USA-p præsidentiata Donald Trumpip umiarsuit Nunatsinnut
tikittarsimasut uppernarsaatissaqanngitsut atorlugit, Nunatta
Danmarkillu oqaluttuarisaanermi ataqatigiinnerat illaruaatigaa.
- Umiarsuaq Danmarkimeersoq ukiut 500-t matuma siornatigut Kalaallit Nunaannut tikissimagaluarpalluunniit imaanngilaq nuna taanna pigigaat. Umiarsuaativut amerlasuut taamanikkut aamma tamaanga tikittareersimapput, præsidenti kingullermik, allaat januaarip qulingiluaanni taama oqarpoq.
USA-p præsidentiata Donald Trumpip umiarsuit Nunatsinnut
tikittarsimasut uppernarsaatissaqanngitsut atorlugit, Nunatta
Danmarkillu oqaluttuarisaanermi ataqatigiinnerat illaruaatigaa.
- Umiarsuaq Danmarkimeersoq ukiut 500-t matuma siornatigut Kalaallit Nunaannut tikissimagaluarpalluunniit imaanngilaq nuna taanna pigigaat. Umiarsuaativut amerlasuut taamanikkut aamma tamaanga tikittareersimapput, præsidenti kingullermik, allaat januaarip qulingiluaanni taama oqarpoq.
Umiarsuilliuku
suut ukiut hunnorujut matuma siornagut Nunatsinniittarsimasut, Donald
Trumpip eqqartorai?
Trump
juniorip Hans Egede tupigusuutigigaa
Norgemiut
niuertut Kalaallit Nunaat aamma isumaqatigiissuteqarfigerusuppaat,
Bergenkompagnillu 1721-mi umiarsuit pingasut Atlantikoq ikaarlugu
Nunatsinnut aallartippai. Umiarsuaq ataaseq Nunap Isuata eqqaani
silarlummit utimut saatsinneqarpoq, taamaattorli umiarsuit »Haabet«
aamma »Anne Christine« juulip pingajuanni Nuup avataani qeqertamut
Håbets Ø-mut kisarlutik.
Tassa ajoqersuiartortitaq Hans Egede
ukiut 305-it matuma siornagut, umiarsuarnik marlunnik Nunatsinnut
tikippoq — Donald Trumpip oqarneratut ukiut 500-t matuma siornagut
umiarsuarmik ataatsimik tikittoqarani.
Nunatsinnut
1721-mi umiarsuarmik tikittoqarnera pingaarutilik, præsidentip
illorsuanit Det Hvide Husimit ilisimaneqarluarsimassaaq;
taamaanngippat præsidentip ernini Donald Trump junior
aperiinnarsinnaavaa, taassumami januaarimi 2025-mi Nuummi Hans Egedep
eqqaassutissaata saavaniilluni pisimasut ataqatigiinnerat eqqortoq
ima nassuiarpaa.
- Tassa aajuna ajoqersuiartortitaq 1721-mi maanga tikittoq; ajunngeqaaq, Donald Trump Jr. tupigusulluni oqarpoq.
Hans Egedep umiarsuaq ”Haabet” ilaaffigalugu Nunatsinnut 1721-mi tikippoq.
Nutaarsiassaq tupaallannartoq – 1861-imi
Atuagagdliutit,
naggueqatigiit Inuit aviisiisa pisoqaanersaat, januaarip
aallaqqaataanni 1861-imi saqqummersinneqarpoq. Tassani allaaserisap
pingaarnersaani saqqaani quppernernilu tulliuttuni marlunni, ukiup
siuliani sakkutuut imarsiortut Nuummut tikeraarnerat
allaaserineqarpoq. Kujataa sikorsuaqarsimaqaaq, taamaattumillu
Amerikamiut umiarsuaaraat ”Nautilus”, Tuluit sakkutuuisa
umiarsuaat ”Bulldog” umiarsuillu assartuutit sisamat Ivittuuni
orsugiassiorfimmit assartugassanik aallersut Nuummut
aqqusaartariaqarsimapput. Allaaserisaq ima qulequtserneqarsimalluni:
Umiarssuarnik, aussame 1860me, Nûngmĩtunik.
Aviisi
taamanikkut suli assiliisartoqanngimmat titartaasartumik
suleqateqartoqarpoq: Aalut Kangermiu. Eqqumiitsuliortup tusaamasap
taassuma Nuummi umiarsualivimmi tattorliuunneq qisummut qiperugaa
qalipaaserlugu aviisimi naqiterneqarpoq. Taamaalilluni Atuagagdliutit
nunarsuarmi aviisini siullersaallutik qalipaatilimmik
assiliartaqarput.
Amerikamiut
umiarsuaanni ”Nautilusimi“ ilaasut ilagaat professori Paul A.
Chadbourne aamma Williams College-mi Massachusettsimiittumi
ilinniartoq, taakkulu Nuup Maniitsullu eqqaanni naasunik uumasunillu
misissuillutik.
Donald
Trumpip sapaatip akunnerani kingullermi oqaatigaa, ukiut 500-t matuma
siornagut, 1526-imi, Amerikamiut umiarsuaat Nunatsinnut tikissimasoq.
Hans
Egedep 1721-mi tikeqqaarnera aamma ”Nautilusip“ 1860-imi
tikinnera eqqarsaatigalugit, Trumpip ukiut 139-t kingusinaarluni
Kalaallit Nunaannut tikissimanissaa ilumoornerussaaq. Oqaatigisaa
nutaarsiassatut tupaallannartorujussuussagaluarpoq, tassami USA
aatsaat ukiut 250-it matuma siornagut – 1776-imi –
tunngavilerneqarmat.
