Naalagaaffissuit pissaanerminnik takutitsileraangata nunanilu tamalaani inatsisit malittarisassallu asiginnaraangatigit nunani tamalaani inatsisit, eqqartuussinerit najoqqutassiallu attatiinnarniarlugit inuiaat nunallu mikinerit ataatsimoorlutik politikkikkut sorsuuteqartariaqarput.
Sara Olsvig, nunat tamalaat akornanni Inuit kattuffianni Inuit Circumpolar Councilimi siulittaasoq aamma Kalaallit Nunaata nunanut allanut politikkia pillugu ph.d-nngorniarluni allaaserisaqartoq taama naqissusiivoq.
Naalagaaffissuit pissaanerminnik takutitsileraangata nunanilu tamalaani inatsisit malittarisassallu asiginnaraangatigit nunani tamalaani inatsisit, eqqartuussinerit najoqqutassiallu attatiinnarniarlugit inuiaat nunallu mikinerit ataatsimoorlutik politikkikkut sorsuuteqartariaqarput.
Sara Olsvig, nunat tamalaat akornanni Inuit kattuffianni Inuit Circumpolar Councilimi siulittaasoq aamma Kalaallit Nunaata nunanut allanut politikkia pillugu ph.d-nngorniarluni allaaserisaqartoq taama naqissusiivoq.
- Diplomati oqaloqatigiinnerlu tunngavigineqassasut aalajangiusimasariaqarparput, Sara Olsvig USA-mi præsidentip Kalaallit Nunaata pigilernissaanik takorluugaqarneranik ullut tamaasa nutaanik nalunaaruteqartoqartarmat pissutsit qanoq innerat pillugu Sermitsiamut oqarpoq.
Pissutsit Kalaallit Nunaannut Danmarkimullu piumasaqaatilerujussuusut
Sara Olsvig naapertorlugu diplomatiip nikagineqannginnissaa pingaaruteqarluinnarpoq, aamma pisortatigoortumik sinniisut aqqutigalugit suleqatigiissinnaaneq aalajangiusimasariaqarparput:
- Tamanna aamma maannakkut nunanut allanut ministerit pingasut ataatsimeeqatiginissaat isumaqatigiissutigineqarmat takusinnaavarput, tamatumalu saniatigut naalagaaffiit allat Kalaallit Nunaat Danmarkilu tapersersorniarlugit erseqqissumik nalunaarput.
- Ataatsimiinnerulli iluatsilluarnissaanut Danmarkimut qanoq iliuuseqartoqassappat USA-mullu sunik oqariartuuteqartoqassappat danskit naalakkersuisuisa Naalakkersuisullu akornanni ataqatigiissaarineq qanoq pitsaatiginersoq, tamatumalu saniatigut Naalakkersuisut Inatsisartunit pisussaaffimmik nukittuumik qulakkeerinnissimanissaat ilaatigut aalajangiisuussapput.
Pissutsit ilungersunartuusut, kiisalu Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu aqutsisunut piumasaqaaterpassuaqartoq Sara Olsvigip erseqqissarpaa:
- Taama amerlatigisunik unammillernartoqartillugu tamatsinnut ilungersunarpoq.
- Ingammilli issittumi, naak Issittoq politikkikkut assigiinngitsorpassuarnik immikkoortortaqaraluartoq, qanoq ililluta eqqissisimasumik suleqatigiissinnaasimanerluta aamma piffissani artornartuni qanoq ililluni eqqissineq attatiinnarsinnaaneripput eqqarsaatigissallugu pingaaruteqarpoq, oqarpoq.
Namminiilivinniarnermik suliniuteqarnerit pissutsinik pilersitseqataasut
- Naalagaaffiit sineriallit tallimat, ilaatigut USA Ruslandilu, assersuutigalugu 2008-mi Ilulissani nalunaarut aqqutigalugu Issittumi nunat tamalaat akornanni inatsisinik maleruaaniarlutik isumaqatigiissuteqarput. Isumaqatigiissut taanna atorunnaarsinnagu erseqqissarneqassaaq.
