Nillataartitsivik Faxe Kondinik Nuuk Imermeersunik ulikkaartoq Københavnimi eqqumiitsulianik saqqummersitsivimmi Copenhagen Contemporary-miippoq.
Nillataartitsivik puiaasallu ilisivinnut igalaaminernut, oqaluttuarisaanermik katersugaasivinni ilisimasatsinnut, inissinneqarsimapput.
’Nuuk Imeq’-mik qulequtalimmi eqqumiitsuliortoq tassaavoq Martin Brandt Hansen, 1990-imi Nuummi inunngortoq.
Nuuk Imeq matusoq tusaramiuk isumassarsivoq. Puiaasat plastikkiusut qorsuusut manngertut qimerloorutsigit paasisinnaavarput qanoq iliorsimanersoq:
Martin Brandt Hansenip sodavandit karsit 15-it pisiaralugillu Københavnimut, ullumikkut najugaqarfigisaminut, assartortippai.
Taamanimiilli puiaasat 360-it attorneqanngillat.
Taamatut saqqummersinneqassasut qanoq ilillutit paasiviuk?, nikorfalluta saqqummersitat qimerloortillugit aperaara.
- Taamaaliornissara qangali ilisimannereerpara, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
Kondit taakku eqqumiitsuliamini atornerisigut kingunissatsinnut tammatsaalivai, taanna nassuiaavoq.
- Katersugaasivilittut kisimiittutut iliorpunga: Sunaluunniit tigullugu piffissami aalajangersimasumiitilerpara, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
Nillataartitsivik eqqumiitsuliamut aamma ilaavoq.
- Pisiniarfinni pisiarileraanni taamatut takussutissiarineqartarput.
Martin Brandt Hansen assilialiortartutut siuariartortuuvoq nunatsinni nunanilu allani arlaleriarluni saqqummersitsisimasoq saqqummersitsisussarlu.
‘Mitaartut’ tassaapput inuusiat sisamat mitaartutut atisallit. Atisalersoriaatsit taakkua pinngortinneqartarnerat alutorilluinnarpara. Persuarsiorluni atisalersoriaaseq malittarisassakillunilu assigiinngitsumik periaaseqarami asseqanngilluinnarpoq, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
Assi: Caroline Worning
Taakkua ilaat maannakkut takuniarparput.
Copenhagen Contemporary-mi (CC) eqqumiitsuliortut arfineq-pingasut Kalaallit Nunaannut attuumassuteqartut ataatsimut saqqummersitaannut ’Fire & Ice’-mut peqataavoq.
Tassani eqqumiitsuliat nutaarluinnaat, kalaallit eqqumiitsuliaannik piorsarsimassusaannillu piffissap ingerlanerani saqqummersitsinermut tunngatillugu najoqqutassianik unioqqutitsisut, aamma igalaap tunuanut saqqummersitsisarneq, erseqqissaasarneq inissiinerlu pillugit apeqqutit saqqummiuppai.
Puiaasaq Nuuk Imermeersoq assersuutigeriartigu: Eqqumiitsulianik katersugaasivimmiilernera ullumikkut qanoq isumaqarpa? Siornatigut qanoq isumaqarsimallunilu qanoq isumaqartigiva? Puiaasamik ilisivimmi igalaaminermiittumik isiginnaartoq sunik takusaqarpa?
Martin Brandt Hansenip katersugaasivia Martin Brandt Hansenip saqqummersitsiffiani ini qutsissumik qilaliaqarlunilu iikkat qasertuupput. ’Nuuk Imeq’ qeqarfimmi majuartarfiit marlussuit aqqusaarlugit qaqineqarsinnaasumi inip qeqqaniippoq. Qulleeqqat qilaamiit nivingapput, taakkualu nillataartitsivimmik saqqummersitsivik qaamatippaat.
Martin Brandt Hansen suliaq pillugu annerusumik oqaluttuaqqullugu qinnuigaara. Oqaaseqarpallaarusunngilarli.
- Suliakka tamaasa ilisimareerpakka, qanorlu isiginnittaaseqarfigissanerisi namminertaaq aalajangersinnaavara, Taamaammat tamanna mianersuunniarsaraara, taanna oqarpoq.
Taarsiullugu nammineq aperivoq — soorlulusooq suliani siullerpaamik takullugu akivoq.
- Una qanoq isikkoqarpa? Tassami takuinnarlugu karsitut isikkoqarpoq, taanna oqarpoq.
