USA-p Kalaallit Nunaannut tatisinera oqaluuserineqassasoq

- November 2024-mi USA-mi præsidentimik qinersisoqareernerata kingorna Kalaallit Nunaata USAmut attaveqarnera annertuumik allannguuteqarpoq, assullu unammillernarluni.

Nunanut Allanut Tunngasutigut Naalakkersuinikkut Ingerlatsineq Pillugu Nassuiaammi, Naalakkersuisut Inatsisartunut pingasunngornermi saqqummiussassaanni, taama allaqqasoqarpoq.

USA-mut attaveqarnerup ineriartornera nassuiaammi minnerunngitsumillu nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisup Múte B. Egedep (IA) saqqummiussaani, ullumi ataatsimiinnissaq sioqqullugu tamanut saqqummiunneqartumi, sammineqartorujussuuvoq.

- Amerikamiut præsidentiata Kalaallit Nunaannut tunngasunik oqaatigisai nunatsinnik oqaluttuarisaanermilu qanittumik ilitsinnik ataatsimooqatigiinnitsinnik annertuumik aallussinermik pilersitsipput, naalakkersuisup nassuiaat saqqummiunnerani oqarpoq.

- Præsidentip qinigaaffimmini siullermi oqaaserisai pissutigalugit nunatsinnik soqutiginninnermik takutitseqqinnissaa piareersimaffigaarput. Soqutiginninnerulli oqaasertalerneqarnera piareersimaffigisimanngilarput

"Kalaallit Nunaannik piginnittuunissaq oqartussaanissarlu pisariaqarluinnartut"

Kalaallit Nunaata nunanut allanut politikkimut tunngatillugu 2024-mi aamma 2025-mi suliniutaanut tunngasut nassuiaammi sammineqarput.

Amerikamiut tatisiartuaarnerat nassuiaammi oqaluttuarineqarpoq. Donald Trumpip USA-p Danmarkimut aallartitassaatut 2024-mi decembarip 23-anni toqqarneqarneraniilli Amerikamiut tatisinerat qanoq ingerlasimasoq nassuiaammi oqaluttuarineqarpoq:

- Tassunga atatillugu præsidentinngortussap nittartakkakkut inuit naapittarfianni Truth Socialimi allaaserisaqarpoq ima, ”USA isumaqarpoq Kalaallit Nunaannik piginnittuunissaq oqartussaanissarlu pisariaqarluinnartut”. Januarip 7-ani 2025 præsidentinngortussaq tusagassiortunik katersortitsinermi Kalaallit Nunaannik aqutsilernissamik pilersaaruteqarnermi sakkutooqarnikkut aningaasatigulluunniit tatisiniarluni killilersuinissamik eqqarsaat oqaatigaa, nassuiaammi allassimavoq.

USA-p kongressiata Kalaallit Nunaata pisiarinissaanik arlaatigulluunniit oqartussaaffigilernissaannut suliniutaa nassuiaammi aamma eqqartorneqarput.

Trumpip Jeff Landry Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitatut decembarimi 2025-mi toqqarmagu, nunallu USA-mut ilanngunnissaanut ikiuukkumalluni nalunaarmat, pissutsit sukariaallaqqipput.

Ataatsimiinnerit hunnorujukkaat

Kalaallit Nunaata Washingtonimi sinniisoqarfia 2024-mi aamma 2025-mi qallunaat aallartitaqarfiat peqatigalugu, USA-p inatsisartuini aalajangiisartut kiisalu isumalioqatigiissitat qitiusut, Washington D.C-milu politikkimik suliaqartut diplomatiitigut annertuumik suliniuteqarsimasoq nassuiaammi aamma tikkuarneqarpoq:

- Tassunga atatillugu Sinniisoqarfiup ataatsimiinnerit 100-t arlallit peqataaffigai, tassani Kongressimi ilaasortat arlallit, Kalaallit Nunaata Kunngeqarfiullu inissisimaffia, paasissutissallu allat pingaarutillit nassuiaassutiginerat ingerlanikuulluni. Tassani Amerikami 36-it aalajangiisartut sapinngisamik amerlanerpaartaasa eqqortumik tunngaveqartumik kalaallinut tunngasunik atukkanik paasisimasaqalernissaat qulakkeerniarneqarpoq.

Suliniutip siunertaraa qulakkeerlugu amerikamiut aalajangiisartut amerlanerpaat pisinnaasut pisortatigoortumik eqqortumik tunngavissaqarnissaat kalaallit pissusiinik.

- Inuiaqatigiinnut kalaallinut aalajangiisumik pingaaruteqarpoq

Múte B. Egedep suliatigut annertuumik tatineqarnerup suli annertusiartornissaa ilimagineqartoq saqqummiinermini oqaatigaa, nunanullu allanut immikkoortumut nukissanik amerlanerusunik atuisoqarnissaa naatsorsuugitineqarluni.

Nassuiaat 2024-mi 2025-milu pisunik sammisaqarfiugaluartoq USA-mut isumaqatiginninniarnerit eqqaaneqanngillat. Múte B. Egedelli saqqummiinermini eqqaavai, suliallu "inuiaqatigiinnut kalaallinut aalajangiisumik pingaaruteqartutut" nalilerlugit:

- Naalakkersuisuni siulera danskit nunanut allanut ministeriat peqatigalugu Amerikamiut vicepræsidentiannik Amerikamiullu nunanut allanut ministeriannik januaarimi 2026-mi ataatsimeeqateqarpoq.

- Ministerit ataatsimiinnerat suleqatigiissitamik atorfilittanik qaffasissunik inuttaqartumik aaqqissuussineranik inerneqarpoq. Suliaq tamanna inuiaqatigiinnut kalaallinut aalajangiisumik pingaaruteqarpoq, taamaammallu eqqissillutik suliaqarnissaannik periarfissinneqassallutik, Múte B. Egede saqqummiinermini oqarpoq.