Inuusuttuulluni allamut nuukkusuppoq. Inuuteq Storchili maanna assilisanut katersugaasiviliorusuppoq

Inuuteq Storch assilisanik katersugaasivimmik pilersitsisoqassasoq takorluugaqarpoq.

Katersugaasivimmi assit tunniussat allat takusinnaallugillu assit taakku aqqutigalugit sumiiffik piffissarlu taanna assiliiffiusup oqaluttuassataanik ilikkagaqarsinnaalerniassammata inuit assiutiminnik tunniussisinnaassallutillu, scannerteriarlugit toqqorsisitsinnaassapput.

Assilisammi inuiaqatigiinnut uagutsinnut pingaaruteqarput, Inuuteq Storch isumaqarpoq.

- Assit inuiaqatigiit qanoq innersut qanorlu ingerlaaseqarnersut pillugit immini oqaluttuartarput, taanna oqarpoq.

Taanna assiliisartuullunilu ukiuni kingullerni arlalissuarni nunarsuarmi nunanit tamalaanit maluginiarneqarluartuuvoq. Danmark sinnerlugu Venedig Biennalenimi 2024-mi saqqummersitsivoq, assilisaalu eqqumiitsuliornermik ingerlatsivissuarnit pisiarineqartarlutillu piffissami matumani sumiiffinni arlalinni saqqummersinneqarput.

Ilaatigut Aalborgimi Kunsten Museum of Modern Art-imi, tassani Inuuteq Storch-ip assilisai saqqummersitsiviup taassuma initaani assigiinngitsuni arfinilinni qimerloorneqarsinnaapput. Saqqummersitsineq atuakkatut assinik katersivittut tulleriiaarluagaasumik aaqqissugaavoq: Inuuteq Storchip assiliisartutut inuunerani kapitalit assigiinngitsut inini saqqummersitsiviusuni tamani qimerloorneqarsinnaapput. Taanna kapitanilik taakkunannga qupperaaqatigalugu katersugaasiviup kaffisorniartarfittaani naapipparput.

Asannilersimanermik nalunaarneq

Init saqqummersitsiviusut ilaanni assit saqqummersitat ’What If You Were My Sabine’-mik (Sabiinaatigisimagaluarukkimmi, aaqq.) taaneqarsimapput. Assit qalipaateqanngitsut qalipaatillillu akuleriiaarsimapput: Angut sakissamini kakiortinnini takutinniarlugu tujuuluminik peersilersoq. Orsiisarfiutigaluni pisiniarfik KAMIK unnukkut aqquserngup qulliinit qaammaqquteqartoq. Qimmeq mikisoq. Blok 7. Nittaalaq. Assit taakku Nuummi assilisaallutillu inuttut oqaluttuassartamik imaqarput.

- Inummut asannilersimanermik nalunaarutaallunilu nammineq kulturerisamut asanninnermik nalunaarutaavoq, Inuuteq Storch katersugaasivimmi naapikkatta oqaluttuarpoq.

Assit tulleriiaarlugit katitikkat saqqummersitsisarfinni allani takutinneqanngisaannarmata oqaluttuarissagai qinnuigara.

- Imminut nalullunga kultureralu ilisimanagu peroriartorpunga, meeqqammi atuarfianni aaqqissuussaaneq Europamiut inooriaasiannut salliutitsivoq, Inuuteq Storch oqarpoq.

Taanna Sisimiuni inunngorsimavoq. Inuusuttuunermini ikinngutini peqatigalugit nunagisaq qimallugu aallarniarlutik takorluugaqartarsimapput.

- Kalaallit Nunaat qimallugu inuunermik pitsaanerusumik inuuneqalersinnaalluta eqqarsartarpugut. Kisiannili tamanna ilumuunngilaq, assiliisoq nipilimmik isumaliutersorpoq, taanna inuunerup ilaani Danmarkimi USA-milu najugaqarsimavoq, maannali Kalaallit Nunaannut utersimalluni.

- Nunatta avataanut aallaraanni nammineq nunagisami qanoq inuunerissaarsimatiginerluni paasinarpoq – qanorlu annikitsigisumik imminut ilisarisimanerluni erseqqissisarpoq.

Assiliineq kulturimut ilanngutsikkusukkaa

Assit saqqummersitassatut katitikkat siulliit, Inuuteq Storch-ip suliarisimasai, inuata suli naammassinngilai. Saqqummersitassatut katitikkat taakku ‘At Home We Belong’ (Angerlarsimagaangatta sumiiffissatsinniittarpugut, aaqq,) taasimavai.