Martin Brandt Hansenip katersugaasivini nammineq sanaani inuit oqaluttuarisaanerannik katersugaasivissuit nalinginnaasumik iliuuserisartagaannik ilaarsilluni suliaraa: "alutornartunik“ toqqaasarpoq, immikkoortiterisarluni saqqummersitsillunilu — amerlanertigut assigiiaappassuarnik, soorlu puiaasat Faxe Kondit 360-it ilusilersukkamini tulleriiaarneqartut.
Pigisalli katersugaasivissuarniinnaq pingaaruteqarneq ajorput. Uaguttaaq isiginnaariarluta soqutigisarpagut. Suna takuneripput kinaassutsitsinnit sunillu misilittagaqarnitsinnit sunnerneqartarpoq.
Martin Brandt Hansen
Martin Brandt Hansen Nuummi 1990-imi inunngorpoq. 2014-imi Københavnimut nuuppoq sulilu tassani najugaqarluni.
2022-mi Københavnimi Det Kgl. Danske Kunstakademimit soraarummeerpoq. Soraarummeerutaa Carl og Anne Marie Carl-Nielsen Legatets Talentprisimik, tassa Carl aamma Anne-Marie Carl-Nielsenip aningaasaateqarfiata piginnaanilinnut nersornaasiuttagaanik, nersornaaserneqarsimavoq.
Siornatigut isiginnaartitsisartuusimavoq KNR-imilu quiasaarut nuannarineqarluartoq ‘Labrador Kangian’-imik peqataaffiginikuuaa.
Ilaatigut Kunsthal Charlottenborgimi, Nuummi Eqqumiitsulianik Saqqummersitsivimmi, Katuami aamma ARKEN-imi saqqummersitsisimavoq, tassani suliai arfineq-marluk katersanut ilanngullugit pisiarineqarsimallutik.
Maannakkut ataatsimut saqqummersitsinermi ’Fire & Ice’-mik Copenhagen Contemporarymi 2026-mi decembarip 31-ata tungaanut saqqummersitseqataavoq.
Taakkunani suliai nutaarluinnaat, piginnaanillit ineriartortinnissaannut suliniut CC Horizons aqqutigalugu saqqummersitsinermut immikkut sanaavi, saqqummersinneqarput.
Puiaasaq “kalaallisuujulluinnarami” saqqummersinneqarpoq, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
- Sodavandi danskinit sanaajuvoq. Danskilli puiaasami taamaattumiittoq takusimanngisaannarsimammassuk eqqumiiginarnerpaavoq. Taamaalilluni ilisarineqarsinnaallunilu takornartaalluinnarpoq, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
Danskit Faxe Kondi ilisimalluarpaat, Nuuk Imermilli tunisassiaq ilisimanngilaat. Naatsorsuutigisaq, paarlaassaq paatsiveerussarlu malitsiusartut Martin Brandt Hansenip anguniartarpai.
Aammattaaq kalaallit puiaasaq taanna ilisarisinnaallugulu atortarramikku eqqaamasaqarfigaat.
- Sodavandiuvoq kalaallit ernganik maqitaq Nuuk Imiullu puiaasaannut kuisaq. Tamatumuuna allamik taama kalaalerpalutsigisoqangilaq... Aquuteralak eqqaassanngikkaanni. Taannali eqqaani nivingavoq, taanna oqarpoq eqqumiitsulianilu ’Assakaasoq’ tikkuarlugu.
Assakaasoq pingasunik aquuteralalik talerpimmut arriitsumik kaavittoq. Inimi nipaatsumi kaavippalunnera tusaaneqarsinnaavoq. Aquuteralammi atortut kaanngarsimasut kaavinnerani nikippaluttarput.
- Nunatsinniitillunga sissiukkami pisukkaangama umiatsiarpassuit takusarpakka. Tassa uanga nuna takusartagara, taanna oqaluttuarpoq.
- Sapernani aamma paasinarpoq Martin Brandt Hansen 20-t sinnerlugit ukioqarluni Københavnimut nuuppoq. Aallaqqaammut ilusilersuinermik ilinniarfimmi takussutissiat atorlugit attaveqatigiinnermi ilinniagaqarniarluni aallartippoq, taamaatiinnarluguli. Taarsiullugu Københavnimi eqqumiitsuliornermut ilinniarfimmi ilinnialerpoq, kingornalu eqqumiitsuliornermi ilisimatusalerluni.
