Nuersaasarnermigut nunarput tusaamaneqarnerulersikkusuppaa

Lisa Sólrun Christiansen Egyptenimi sulinngiffeqarluni feriartoq, Donald Trumpip januarimi Kalaallit Nunaannut sioorasaaruteqarluni sukakkaluttuinnarnerata nalaani. 

Taassuma taanna fjernsyn-imi oqalugiartoq isiginnaarsimavaa. Maanna, feriarnerup unnuaani kingullermi, sininnaveerlunilu ersineq misigivaa. Taassuma eqqarsaatigai qitornani, ernuttani aammalumi ilaquttami sinner Kalaallit Nunaanniittut. 

Facebook-imi takusimavaa, akerliussutsimik takutitsisoqarniartoq. Namminerlu arlaatigut akerliunermut tapertaarusuppoq. Kuffertimi imarisai misissoramigit, nuersagassat aappaluttoq qaqortorlu nassarsimasani qaqippai. 

- Taava qungasequt halsedisse takkuppoq, taanna oqaluttuarpoq. 

Taassuma Nuummi angerlarsimaffiani sofami aappaluttuullunilu sukkulaataasatut qalipaatilimmi issiavugut. Akornatsinniippoq suliaa maanna ingerlataa. Tujuuluk nuersagaq, ilusilersugaavorlu sullitaata kitaamiusut kalaallisuuisa nuilarmiuisut allalersugaalluni. Suliaq taanna imissutaasoq 2019-mili aallartissimavaa. Taamatut nuersaariaaseqarnini pillugu Lisa Sólrun Christiansen nuersaasartut akornanni ilisimaneqaatigilersimavaa. 

Qungasequt halsedisse, unnuaq taanna Kairomi nuersagaa, pisunut allannguivoq. Taannami Erfalasutta qalipaateqatigaa, qeqqaniittorli ammalortuunani uummataasatut iluseqarpoq.  

- Nunannut asanninnermik nassiusserusukkama, aammalu allat tapersersuinerminnik takutitsinissaannut periarfissikkusullugit, taanna oqaluttuarpoq. 

Taamaammat nuersakkani taanna ilitsersuusiorpaa qungasequllu taallugu ’Love to Kalaallit Nunaat’. Angerlamut ingerlaarnerminni Kastrupimi akunnikkamik internetimut ikkuppaa kikkunnilluunniit akeqanngitsumik aaneqarsinnaanngortillugu. 

Lisa Sólrun Christiansen taassumalu aappaa islandimiu Helgi, ornitaminnut Reykjavik-imut tikikkamik, malugivaa qungaseqummut ilitsersuusiani inunnit hundredelikkaanit qarasaasiakkut aaneqarsimasoq. 

- Eqqarsarpunga, assaa, aamma inunnut allanut uagutsitut Kalaallit Nunaanniinngikkaluartunut isumalerujussuusimavoq, Lisa Sólrun Christiansen oqaluttuarpoq. 

Taassuma ileqqorinngikkaluarpaa nipiliornissaq. Taamaattorli qungasequt ’Love to Kalaallit Nunaat’ aqqutigalugu avammut nalunaarsimavoq, inuppassuillu peqataaffigerusussimavaat. 

Taanna tassaavoq nipituuliunngikkaluarluni nuersaaneq aqqutigalugu akerliussutsimik takutitsineq. Tamannalumi tunngavigalugu tusagassiortunit, nuersagassanik nioqquteqartartunit aammalu Danmarkimi nuersaalluni festivalinik aaqqissuisartunit attavigineqarpoq. Aammalu atuakkanik naqiterisitsisarfik, maanna nuersaaneq pillugu atuakkiaqqaatiminik saqqummersitsisoq ilaalluni attaveqarpoq.  

- Islandimiut, norskit aammalu savalimmiormiut nuersaariaaseqarput tamarmik immikkuullarissunik. Aamma uanga kissaatigaara Kalaallit Nunaat nuersaasarneq aqqutigalugu ilisimaneqalissasoq, taanna oqaluttuarpoq.  

Tamanna iluatsissinnaassallugu neriuutigaa, tassa nammineq tapertaalluni atuakkiorrpoq taasaminik ’Grønlandsk strik - Qilattakkat’, taannalu sapaatip akunnerani matumani saqqummersinneqassaaq. 

Nuersaasarneq aqqutigalugu Kalaallit Nunaat ilisimaneqarnerulersikkusuppaa

Erfalasorput Lisa Sólrun Christiansenimut immikkorluinnaq isumalerujussuuvoq. Tassami nammineq ataatami, Thue Christiansenip, taamani ilusilersorlugulu pilersitaraa.  

Ataatanilumi eqqarsaatigaa, qungasequt nuersaatai aqqutigalugit pinngormat.  