Isumassarsiaq tassaavoq asseq siullerpaaq qaqortuinnaviussasoq assillu tulleriaarneranni kingullerpaaq taartuinnaviussasoq, taanna nassuiaavoq. Assit aallaqqaataaniit naggaseriartuaarnerannut taarsiartortussatut inissititigaapput, taarsiartornerminnilu teknikkikkut kukkunilittut isikkoqartussaapput. Pujoralaat, allallu assimik ersersaanermi tukattumik ersersarneqarsimasutut isikkullit, tassapput eqqumiitsuliaralugit suliarinerinik ersersitsisut.

- Soorlu tarnitsinnik annaasaqangajannitsitut, Inuuteq Storch oqarpoq.

Inuuteq Storch 21-nik ukioqarluni assiliinermik ilinniarfimmi Fatamorganami ilinniartunngornerminut atatillugu Københavnimut nuuppoq, assiliinermillu ilinniarneq taanna ukiumik ilivitsumik sivisussuseqarpoq. Taamatut alloriarnini aallaqqaammut ukioq ilivitsoq ilinnianngikkallarnermini aliikkutatut isigeqqaarsimavaa, sunngiffimmini soqutigisaminik ukioq ilivitsoq aallussinertut isigalugu, timmisartortartutummi ingeniøritulluunniit ilinnialerumaarluni pilersaarutigeqqaaraluarpaa.

Taamaattorli Kalaallit Nunaat immini assiliinermik kultureqanngitsoq paasilerpaa. Taamaalilluni akisussaaffik taanna nammineq kivinniarusullugu aalajangerpoq.

- Assiliisartunik pikkorissunik peqassagaanni assiliisartunik pikkorissunik peqareernissaq pissusissamisuussasoq taamani eqqarsarpunga, Inuuteq Storch oqarpoq.

Inuuteq Storch tamatuma pisariqartinneqarnerata ersersinnissaa siunertaralugu ukiut arlallit matuma siorna assilisanik atuakkiamik ”Mirrored”-imik taasaminik saqqummersitsivoq, tassani assiliisartoq John Møller 1889-1935 akornanni assilisai saqqummiullugit ilisaritippaa.

Inuuteq Storchip assiliisoq taanna assiliillaqqilluinnartutut ilisaritippaa, namminerli assiliisartoq taanna kinaanersoq Møllerip Nunatta Katersugaasiviani Allagaateqarfianilu assilisai suliaalu naammattooramigit nalaatsornerinnakkut suliai pillugit ilisimasaqalerpoq. Taanna ajornartorsiumut aaqqinneqartariaqarsorisatut nalilikkaminut assersuutaavoq: Kulturitsinni ilisimanngisagut amerlasoorujussuupput.

- John Møllerip assilisai ilisimasaqarfiginngikkigut assut annernarlunilu ajuusaarnarpoq. Taannami Kalaallit Nunaanni assiliisartut siullersaraat, assilisaalu nalimini allanit tamanit pitsaanerujussuupput. Teknikkikkut pikkorilluinnartuusimallunilu assilisai ajunngilluinnartuupput. Taamaattorli kinaanersoq ilisimanngilarput.

Assit ilaqutariinnut tunngasut pitsaanerpaasut

Inuuteq Storch atuakkanik nammineq ilaquttami assilisimasaannik imalinnik aamma saqqummersitsinikuuvoq.

- Assit ilaqutariinnut tunngasut assini tamani pitsaanerpaapput, taanna oqarpoq.

Atuakkianik assinik imalinnik peqarnissarput pingaaruteqartoq isumaqarpunga, taakkumi inuusuttunut takutinneqarsinnaapput. Taamani taamatut inuuvugut, taamani taamatut assiliisariaaseqarpugut, taanna 202-mi Ny Carlsbergfondets Kunstnerlegat-mik (eqqumiitsuliortumut tapiissut, aaqq.) 400.000 koruuninik aningaasartalimmik immikkuullarissumik suliniuteqarluni eqqumiitsuliornerullu silarsuaani pimoorussilluartut nersorniarneqarluni tunineqarnerminut atatillugu videoliaq aqqutigalugu oqarpoq.

Nersorniarneqarnerani pissutaasut eqikkarlugit imatut tunngavilersuisoqarpoq:

"Inuuteq Storchip oqaluttuariaatsit qallunaat nalinginnaasumik atortagaat isiginneriaatsillu siornatigut nassuiaariaatsini atugaasartut, oqaluttuarisaanermi nunamik assilisatigut saqqummiussinerni takussutissaasarsimasut, atorunnaarsippai – taamatullu suliamini nunasiaataanerup nalaani pissaanermik aaqqissuussinerit akiorpai namminerlu oqaluttuani saqqummiunniarlugu pisinnaatitaaffini ersarissarpaa."

Assit angerlarsimaffitsinni karsit amusartullu iluiniittut sukumiinerusumik isiginnaarlugillu samminissaannut pissutissaqarluarpoq, Inuuteq Storch isumaqarpoq. Taassumami assit akornanni naleqarluartunik oqaluttuassartalinnillu aamma peqartoq, taakkulu naluinnarlugllu ilisimasaqarfiginngiinnarigut, nalunngilaa.