Ilisimatusarfimmi tassani eqqumiitsuliorneq ilinniartinneqartarlunilu eqqumiitsulianik isiginnaarneq ilinniartinneqarpoq.
Ilisimatusarnermi ukiumi siullermi eqqumiitsuliornermik oqaluttuarisaanermik pinngitsooratik ilinniartinneqartarput. Martin Brandt Hansenip antikkeni, nyklassicisme barokkilu pillugit ilinniartinneqarnissartik takorloorsimavaa. Nunani killerni eqqumiitsuliornermik oqaluttuat, taama oqaluuarineqartuarsimanermisut oqaluttuarineqarnerat.
Ilisimatusariaaserli allaalluinnarpoq. Tassani eqqumiitsuliortoq assilialiortoq Pia Arke, 1958-imiit 2007-imut inuusoq, Det Kongelige Danske Kunstakademi-mi ilinniarsimasoq nunasiaateqarnermillu isornartorsiuisunik eqqumiitsuliaminik ilisimaneqartoq atuartitsissutigineqarpoq. Taanna Martin Brandt Hansenip siornatigut tusarsimanngilaa.
- Taava eqqarsalernarpoq, arraa, Kalaallit Nunaannut attuumassuteqaleriataarpoq, Martin Brandt Hansen oqaluttuarpoq
Illoqarfimminit kilometerinik tusindilinnik ungasitsigaaq — klassimilu kalaalertatuaavoq.
- Kalaallit eqqumiitsuliortui taama sammineqassasut naatsorsuutigisimanngikkaluarpara, Martin Brandt Hansen oqarpoq itisiliillunilu:
- Kalaallit Nunaat Danmarkimi taama eqqartorneqanngilaq. Kristumiuunerup Kalaallit Nunaannut eqqunneqarnerata oqaluttuassartaa atuartitsissutigineqakkajunnerugunarpoq. Tamanna naatsorsuutigineqarsinnaavoq.
Pia Arkep assilialiorneq „nannit kusanartunillu“ suliaqarnermit allaanerulluinnartutut eqqumiitsuliarisarpaa, Martin Brandt Hansen oqaluttuarpoq. 1995-imi atuakkiamini Ethnoæstetik-imi kalaallit eqqumiitsuliortut kikkuunerannik qanorlu ilusilersuisarnerannik isummiussereertarnerit akerlilerpai.
Taamaammat Pia Arkep eqqumiitsuliai ilisimatusarfimmi taama qaffasitsigisumi takussallugit ilimagisimanngikkaluarpaa - aammali qiimmaallaatigingaarpaa, taanna oqarpoq.
- Pia Arkep assilioriaasiata sunniuteqangaarsimanera eqqarsaatigigaara. Kalaallit Nunaanninngaanneersuunera kalaallillu kinaassusiat pillugu suliaqarsimanera kajumississutigingaarpara, Martin Brandt Hansen oqarpoq:
- Sapernani aamma paasinarpoq.
Igasoq igarpassualik Martin Brandt Hansen eqqumiitsuliornermik ilisimatusarfimmi 2022-mi soraarummeernermi kingorna saqqummersitsinermik ulapputeqalerpoq. Ukioq mannaannaq Copenhagen Contemporary-p saniatigut suliai Tivolimi aamma eqqumiitsulianik katersugaasivimmi Arken-imi, suliaanik arfineq-marlunnik aamma pisisimasumi, Ishøjimiittumi saqqummersinneqassapput. Eqqumiitsuliortoq aviisimi Politikenimi allaaserineqarmat ima qulequtaqarpoq: "Eqqumiitsuliornerup silarsuaani piginnaasaqarluartutut suaarutigineqarpoq".
Martin Brandt Hansen eqqumiitsuliornermik inuussutissarsiuteqalerluni tupaallappoq.
- Igasutut uunnaavinni sisamani igaannaavittutut misinnarpoq, taanna nassuiaavoq.
Martin Brandt Hansen Det Kongelige Danske Kunstakademi-mi ilinniarsimavoq. Tassani Pia Arke tusaqqaarpaa. – Kalaallit Nunaanninngaanneersuunera kalaallillu kinaassusiat pillugu suliaqarsimanera kajumississutigingaarpara, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
Assi: Caroline Worning
Saqqummersitsinerup saniatigut allamik suliaqartoqartarpoq. Saqqummersitsinermut ilassinninnermullu atatillugu nutaamik eqqumiitsuliortoqartarpoq. Ataatsimiittoqartarlunilu nittarsaassisoqartarpoq.