- Ataataga naggatissaminut killikkiartuaarami (2022-mi, aaqq.), erfalasoq assut eqqartortarpaa. Neriuutigaa ullut arlaanni erfalasup taassuma inuiaqatigiit ataatsimuulerseqataaffigiumaarai, Lisa Sólrun Christiansen oqaluttuarpoq nangillunilu: 

- Isumarpungalu Erfalasutta qularutissaanngitsumik ataatsimoornerulersissimagaatigut. 

Atuakkami ’Grønlandsk strik’-imi nuersaanermut ilitsersuutit, nammineq isummani naapertorlugu kalaallit nuersaariaasiannik imaqarluarpoq: tujuulussuit nuersakkat, paffequtit, nasat aammalu qungasequtit kalaallit ilisarnaataannik allalersukkat. 

- Isumaga malillugu nuersaasartut silarsuaanni tamanna amigaataasimavoq, taanna oqarpoq. 

Nammineq ilusilersugaasa ilagaat tuluujussuaq ’Inuk’, taannalu pingaarnertut allalersugaavoq ileqqutoqqat malillugit inuit-kakioriaasiat ”tunniit”, taamatuttaaq tuluujussuaq ’Maalia’, nuilarmiunit isumassarsiorluni allalersugaasoq aammalu tuluujussuaq ’Iluuna’, taanna ulutut ittumik allalersugaavoq – taannalu naggueqatigiit inuit arnartaasa nukittussusiaannut, piginnaasaannut suliumatunerannullu ilisarnaataavoq.

Ilusilersukkatit tamarmik kalaallisut taaguuteqarput. Sooruna? 

- Aterpassuuteqarpugut tusarnerluinnartunik, taakkulu aamma nunarsuarmioqatitsinnit ilisimaneqarnerulernissaat kissaatigaara, Lisa Sólrun Christiansen akivoq. 

Atuakkiamini nuersaanermut ilitsersuutit kisiisa siammarterusunngilai, aammali tunuatungaani oqaluttuassartai siammarterusuppai: 

- Oqaluttuarusuppunga, sooq tuluujussualiortarnerlunga. Tassami arlaatigut kulturitsinnit imaluunniit pinngortitamit isumassarsiuaannartuuvunga allalersuininnilu atukulasarlugit, taanna oqaluttuarpoq. 

Oqaluttuatoqqat ilaat, atuakkiamini ’Grønlandsk strik’-imi ilaatitaa, tassaavoq islandimiut tuluujussuaat lopapeysa. Taanna aamma toqqaannartumik nuilarmiunik isumassarsiorfeqarluni sananeqarnikuuvoq, Lisa Sólrun Christiansen allappoq. Ilusilersuisartoq Annichen Sibbern Bøhn 1932-mi kalaallit muilarmiui isumassarsiorfigalugit tuluujussualiami qulaatungai nuilarmiutut allalersorsimavai – taamaalilluni aamma taassuma nunat avannarliit nuersaariaasiannut ilusilersueriaaseq taanna siammartissimavaa. 

Lisa Sólrun Christiansen 2021-mi nammineerluni tuluujussualiami ilisilersorlugillu allalersuisalerami kissaatigisimavaa ilusilersueriaaseq taanna ”utertinneqassasoq”. Nammineq allannera naapertorlugu: ”nuilarmiut ilusaat qalipaataallu angerlaallugit, kalaallit nuersaariaasiannut nutaaliaasumut ilanngullugit, kalaallimit pilersitaassaaq.” 

Qattutsinnilinnik (patentstrik) amminik akulimmik nuersaaneq 

Lisa Sólrun Christiansen tallimanilli ukioqarluni nuersaasalerpoq. Anaanaata aammalu ommaata, savalimmiormiut aanaamut taaguutigitittagaat ilinniartissimagamikku. 

Anaanaata Lisa Sólrun Christiansen tuluujussuassaanik amerlasuunik sanaattarsimavaa. 13-nik ukioqarluni qattutsinnilinnik tuluujussialiorluni nuersaanermut ilitsersuummik angerlaassinissaata tungaanut. 

- Taava anaana oqarpoq: Maanna nammineernissat saperunnaarpat, Lisa Sólrun Christiansen eqqaamasalersaarpoq. 

Siullermik tuluujussualiuukkumajunnaarmani ajuallalaaraluarpoq. Taamaattorli anaanaata eqqortumik iliorfigisimavaa. Tassami perianngitsoq nammineerluni tuluujussuassani nuersarlugu naammassivaa. Amiminertaqarpoq ikusiisa nalaanni, taamanikkut firsikkut aallartilaarnerani taamatut tuluujussualiorneq mutiugami. 

Lisa Sólrun Christiansen amerlasuutigut ilitsersuummik malitaqarani nuersaasarsimavoq. Taamaalioraangamilu, allalersorneqarneranik allannguisarpoq.  

- Tamatigut isumaqartarpunga, allaanerussuteqalaartariaqartoq, taanna oqaluttuarpoq. 

