Sakkutuut nuummi aqqusinerni

Atuakkiortoq Amerikamiu Mark Twain pisimasut uteqqittannginnerat oqaatiginikuuaa, assipajaavanilli pisoqartartoq. Sakkutuut Nuummi aqqusinermi takussaanerat eqqarsaatigissagaanni 2026-p 1860 assipaloraa.

Europap Kalaallit Nunaatalu akornanni timmisartukkut sakkutuut aatsaat taama amerlatigisut illoqarfimmut tikisinneqarput. Ersinermik pilersitsivoq.

Meeqqat unnuakkut sinissinnaaneq ajorput, angajoqqaat »piareersarput«, illoqarfimmi akerliussutsimik takutitsisoqarpoq politikkerillu Europamut Amerikamullu aallaqattaaput.

Nuummi borgmesterip Avaaraq S. Olsenip annilaanganeq pillugu ima oqarpoq:

– Sakkutuut illoqarfitsinni taama takussaatigilernissaat arlaannaataluunniit ilimagisimanngilaa. Illoqarfimmimi najugalinnit malugineqanngitsuunngillat. Sakkutuut qallunaanit, norskinit, svenskinit, finlandimiunit, Estlandimiunit, tulunnit, tyskinit, franskinit Hollandimiunillu maannamut takoreerpagut, erfalasullu, oqaatsit inuiaassutsillu allat aamma tikittussaassallutik.

Kitaata sineriaa 1860-imi sikusimaqaaq, umiarsuillu amerlasuut Nuummi umiarsualivimmut isumannaatsumukaasimallutik; aamma tuluit sakkutuuisa umiarsuaat »Bulldog« Amerikamiullu umiarsuaat »Nautilus«, taakkulu inuttai utaqqinerminni takornariarusaarsimapput.

Sakkutuut amerlasuut sakkutuut atisaannik atorlutik illoqarfimmi takussaanerat najugaqartunut 300-t missaanniittut ernumalersitsipput.

Atuagagdliutit 1861-imi januaarimi saqqummersinneqaqqaarpoq.

Aasaanerani sakkutuut umiarsuaat tikeraartoq saqqaaniippoq, aaqqissuisorlu Rasmus Berthelsen ima allaaserisaqarpoq:

– Umiarsuit ilaat tuluit umiarsuaraat sorsuut sakkutuunik ilaasorpassualik. Sakkutuut nunamut ikaarmata Nuummiut ilaat ersilerput, soorlu Kalaallit Nunaakarnersut eqqarsaatigilerlugu.

(»Bulldog«-ip Europap Amerikallu akornanni immap naqqatigut telegrafikkut kabelilersuinissamut periarfissanik misissuivoq, aaqq). Eqqumiitsuliortoq tusaamasaq Aron Kangermiu 1860-imi aasakkut Nuummiippoq, aviisimiillu umiarsuup tikinnera ilusilersoqqullugu piumaffigaa. Aronip sakkutoorpassuit tungujortunik atisallit kalaallit aappaluttumik annorsaallit amerlanngitsut akornanniittut ilusilersugaani takuneqarsinnaapput.

1860-imi annilaanganeq 2026-mi annilaanganermut assinguvoq.