- Igarsuaq qalateqqaarlugu nerisassiaq tamaat sassaalliutigineqartartoq isumaqaraluarpunga. Kisianni naamik, nerisassiarpassuit ataatsikkut suliarineqartariaqarput nerisassiallu aappaa suli igatillugu alla sassaalliutigineqartarpoq, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
Copenhagen Contemporary-mit piginnaanillit pillugi suliniummi CC Horizonsimi peqataasussatut toqqarneqarpoq, taamaalillunilu ilaatigut nutaanik eqqumiitsuliornissamut tapiiffigineqarsimavoq.
Saqqummersitsinissamut suliaq januaarimi aallartippoq. Martin Brandt Hansenip ini saqqummersitsivissani qanoq ittuunersoq maluginiaqqaarpaa.
- Assersuutigalugu ini kvadratmeterinik qassinik angissuseqarnersoq, qanoq portutigisoq isersimasorlu qanoq misigisaqarsinnaanersoq, Martin Brandt Hansen nassuiaavoq.
Copenhagen Contemporary saffiorfitoqqamiippoq.
- Taamaammat ‘annertusinissamut’ periarfissaqarpunga, taanna oqarpoq.
Ileqqoq pinngorartitsiviulluarsinnaasoq Katersugaasivimmi ataasiinnarmik inuttalimmi ’Nuuk Imeq’-miit ’Mitaartut’-nut ingerlaqqippugut.
Eqqumiitsuliat inuit angissusiannut assingusut sisamat mitaarnissamut takorluuerpalaartumik atisalersorneqarsimapput. Mitaartoqartillugu kunngit pingasut ulluata nalaani ilisarnarunnaarluni atikkersorsimalluni angalaartoqartarpoq.
Eqqumiitsuliat atisalersorsimasut nillataartitsivimmiittutut ipput.
Inuit Københavnimi Nationalmuseet-imiittut ilaarpaat, Martin Brandt Hansen nassuiaavoq. Oqaluttuarisaanermi itsaq amernik atisanik issittumi ilisimasassarsiornermi atorneqartarsimasunik katersatut inngillat. Atisaalli ullumikkut Kalaallit Nunaanni atisaapput.
Martin Brandt Hansenip Nuuk Imeq matussasoq tusaramiuk Faxe Kondit karsit 15-it pisiaralugillu Københavnimut nassiuppai. Maannakkut eqqumiitsulianut ‘Nuuk Imeq’-mut ilaapput, taakkulu 2026-mi decembarip 31-ata tungaanut eqqumiitsulianik saqqummersitsivimmi Copenhagen Contemporary-mi takuneqarsinnaapput.
Assi: Caroline Worning
Taakkua ilaasa marluk saanniippugut. Aappaalu mikisuararsuaq meeraasinnaavoq.
- Umimmaat amiannik atisaqartoq takuneqarsinnaavoq, iluatigullu atasumik ’Hulabalu’-mik meqqilimmik atortoq aamma takuneqarsinnaavoq. Januaarimi issittarmat atisanik oqortunik atisaqartoqartarpoq, Martin Brandt Hansen oqarpoq nangillunilu:
- Aamma tilluuttartut aaqqassuinik aappaluttunik peqarpoq. Isinullu aappaluttunut tulluarput, taanna oqarpoq mitaartullu kiinarpaa amarungasoq ersinartoq tikkuarpaa.
Eqqumiitsuliaq takoqqaarneratut aasit oqaluttuaraa. Isini atorpai. Immikkoortut misissoqqissaarpai. Immikkoortunik nassaarpoq. Nammineq sungatinnerlugu oqarpoq:
- Mitaartoq una uumasungavoq.
’Mitaartut’ pigamigit inuit pinngorartitsisinnaanerat mitaarnermi atorneqartartoq pivaa.
- Mitaarineq inuppassuarnit nuannarineqarami inunnullu allanut attaveqarluaataagami piorsarsimassutsikkut pissanganartuuvoq. MItaallaqqissuujumallutit atisalersorluarnissannut aningaasarpassuit atortariaqanngilatit. Ilisarnanngiinnartussaavutit, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
Inuusiap meerarpaluttumik angissuseqartup saniani eqqumiitsuliaq alla ippoq. Inuusiaq taanna fabrikkimi aaqqatigineqartartunik isikkamini atorpoq, nissumi akornanni kiinarpaqarpoq, kiinnaminillu assiisumik nujaasaqarpoq. Inuusiaq napalluni nikorfarpalaartutut atisalersorsimavoq.