- Issittoq inuiaqatigiinnit assigiinngitsorpassuarnit najugaqarfigineqartoq politikkikkut immikkut oqaluttuarisaaffigalugu eqqaamasariaqarparput. Nunap inoqqaavi ukiuni tusindilinni tassani najugaqarsimapput, oqaluttuarisaanerullu ingerlanerani politikkikkut ingerlanerpassuit kinaassutsimik annaasaqarani politikkikkullu sunniuteqarunnaarnani aqunneqarsinnaasimapput. Tamanna Issittumi Siunnersuisoqatigiinni erserpoq.
Inuit – aamma kalaallit – namminneq naalakkersueriaatsinik isumaqatigiinniarsinnaasimammata namminerlu aalajangiisinnaanerunissamik suli kimingiisermata namminersulerniarnermik suliniutit pissutsinut maanna atuuttunut pilersitseqataasimagunartut taanna nassuiaavoq:
- Tamanna, nunarsuarmi nunat inoqqaavi allat peqatigalugit ilungersuutigisarput, imminermini immikkuullarissuunngilaq. Taamatuttaarli taannarpiaavoq pissutsinik maanna pisunik pilersitsisoq. Nunarsuarmioqatigiit pissaanillit namminneq naalakkersuilernissamik namminerlu aalajangiisinnaatitaanermik suliniutit Issittumut aamma tunngassuteqartut paasisimavaat.
Naalagaaffissuit malinnaaqqissaassasut
Inuit soorunami namminneq aalajangiisinnaatitaanertik ilungersuutigimmassuk tamanna imminik nakussatsitsillunilu pinngitsoorneqarsinnaanngilaq, Sara Olsvig oqarpoq.
- Pissaanilissuillu ingammik piffissami nunarsuarmi politikkimut tunngatillugu nalorninartorsiorfiungaartumi kikkut suut aqussaneraat ilisimasariaqaramikku politikkikkut qanoq ingerlasoqarneranik malinnaaqqissaassapput:
- Namminersornerulernissamik kissaateqartut iluani naammaginartumik arlaatigut aaqqissuussisimanngikkaanni, kiap suut aqunnerai apeqquserneqarsinnaavoq, Sara Olsvig oqarpoq nangillunilu:
- Kikkut sunik aqutsinersut apeqquserneqarnerat tupaallannanngilaq, taamaammat nunanut allanut tunngasutigut ilisimasaqarnissaq, nammineq malittarisassat ilisimanissaat, Kalaallillu Nunaanni politikkikkut kissaatinik eqqarsaatiginnittunik periuseqarneq ukiuni makkunani pingaaruteqarpoq.
Kalaallit Nunaat Danmarkilu iliuuseqarnerussasut
Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu suliat pitsanngorsarneqartariaqartut Sara Olsvig oqarpoq:
- Danmarkip tamatumunnga tunngatillugu Kalaallit Nunaata peqataatinneqarnissaa qulakkeertuaannarsimanngikkaa siornatigut takunikuuarput, aammali Naalakkersuisut Inatsisartullu annertungaatsiartumik suliassaqarput.
- Inatsisartuni paasissutissiisarneq pillugu naalakkersuinermik suliaqartut iliuuseqarnerusariaqarput, aammali oqallinnermi suut qanoq ingerlanneqassanersut pillugit suut oqaatigissanerlugit mianersortariaqarput, taanna Inatsisartut Nunanut allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliaani (USPU) siulittaasup Pipaluk Lyngep (IA) ataatsimiititaliami kalaallit politikerit peqataatinneqarpiarsimannginnerat pillugu sakkortuumik isornartorsiuinera innersuussutigalugu oqarpoq.
- Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu iluani aaqqissuussaanerup nukittorsarneqarnissaa pillugu suliassat suliarineqarsimanngitsut Inatsisartut siulittaasoqarfianni nunanut allanut tunngasutigut ataatsimiititaliap USPU-llu ulluni kingullerni oqallinnerisa ersersippaat.
- Aaqqissuussinerilli taakku marluk, tassa danskit naalakkersuisui Folketingilu illuatungaaniit Naalakkersuisut Inatsisartuillu illuatungaaniit, immikkut aaqqissuussaasit eqqaamasariaqarparput. Paasissutissat naalakkersuisunit naalakkersuisunut ingerlateqqinneqartarput, Inatsisartullu nunanut allanut tunngasutigut politikkimut tunngatillugu Naalakkersuisunit inatsisartut akuutinneqarnerunissaat qulakkeerniarlugu inatsisiminnik namminneq allannguisinnaapput, Sara Olsvig oqarpoq.
