Kalaallit folketingimi ilaasortat: Aqqulli suli takivoq

– Nassuerutigissavara naalakkersuisut Kalaallit Nunaanni kinguaattoorutigineqartut akisussaaffiginerulersimagaat, aqqulli suli takivoq.

Taama oqarpoq Folketingimut ilaasortaq Naaja H. Nathanielsen (IA), taannalu oqaluttarfimmiitilluni ammaanersiornermi oqallinnermi Kalaallit Nunaanni isorliunerusuni inuppassuit ullumikkut inuuniarnermi, atugarissaarnermut tunngasunik tunngaviusunik ikiorserneqarneq ajornerat sisamanngornermi unnukkut oqaatigaa.

– Uagutsinnimi kinguaattooqqaneq taamanikkut pisimasuuinnarnani ullumikkut pivoq. Oqaluuseraavut tunngaviusumik atugarissaarnermut tunngasunik aamma eqqiluisaarnermik amigaateqarneq. Angerlarsimaffiimmi amerlasuut imermik kuuinnartunik perusuersartarfinnillu kuutsittakkanik suli peqanngillat. Sumiiffiit politiinut qaninnerpaanut nalunaaquttap-akunneri arlaqanngitsuinnaat ungasitsigisumiittut. Inatsisit ukiuni qulikkuutaani kinguussaaqqapput. Kinguariarneq ullormiit ullormut pinngilaq. Aningaassaliissutit ukiuni arlalinni hundredelinni annikippallaat sumiginnaanerillu oqaluuserineqarput.

Amerikamiut soqutiginninnerat suli piuvoq

Naaja H. Nathanielsenip aamma isumannaallisaanermi USA-mut isumaqatigiissut eqqartorpaa, tamatumunngalu atatillugu oqaatigaa naak maanna isumaqatigiissuteqartoqaraluartoq, Amerikamiut Kalaallit Nunaannik soqutiginninnerat suli piusoq.

– Isumalluarpallaanngilagut, nalunngilarpullu Amerikamiut Kalaallit Nunaanni soqutiginninnerat tunaartarinnilluni iliuusissamut attuumassuseqarmat taamaammallu suli maannamut piusoq. USA-p, Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni maanna isumaqatigiissuteqartoqarpoq, oqiliallaatigisinnaasatsinnik tulluusimaarutigisinnaasatsinnillu. Nunatta taakkua marluk politikkikkut qanimut suleqatiginerisigut isumaqatigiissuteqarpoq. Ministeriuneq ammaanersiorluni oqalugiarnermini oqarpoq isumaqatigiissut nunani avannarlerni periuseq malillugu naammassineqarsimasoq. Kalaallit Nunaanni ukiuni hundredelinni arlalinni akerleriissutit eqqissisimasumik aaqqinnissaat ileqquliupparput. Taamaattumik immaqa eqqornerusumik oqassaagut Nunat Avannarliit Issittorlu ataatsimoorlutik siulersuisimasut.

Teknologinik suliffeqarfissuit pissaanillit

Naaja H. Nathanielsen naapertorlugu teknologiimik suliffeqarfissuit pissaaneqarnerunissaannut sunniuteqarnerulernissaannullu akiuunnermi nutaami Kalaallit Nunaata nunanit demokratiskiusuneersunit allanit suleqatigineqarnini tapersersorneqarneranilu iluaqutigisinnaavaa.

– Navianartorsiorneq piviusuuvoq. Paasinngilluinnarlugu atuisutut inissisimajunnaarsimavugut tunisassiarineqalerlutalu. Eqqumiitsuliamik silassorissusilinnik, algoritminik inuit attaveqaqatigiittarfiini atorneqartunik aamma inuiaqatigiinni aqutsinermi atortakkatsinnik malittarisassaliortoqarnissaa pisariaqarluinnarpoq. Kalaallit Nunaanni, Savalimmiuni Danmarkimilu innuttaasut ullut tamaasa paasissutissanik ajoqutaasunik algoritminillu inunnik avissaartuutsitsinissamik, tusagassiuutinut inuiaqatigiinnilu ingerlatsivinnut politikerinullu tatiginnikkunnaartitsinissamik siunertaqartunik naapittarput.

Naaja H. Nathanielsenip tamatumunnga atatillugu eqqunngitsumik paasissutissiisarneq akiorniarlugu Naalagaaffiup iluani iliuuseqartoqarnissaa ujartorpaa, aamma inuusuttut SoMe-mik atuinerannik malittarisassaliortoqarnissaa Naalagaaffiullu attaveqartitsineranik saassussinissamut piareersimanerulernissaq pillugit suliniutit ataqatigiissaarineqassanersut.

Naalagaaffiup iluarsaanneqarnera

Naaja H. Nathanielsenip aamma oqaatigaa kissaatigalugu kunngeqarfiup aaqqissuuteqqinnissaa, taamaalilluni Savalimmiut Kalaallillu Nunaat nammineernerulersinnaanerat nunanullu allanut tunngasutigut iliuuseqarnerulersinnaaneri anguneqassallutik. Aamma oqarpoq Folketingimi sulinermi eqqortumik iliornermik saammaasseqatigiinnissamillu ataatsimiititaliarsuup pilersinneqarsinnaanera sammineqangaatsiartoq.

- Sallusuissutip ilumiulerneqarnissaanut, nalunaajaanissamut, oqaloqatigiinnissamut suliamillu suliarinninnissamut periarfissiinissaq pingaaruteqarpoq.

“Danmarkimi mikisumi”

Qarsoq Høegh-Damip oqalugiarnermini Kalaallit Nunaata kinaassusaa pisinnaatitaaffiilu ataqqineqarnerunissaat ujartorpaa, ministeriunerullu ammaanersiorluni oqalugiaataani “Danmarkiaqqap” ukkatarineqarpallaarnera pingaarnerutinnerarpaa, Kalaallit Nunaata inuiaqatigiittut namminneq nunaqartutut, oqaaseqartutut, inatsisartuni ilaasortaasutut naalakkersuisutullu inissisimanera puiorlugu.

Qarsoq Høegh-Damip erseqqissarpaa nunasiaateqarneq Danmarkimi kalaallinut kingunerlutsitsingaartoq, taakku assigiinngisitsinermik pisinnaatitaaffiinillu unioqqutitsinermik misigisaqartartut.

– Ilaqutariit aserorneqarput, kalaallillu meeqqat pisinnaatitaaffii annertuumik innarlerneqarsimapput, Qarsoq Høegh-Dam ilaatigut oqarpoq, taassumalu oqaatigaa Danmarkimi nunanilu tamalaani inatsisit naapertorlugit Kalaallit Nunaata pisinnaatitaaffii ataqqineqartariaqartut.

Saammaasseqatigiinnissamik naligiinnissamillu kissaateqarneq

Aammattaaq qallunaat naalakkersuisui nersualaarneqarput siornatigornit Kalaallit Nunaannik annerusumik suleqateqarnerulersimanerat pillugu.

Saammaateqatigiinnissamik, naligiinnermik kalaallillu pisinnaatitaaffiinik tamakkiisunik kissaateqarnermigut kiisalu Kalaallit Nunaata eqqartuussiveqarnermut, isumannaallisaanermut inatsisinillu atuutsitsinermut akisussaaffeqarnerulernissaanik kissaateqarnermigut, Qarsoq Høegh-Dam oqalugiarnermini naggasiivoq.