- Mitaarnermi inuit pigeriikkaminnik uninngasuutiminnillu atisalersortarput. Taamaammat mitaartuutai ulluinnarni atortussianik arlalinnik atorput, Martin Brandt Hansen nassuiaavoq.
- Atisalersoriaatsit taakkua pinngortinneqartarnerat alutorilluinnarpara. Persuarsiorluni atisalersoriaaseq malittarisassakillunilu assigiinngitsumik periaaseqarami asseqanngilluinnarpoq.
Kamippaat eqqumiitsuliornermi atugassatut tunniunneqartut Taamaallunga Martin Brandt Hansen aperaara:
Eqqumiitsuliornermi imminut atortarpit?
- Tassa isikka assakkalu atortarpakka, taanna oqarpoq.
Periutsini "assilialiorluni taalliornertut" taavaa. Assilialiat ilusit inuttallu assigiinngitsunit pissarsiani atorlugit katitertagai. Inuit oqaluttuatoqaannik, ilisimasaannik silarsuarmullu isiginnittaasiannik aamma taakkua assilialiornerminut sunniuteqarnerata qanoq pingaaruteqartigineranik, kiisalu ulluinnarni atortunik amerlasuunik atuinermik, atortorissaarfiusumi inuunermini atortagaminik atuinermigut tunngaveqartittarpai.
- Nunagisanni peroriartorffinnilu ilisimasakka atortarpakka, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
Maanna mitaartup kiillaliup saaniippugut. Taanna sakkoorpasissumik, ulumik ipulimmik tigummivoq. kiinaa mitaartut allat assigalugit takuneqarsinnaanngilaq. Kiinaa kiinarpamik kalaalerpalaartumik Martin Brandt Hansenip ilusilersugaanik asserneqarsimavoq.
Taanna nammineerluni takusimanngilaa - Europami katersugaasivimmiippoq. Atuakkamili nassaarisimavaa:
- Pinngortitsisup ilusilersuilluarnera nuannaraara, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
Copenhagen Contemporary saffiorfitoqqamiillunilu qutsissumik qilaliaqarpoq. Martin Brandt Hansen qiperuisutut ilinniarsimasoq, taamaalilluni „angissusiatigut annertunerpaamik“ suliaqarnissamut periarfissaqalerpoq. Saqqummersitsivimmi nammineq katersugaasiviliorpoq - tassanilu oqaluttuarisaanermi katersoúgaasiviit pisarnerattuut iliorpoq: "alutornartunik“ toqqaasarpoq, immikkoortiterisarluni saqqummersitsillunilu.
Assi: Caroline Worning
Inuusiat atisaat ilaatigut Kalaallit Røde Korsiata Nuummi atornikuerniarfianit pisiarineqarsimapput. Allat nittartakkatigut inuinnarniillu pisiarinikuuai.
- Kamippaat uku ilaa?, Martin Brandt Hansen oqarpoq, kamippaallu timersuutit qernertut inuusiap atugai tikkuarpai.
- Uanga pikka. Kamippaanik oqortunik pissarsinissara angumerinnginnakku taakku atortariaqarnikuuakka. Taamaammat imminut saqqummersittarnersunga aperiguit - aap, uaneqqissaaq taamaaliorpunga, taanna oqarpoq.
Mitaartoq taanna allunaasamik timimigut qilersugaavoq.
Saqqummersitsivik kaajallallugu pisukkama allunaasaq inuusiap qitiani inuusamik najummisoq takuara.
- Tamanna nammineq isummersorfigisariaqarpat, Martin Brandt Hansen oqarpoq.
- Isiginnaartup pisaq qanoq isumaqarsinnaanersoq paasiniarlugu nammineq ilisimasani atussagaa kissaatigineruara... Kisianni nassuiaqqussagukku: Aap, tassa taanna George W. Bush, taanna oqarpoq illarlunilu.
Taavami sooq taannarpiaq toqqarnerit aperiguma?
- Aap, aperisinnaavutit, kisianni taava isiginnaartoq oqarfigissavara: Aap, sooq taanna?