- Meeraasunga anaanaga assilisarpassuaqarpoq. Ataataga inuusuttuulluni assilisarpassuaqarpoq. Taamaammat uagutsinni assinik ilaqutariinnermut tunngasunik pitsaasunik peqarluta nalunagulu naatsorsuutigisinnaavara, taanna oqarpoq.

Assiliinermi pillugu kultureqalernissamik anguniagaqarneq qanoq ingerlava?

- Ingerlalluarpoq … neriuppunga, Inuuteq Storch akivoq inuusuttunillu assiliinermik soqutigisaqarlutillu ingerlatsisunik arlalinnik assersuutitut taasaqarluni.

Assersuutitut Silas Brøns, Nûnu Godtfredsen, Nina Kristoffersen, Gaba Lynge aamma Inuuteq Kriegel taavai.

Taakku assersuutigisatit illit assilisatit sumi tamani takuneqarsinnaasunngorlugit saqqummersitsisarnerit pillugu qanoq oqartarpat?

- Ilagiikkaangatta tamakku oqaluuserineq ajorpagut, Inuuteq Storch illarialaajutigaluni oqarpoq.

- Ikinngutigiittut peqatigiiginnartarpugut.

Ilinniartitsisussatut imminut piukkunnani erseqqissaalluni oqarpoq.

Paarlattuanilli.

- Uanga pequerajunnerusarpunga.

Atuakkat assinik imallit angallanneqarsinnaasut

’What If You Were My Sabine’ (Sabiinaatigigukkimmi, aaqq.) aamma atuakkiatut assinik imalittut saqqummersinneqarnikuuvoq. Atuagaq aappaluttumik qaamasumik ungaloqarlunilu nipilersortartoq Naja P aallarniummik allattuuvoq, taanna aamma Inuuteq Storch-ip ikinngutaasa ilagaat. Atuakkiaanittaaq assinik imalimmik nutaamik ’Swing by at 14:14’ (Nal. 14:14 aqqusaarina, aaqq.) ungasinngitsumi saqqummertoqassaaq.

Inuuteq Storchip assinik imalimmik atuakkiornissaq pingaartippaa, taakkumi angallanneqarsinnaalluarput.

- Assersuutigalugu maani Aalborgimi angerlarsimaffiga pillugu saqqummersitsiguma angerlarsimaffinniittut saqqummersitamik takunnissinnaasut ikittuaraannaapput, Inuuteq Storch oqarpoq.

Paarlattuanilli assinik taakkuninnga imalimmik atuakkioruni kikkulluunniit pisisinnaapput, taanna nassuiaavoq.

- Tamatuma inuiaqatigiinnut Kalaallit Nunaanniittunut tunniussaqarnissaq aamma pisariinnerutippaa.

Inuuteq Storchip assilisai aqqutigalugit arlaata angerlarsimaffianut neriartorluta iseqataavugut.Siniffimmi innangasoqartoq takusinnaavarput. Inuit marluk eqitaartut. Assit immikkuullarissumik qanigisariinnermik ersersitsisuupput, tassami assit qanigisariinnut taakku ataatsimoornerannut tunngapput.

Tamatuma apeqqutissaqalersippaanga, ikinngutini assilisimasani nunarsuarmi saqqummersitsivissuarni saqqummerseqataanertik pillugu qanoq oqartarnersut.

Maannamut annertuuliuutigineqarneq ajorpoq. Assilisaasa imminnut tunngasut anillatsillugit pigilernissaat soqutiginerusarpaat, taakkumi inuttaanut neriorsuutigisarpai.

Inuuteq Storchip sumiiffinnut assiliinermigut eqqumiitsuliaasa saqqummersitsinikkut angalaffigititaannut pigaangami nutaanik ikinngutitaartarnera ilisarnaataasa ilagaat.

- Ikinnguterpassuaqarpunga, taanna oqaluttuarpoq.

Amerlasuutigut assilisani aamma ikinngutigilertarpai. Taamaattuaannarnikuunngilarli. Nunani allani najugaqareerluni, ilisarisimasani isummani malillugu assilissallugit ajornarnerusutut misigisimasimavaa.

Inuuteq Storch ukioq ilivitsoq New York på IPC-mi (International Center for Photography) assiliineq pillugu ilinniartuusimavoq. Taassuma New York nuannarilluinnarpaa, pingaartumik nerisassat assigiinngitsorpassuit illoqarfimmi tassani nerineqarsinnaasut paasisassarsiorfiginissaat nuannarilluagaraa. Taamaattorli Kalaallit Nunaanni pinngortitaq assorsuaq maqaasisimagamiuk ullut ilaanni nalunaaqutaq itersaasissaq seqineq qullartinnagu sianertussanngortissimavaa. Ullaaralaakkummi seqernup qullariartornerani illoqarfimmi takusassat nunatsinni pinngortitamik takusuusiffigilaaminersinnaavai.

