Timmisartortartoq nunamiiginnartartoq

- Inuit amerlanerit ulluinnarni dronenik taasarmatigik maluginiarpara, kisianni uanga nammineq taarusunneruakka „timmisartut ungasianit aquttakkat“, sakkutuut qullersaasa ilaat major Mark Christiansen, sakkutuut timmisartortartut alapernaarsuiartortitaani droneqarfimmi nutaami 729-mi pisortaq oqarpoq.

Taanna Flyvestation Aalborgimi, Air Transport Wingip ataani angerlarsimaffeqarpoq. Tassani sakkutuut timmisartortartut timmisartui Herculesit aamma Challengerit tassani atorneqareerput. 

- Dronemmi sakkutuut oqartussaasullu allat sumiiffimmik takuniaapallattarnerminni atortagaannit allaanerulluinnarput. 

- Dronet nutaat timmisartuupput ilumoortut – allaanerussuteqarpallaaratik taamaallaat inuttaqannginnertik allaanerussutigalugu. Inuttat nunami aquttarfeqarput, Mark Christiansen Sermitsiamit apersorneqarnermini taama nassuiaavoq. 

Timmisartut angisuut

Qallunaat illersornissaqarfiat Amerikamiut sakkussialiorfiannit General Atomics Aeronautical Systems-imit dronenik sisamanik inniminniivoq. MQ-9B SeaGuardian toqqarneqarsimavoq, taannalu angissutsimigut timmisartumut Challengerimut assersuunneqarsinnaanerpaalluni. Suloqarnerulaarpoq – 24 meterinik takissuseqarluni – timitaalu mikinerulaarluni – 12 meterinik takissuseqarluni. Dronemik ingerlatitsisuulluni sarpik, motooria peqatigalugu timitaata aquani inissisimasoq.

Drone timmisartumut assersuunneqarsinnaavoq - taamaallaat allaanerussutigalugu nalinginnaasumik timmisartumi aquttup issiavianiikkami karsi radarimut atortulik allaanerusunillu alapernaarsuinermut atortulik – assiliissut qalipaatit aappaluttut ilaanik isaannarmik takuneqarsinnaanngitsunik takunnissinnaasoq, radarit atortullu allat alapernaarsuinermi, isertortumik paasiniaanermi aamma ujaasinermi annaassiniarnermilu atorneqarsinnaasut.

Droneni nutaani inuttat tassaapput timmisartortartoq, malussarissortalinnik suliaqartartoq, aamma atortunik usisanik malussarniuterpassuarnut radarimillu suliaqartut arlallit.

- Timmisartoq ungasianit nunamit aqunneqartarpoq, timmisartortartorlu aamma malussarniutinik sulialik sanileriillutik issiasarlutik. Aquttarfik timmisartornermut sungiusarnermut atorneqartartumut assingusoq, Mark Christiansen oqarpoq.

- Nalinginnaasumik timmisartornertut iinnassaaq, timmisartortartut timmisartumiittutut timmisartumik nakkutilliisumut attaveqartassallutik.

Ulloq unnuarlu sinnerlugit timmisinnaasut 

Mark Christiansen Karupimi sakkutooqarfimmeersuuvoq, tassanilu timmisartunik nutaanik ungasianit aquttakkanik – imaluunniit dronenik – pisiortornermut tunngatillugu suliniuteqartunut ilaalluni.

- Pingaarnersiuinitsinni qanoq sivisutigisumik timmisinnaanerat aalajangiisuulluinnarpoq - timmisartullu ungasianit aquttakkat immikkorluinnaq pisinnaasaqarlutik. Timmisartut taakkua ulloq unnuarlu ataaseq sinnerlugu orsersorneqaratik allamullu nunneqqaaratik timmisinnaapput.