Mannalumi tikillugu allaanerussuteqartitsilaarusuttarnini suli pigivaa. 

- Nutaaliorsinnaassusera ernernerusarpoq, nammineq isumaga malillugu nuersaasinnaagaangama, taanna oqarpoq. 

Sofap issiaffigisatta iigartaani ataataata eqqumiitsuliai arlallit nivingapput. Sassuma arnaa amernik atisalik. Piniartoq qisummik ilusilersugaq igalaaminermut nuutaq. Kalaaleq kiinappalik annoraaminermut qalipagaq.  

- Ataataga taassumalu eqqumiitsuliorneq pillugu isummertariaasia assut isumassarsiorfigisarpara. Ataatamami suulluunniit eqqumiitsuliatut isigisinnaasarsimavai, Lisa Sólrun Christiansen oqaluttuarpoq. 

Tuluujussuaq ataaseq sapaatip akunnera sananeqartarpoq 

Ulloq apersuiffissarput sioqqullugu ippassaammat Lisa Sólrun Christiansen najuussinnaasut tamakkerlugit orniguffigineqarsimasumi oqalugiarpoq Aurora Hotelip saaffiginnittarfiani. 

Inuit tusarnaariat 35-it missaannik amerlassusillit akoranni arnaq ilaavoq, tuluujussuaq Iluuna atorlugu. Taanna tassaavoq Lisa Sólrun Christiansenip soraluaa, taannalu nappaavoq aperalunilu tuluujussualioraangami piffissaq qanoq sivisutigisoq atortarneraa. 

- Sapaatip akunnera, Lisa Sólrun Christiansen akivoq. 

Hotelip saaffiginnittarfianiittut tusarnaariat akornanni kakkaginnippaluttumik nipilimmik qisuariarrapput, taakkulu akornanni arlalippassuit tusarnaariarsimapput nuersakkatik nassarlugit.  

Lisa Sólrun Christiansen nammineq ilusilersukkaminik tuluujussuliaminik atorpoq: Tuluujussuaq Nivikka, avittanik isumassarsiorluni allalersugaq. 

- Nuersaatit qulinguluat atorlugit nuersagaraara, taamaammat sukkasuumik nuersarsinnaasimavara… ullut marluk, Lisa Sólrun Christiansen oqaluttuarpoq najuuttullu illalaartilerlugit. 

Taamaakkaluartoq qaammatini arfinilinni utaqqisuniittoqarpoq taassuma tuluujussualiaanik unikanik piserusuttunik.

- Tassami aamma suliartortarpunga, Lisa Sólrun Christiansen oqaluttuarpoq, inimi issiaqatigiinnitsinni. Taanna pillorissaasutut ilinniarsimasuuvoq, ilinniakkat ingerlanneqartarnerat pillugu masteriuvoq aammalu namminersorlutik oqartussani peqqissaaneq pillugu siunnersortitut atorfeqarluni. 

Taassuma ullui nalinginnaasumik aallartittarput nalunaaqutaq 4.30. 

Sofamut ingittarpoq, tassanngaaniillu imaq isikkivigaa, atuakkamik atuffassissutigineqartumik tusarnaartarpoq nuersaajutigaluni, piffissanngoraangallu atorfimminut namminersorlutik oqartussanut suliartortarpoq peqqissaaneq pillugu siunnersortitut sulisarami.  

Taamaakkaluartoq piffissaq suli amigaatigivaa.  

- Isumassarsiarpassuaqarpunga, tamakkuli ilarpassui angumerisinnaanngilakka, Lisa Sólrun Christiansen oqarpoq illalerlunilu. 

Isumassarsiaa kingulleq tassaavoq tuluujussuaasaq aaqanngitsoq poncho, isumassarsiorfialu tassaavoq tunumiut inuiattut assuutaat. 

Sivisuumik eqqarsaatigisimavaa, taanna qanoq isikkoqassanersoq. Sapaatip akunnerata siuliani, sulinerminut atatillugu isumasioqatigiittuni peqataagami, kiisami Lisa Sólrun Christiansenip takorloorsinnaalerpaa qanoq isikkoqassanersoq. Isumasioqatigeereerlutik naammassigamik toqqaannarluni nuersagassaarniarfimmut Nuummiittumut NaNi-mukarpoq nuersagassarsiniarluni. 

Misigisimavoq takorluukkani piviusumik qanoq isikkoqarnersoq takusariaqarlugu. Maannamut inernerigallagaa nerriviata qaaniippoq. Aalajangersimavormi ilusilersorsimanera allanngortinniarlugu aammalu nasaasartalerniarlugu. 

- Ilimagivara inernera kusanassasoq. Niaqqumami iluani kusanaqaaq, taanna oqarpoq.  

’Grønlandsk strik - Qilattakkat’ atuakkanik saqqummersitsisarfimmi Grønningenimi 22. oktober saqqummersinneqarpoq.