Iluatsitsilluarneq angerlarsimanerulernerlu

Ukiut kingulliit Inuuteq Storchimut ulapinnartuusimapput.

- Tamanna ajunngilaq. Tassami eqqumiitsuliortutut ulapputeqarluarnissaq kissaatigineqartarpoq, Inuuteq Storch oqarpoq.

Danmark sinnerlugu Venedig Biennalenimili saqqummersitseqataagami Københavnimi saqqummersitsisarfimmut aalajangersimasumut attuumassuteqalernikuuvoq, assilisaasalu ilai piffissami matumani saqqummersinneqarlutik tassaniipput. Pilersaarusiornerit ulluinnarnilu isumagisassat saqqummersitsisarfiup aamma isumagisarpai, tamatumalu malitsigisaanik Inuuteq Storch sunngiffimmini sammisassaqarnerminut periarfissaqarnerulersimallunilu angalasarnerpassui ikilisimapput.

Inuuteq Storchili eqqumiitsuliortutulli amerlasuutut allatut piffissap ingerlanerani eqqumiitsuliortutut atuunnermi saniatigut suliffeqartarsimavoq; perorsaasut ikiortaattut, timersortarfimmi ataatamilu iffiorfiutaani sulisarluni. Ullumikkulli eqqumiitsuliortuunini inuuniutigilluarsinnaavaa.

Tamanna ilinnut qanoq isumaqarpa?

- Aallussilluarsinnaanerulernikuuvunga – aamma angerlarsimanerulersinnaalernikuuvunga, Inuuteq Storch akivoq ilanngussilaarlunilu:

- … aamma Fortniternerulaarsinnaavunga (qarasaasiatigut pinnguaat, aaqq.), taanna oqarpoq illarlunilu.

Angerlarsimanerulerneq ilinnut qanoq isumaqarpa?

- Angerlarsimallutit misilinnikuuiuk, Inuuteq Storch sukkasuumik akivoq nangillunilu:

- Ilaa nuannernerusoqarsinnaanngilaq? Tamannarpiarlu pillugu aammalu pingaartitaminik erseqqissaateqarpoq, imminut ilisaritinnermini oqaasinnaani oqaatigaa:

”Forever homeboy” (Qaqugumorsuaq angerlarsimanermik nuannarisalik, aaqq.).

Seqinersiutini atorlugit sinittoq

Inuuteq Storch 2009-mi 19-nik ukioqarluni HHX-imilu ilinniartuulluni ’When Nothing Becomes The Key for Everything’ (suunngitsoq sunut tamanut matuersaatinngoraangat, aaqq.) taasaminik kulturikkut illorsuarmi Taseralimmi Sisimiuniittumi kisimiilluni siullerpaamik saqqummersitsivoq.

Assit taamanikkut saqqummersitai assiliivik Nikon D40-spejlreflekskamera 6.1 megapixel-ilik atorlugu assilisaapput, taanna assiliivik ikinngutiminit pisiarisimallugulu assilisani Vistaprintimi ersersartittarsimavai. Taamanimiillu maannamut pisorpassuaqarsimavoq.

Inuuteq 19-nik ukiulik ullumikkut angusarpassuatit pillugit oqarsimassagaluartoq qanoq isumaqarpit?

- Nuannaassagaluaqalunilu iluatsitsilluarsimasunga oqassagaluarpoq, Inuuteq Storch oqarpoq, imminullu naqqilluni:

- Iluatsitsinerunngilarli, namminermi suliaapput. Ilinniartitsisorisimasama ilaata taamak oqarfigiuaannarnikuuaanga. Killiffik iluatsippat tamanna nammineq sulissuteqarnikkut aatsaat pisinnaavoq, aamma nammineq akisussaaffigisassaavoq.

Inuuteq Storch oqaloqatigiinnitta kingorna soqutiginnillutik katersugaasivimmi isersimasut peqatigalugit saqqummersitat akornanni angalaarpoq. Qaanaami assilisimasami ataatsimoorlugit saqqummerneqarfiat uninngaarfigaat. Assit taakku saqqummersitat ‘Soon Will Summer Be Over’-imik (Aasaq qaangiutiliivippoq, aaqq.) taaguusersimavai.

Assini inuit takuneqarsinnaasut oqaluttuarai. Hans, Josef Ataraarlu pillugit oqaluttuarpoq. Taamatuttaaq seqineq aasaanerani kaaviinnartartoq pillugu oqaluttuarpoq.

- Unnuat ilaanni seqinersiuserlunga sinittariaqarnikuuvunga, taanna oqaluttuarpoq tusarnaartuilu illalerput.