- Tamanna ilaatigut ujaasinernut annaassiniarnernullu iluaqutaasorujussuussaaq, tassami MQ-9B immami ajutoorfiup qulaani nalunaaquttap akunnerini arlalinni timmisinnaavoq taamaalillunilu annaassiniartut aqqutaani ajutoorfiusup silallu qanoq innera ilisimalluarsinnaagamigit.

Timmisartut ungasianit aqunneqartartut sivisuumik timmisinnaanerat ilaatigut ilusaanut tunngassuteqarpoq.

- MQ-9B misissoraanni timmisartup aarsaartartup suluusai takisuut amitsullu assigiissutaannik ilaqarput, tamannalu ilaatigut pissutigalugu timmisartut nutaat orsussamik atuinngingajallutik sivisuumik silaannarmiissinnaapput, Mark Christiansen nassuiaavoq.

- Orsussaq ingerlatigisaa Jet-A1 nalinginnaavoq, taamaattumik MQ-9B timmisartoqarfimmut mittarfimmulluunniit takisuumut – assersuutigalugu Kangerlussuarmut – missinnaassaaq, tikilluaqqusisunik ikiuisinnaasunik sulisussaqarpat.

Dronenut taakkununnga Kangerlussuarmi mitsitsisartoqalersinnaanersoq Mark Christiansenip oqaatigiumanngilaa.

- Tamanna iliuuserineqartussat suliarineqartillugit tamanut saqqummiussinnaanngilarput, taamaattumik uppernarsarneqarsinnaananilu ilumuunnginnerarneqarsinnaanngilaq.

Suleqatit nutaat 100-t

Timmisartut ungasianit aquttakkat Aalborgimi timmisartoqarfissuarmi angerlarsimaffeqalissasut aalajangerneqarpoq

- Sanaartorneq angisuujussaaq. Timmisartunut ungasianit aquttakkanut sisamanut inissiisarfiliortoqassaaq. Sakkutuut ingerlatseqatigiit 100-t missaanniittunik sulisoqalissapput – pingaartumik isertortumik paasiniaasartunik, timmisartortartunik timmisartunilu teknikerinik. Sanaartornermi nutaami ilaatigut Kalaallit Nunaanni Atlantikullu Avannaani timmisartuussinernut timmisartortartunut teknikerinullu pingasunik suliffeqarfiliortoqassaaq. Sanaartorneq tamarmi 2028-p naanerani naammassineqassaaq MQ-9B-it nutaat USA-mi fabrikimit tikiunneqarpata.

Mark Christiansen timmisartortartutut misilittagaqarluarluni nakkutilliisunut nutaanut ilanngutissaaq. Ukiuni 25-ni qulimiguulimmik timmisartortarsimavoq – kingullertut qulimiguullit annaassiniutit pigineqartut pingasuusut EH101-it ilaani, Danmarkimi ulloq unnuarlu piareersimatinneqartartuni. Tamatuma akerlianik Mark Christiansen Issittumi aamma Nunatsinni timmisartuussisarnermik misilittagaqanngilaq. 

- Air Transport Wingimili tamatumunnga misilittagaqarluarput, taamaattumik aamma uanga ilinniartinneqarniarpunga Issittumi Kalaallit Nunaannilu timmisartorneq pillugu ilisimasaat tamaasa pissarsiariniarlugit. Taakkumi immikkut ilisimasaqarput – ilinniarnissamullu piumassuseqarpunga, Mark Christiansen oqarpoq.

Droneqarfik nutaaq 729 Qallunaat sakkutuuisa timmisartortartuini nutaajunngilaq. Sorsunnerup nillertup nalaani, 1955-imit 1993-imut, droneqarfik piuvoq, tassani timmisartut assiliivillit atorlugit pingaartumik Østersø pillugu paasissutissanik katersisoqartarluni. Droneqarfiup taamanikkut radiukkut attaveqaataa tassaavoq Hawkeyes - kissaviup isai - taannalu droneqarfiup nutaap radiukkut attaveqaatigissavaa.