikkipput, ileqimisaartorluni oqarpoq.

'Ivaana pissusiluttuunngilaq, qasusoruna’

Daana R. Geislerip panini meeqqat atuarfianni atualermat ADHD-mik nappaateqartoq pasitsaateqqaarpaa. Ivaana Geisler Josefsen atuarnermini malinnaajuminaatsitsillunilu ukkassiuminaatsitsivoq.

Aqqanilinnik ukioqalermat taamanikkut ilaqutariit Aasianni najugaqarmata Daana R. Geisler MISI-mut Kommune Qeqertalimmiittumut attaveqarpoq.

MISI tassaavoq kommunimi siunnersuisarfik angajoqqaat atuarfiillu perorsaanikkut tarnikkullu ikiorneqarnissamik pisariaqartitsisut attaveqarfigisinnaasaat. Assersuutigalugu meeqqat arlaatigut nappaateqarsinnaasutut pasitsaanneqartut isumaginissaat ikiornissaallu pillugu.

Danmarkimi kommunit perorsaanermik tarnikkullu siunnersortitut sullissiviisa angajoqqaat meeqqallu meeqqat inuusuttullu tarnip pissusaanik nakorsiarfiginissaannut ikiorsinnaavaat, tamannali nunatsinni ajornarpoq. Maani angajoqqaat tarnikkut nappaateqarnermut misissuisoqarnissaanik pisariaqartitsiguni peqqinnissaqarfik namminneerlutik saaffigisassavaat.

Daanamut Ivaanamullu tunngatillugu malittarisassat sinaakkutillu Ivaana Geisler Josefsenimut atuarfimmi ullup ingerlarnganik oqilisaataasinnaasut MISI-mit ikiorneqarluni pilersinneqarlutillu ilinniartitsisut isumaginninnissaannut ikiorneqarput.

- Ikiortissarsiornerli ilungersunarpoq. Ukiorpassuarni nipituuliutigisariaqarnikuuara, tusaanngitsuusaarneqanngitsutuulu misigisarpunga Ilungersunarpoq, kisimiittutullu misigsarpunga, Daana R. Geisler oqarpoq.

Daana R. Geislerip panimi angajulliup atuarfimmi tapersersorneqarlualernissaanut ilungersornermi saniatigut aamma ADHD-p suuneranik avatangiisiminik ilinniartitsinissaq pisariaqarsoraa.

- Tarnikkut nappaatillit innarluutillillu pillugit ilisimasat Kalaallit Nunaanni nutaajupput. Tamakku meeraagallarama oqaluuserineqarneq ajorput, taanna oqarpoq.

Tarnikkut nappaatit assigiinngitsut pillugit paasissutissat nunatsinni innarluutillit peqatigiiffiisa ilaanni ullumikkut nassaarineqarsinnaagaluartut, ADHD pillugu kalaallisut atuagassaqarnissaq Daana R. Geislerip maqaasivaa. Ilaqutaasut qanoq iliortariaqarnerannik paasisaqarfiusinnaasoq, aamma atortunik siunnersuutinillu pissarsiffigiuminarnerusoq.

Allat ilisimasaqarpiannginnerat paasinnissinnaannginnerallu angajoqqaatut suliassamut ilungersunarnerulersitsisarpoq.

- Angajoqqaat paasineqannginnamik tunniutiinnarsimasut ilungersortullu paasisinnaavakka. Uanga aamma ullormut suliassat sapinngisamik naammassiniarlugit ilungersorlunga sulillunga anaanatut panima nappaataata suussusersineqarnissaanik ujartuisutuinnaq oqaatigineqartarnera qasunartorujussuuvoq.

Inaava Geisler Josefsen sooq ilaannikkut taama pissusilersoriaaseqartarnersoq Daana Geisler Josefsenip panimmi peroriartornermini assammik arsarnermi sungiusaasui, ikinngutai atuaqataalu saaffigisarlugillu nassuiaattarpai.

- Ilaannikkut qasugaangami oqaluunneqartilluni malinnaanngitsoorluni qisuarianngikkaangat pissusiluttuusoq soqutigittaatsuusorluunniit Inuit isumaqartarput, Daana R. Geisler oqaluttuarpoq.

- Kisiannili qasuinnarpoq.

Panippit ikinngutai atuaqataalu qanoq nappaateqalersimaneranik oqaluttuuttaritit qanoq misigisimava?

- Taamaaliortarnerput pissusissamisuuginnarpoq, Daana R. Geisler akivoq.

Meeqqat inuusuttullu 98-it utaqqisut

Ivaana Geisler Josefsenip ilinniarnertuunngornialernissani qilanaaraa, pissangavorlu. Ingammik atuaqatitaami naapinnissaannut, taanna oqaluttuarpoq.

Anaanaata qanoq pisoqassanersoq aamma taannatulli pissanngatigaa.

- Maqaasissaqaara. Aallarpat maani nipaatsorujussuanngussaaq. Sussaagummi taava? Daana R. Geisler aperivoq illarlunilu.

Daana R. Geislerip panini meeqqanut inuusuttunullu tarnip pissusiinik ilisimasalimmut innersuukkumallugu siorna ukiakkut nakorsiummagu Ivaana Geisler Josefsen ilungersortoq nakorsap takusinnaavaa.

Maanna ukiut ataatsip missaa qaangiuppoq.

Peqqinnissaqarfik naapertorlugu meeqqat inuusuttullu meeqqanut inuusuttunullu tarnip pissusaanik nakorsiamut oqaloqatigineqarniarlutik utaqqisut allattorsimaffianniittut juunimi 98-iupput. Tamarmik nalilersorneqarniarlutillu misissortinniarput.

Daana R. Geislerip paniatalu qaqugu tullinnguutissanerlutik naluaat, tamannalu Daana R. Geislerip ernummatigaa. MISI-mi Ivaana Geisler Josefsenip meeqqat atuarfianni atuarnerata nalaani ikiuussinnaasimasoq Ivaana Geisler Josefsen maanna ilinniarnertuunngorniartussanngormat periarfissaajunnaarpoq.

Tarnikkut nappaateqarnermik misissortinneq illit paniillu qanoq iluaqutigisinnaavisiuk?

- Nakorsaatit eqqarsaatigineq ajorpakka, sakkussalli siunnersuutillu eqqarsaatigineruakka. Ivaana ulluinnarni qanoq oqilisaassinnaaneripput eqqarsaatigaara, Daana R. Geisler akivoq.

Peqqinnissaqarfik tarnikkullu nappaatillit ikiorserneqarnissaannut periarfissat killeqartut, utaqqinerannullu pissutissaqartoq nalunngilaa.

- Kisianni nammineq taama misigisaqarneq ilungersunarpoq, allallu uagutsitut misigisaqassanngitsut neriuppunga, taanna oqarpoq.

Tarnikkut nappaatillit atugaat pitsanngorsarneqanngikkunik utaqqisullu allattorsimaffianniittut amerligaluttuinnarpata qanoq pisoqassanersoq AG-mit Daana R. Geisler aperigatsigu ima akivoq:

- Ajornerulersinnaanngilaq.