Assinik saqqummersitsineq immikkuullarissoq ammarneqartoq

Kalaallit Illuutaat Aalborgimiittoq pingasunngormat ualikkut assinik saqqummersitsineq – Daamani – Tunumi taamani – ammaanersiormagu, siullerpaamik taama saqqummersitsisoqartoq oqartoqarsinnaavoq. Saqqummersitat tassaapput Ark’aluk Biancop Tasiilami eqqaanilu nunaqarfinni 1953-imit 1969-imut assilisai 80-it.

- Assit immikkuullarissuupput, tassami piffissami assinik taamaattunik amerlavallaanngitsunik peqarfiusumi Tunumi pissutsit takutinneqarmata – ingammillu assiliisumit nunaqavissumit inuiaqatigiinnilu inunngorlunilu peroriartorsimasumit assilisaammata, Helene Brochmann oqaluttuarpoq, taassuma Nauja Bianco suleqatigalugu saqqummersitsineq aaqqissuuppaa.

- Ark’aluup assilisai assinit ilaatigut Jette Bangip nunap immikkoortuani tamaani assilisaanit allaanerulluinnarput. Jette Bangip assilisai amerlanerit takusimassavaat, taannali nunamit allameersuuvoq kulturimik innuttaasunillu soqutigisaqarluni. Taamaalilluni assilisaani inuit pisullu Qallunaanut Europamiunullu allamiorpaluttutut oqaluttuartuusarlutik.

Tunumi ulluinnarni inuuneq

- Ark’aluk Biancop assilisai allaanerulluinnarput. Tunumi ulluinnarni pisartut assilisarpai, piffissami sorsunnerup kingorna nunap immikkoortuata ammariartuaarnera nammineq misigisimasamisut assilisarlugu. Innaallagiaqalerpoq, radioqalerluni pisiniarfimmilu nioqqutissat nutaarluinnaat pisiarineqarsinnaanngorlutik.

Ark’aluk Bianco KGH-p pisiniarfiani Tasiilamiittumi pisortaallunilu allakkerisartuusimavoq, assilisarpassuisalu ilaat qaamaneq pitsaagaangat pisiniarfiup silataani assilisaallutik.

- Taakkunani inuit ulluinnarni qanoq atisalersortarnerat takusinnaavarput – tamannalu assiliisartunit nunanit allaneersunit allaanerulluinnarluni, Helene Brochmann oqaluttuarpoq. Taanna cand.mag.-itut ilinniarsimavoq eskimologi-lu saniatigut ilinniagaralugu.

- Ark’aluk Bianco aamma assiliisartutut pikkorissorsuusimavoq. Assit ilarpassui kusanartumik inissinneqarsimasarput teknikikkullu naammaginarluinnarlutik, taamaattumik assilisai katersugaataapput erlinnartut.

Ark’aluk Bianco Tasiilami maligassiuisuulluarsimavoq. Siullersaalluni assiliivittaarlunilu ersersaanermut atortunik pissarsivoq. Aammattaaq Tasiilami siullersaalluni umiatsiamik aquuteralalimmik angallateqalerpoq, siullersaallunilu skrivemaskinamik båndoptagerimillu pigisaqalerluni.

Ukiorpassuarni suliarineqartut

Ark’aluk Biancop assilisai negativillu 2.000-it missaanniittut James Biancomit Helene Brochmannimut 2012-imi tunniunneqarput.

- Assit amerlanersaat imuneqarsimagamik siaartiternissaat assilinissaallu suliassarujussuugami, taamaattumik ukiualuit ingerlaneranni sunngiffiga tamaat atorlugu suliarisimavakka. Tamatuma peqatigisaanik James aamma Kathrine Bianco Svanholm suleqatigalugit kikkut assilineqarsimanersut sumilu assilisaanersut paasiniarsimallugit.

Suliap tamatuma kinguneranik atuagaq ”Dagligliv i Ammassalik” 2024-mi saqqummersinneqarpoq. Atuagaq 352-inik quppernilik Ark’aluk Biancop assilisaannik 300-nik imaqarpoq.

Atuakkap saqqummersinneqarnerata kingorna Helene Brochmannip Nauja Bianco suleqatigalugu assit 80-it toqqarpai. Assit taakku assilissatut angisuutut allisinneqarlutik saqqummersinneqarput taaguuserlugu ‘Daamani – Tunumi taamani.

Saqqummersitaq angallanneqassasoq

- Saqqummersitsinissamut aningaasaateqarfinnit tapiissuteqarfigineqarluaratta, taamaattumik assilissat angisuut marlunngorlugit suliarineqarput. Assit maannakkut saqqummersinneqartut Aalborgimi qaammatini marlunni saqqummersinneqassapput, tamatumalu kingorna Københavniliaanneqassallutik, tassanilu aasaru Kalaallit Nunaata inuiattut ullorsiorneranni Illu Atlantikumi ammarneqassalluni, Helene Brochmann oqaluttuarpoq.

- Tamatumunnga peqatigitillugu assit angisuut aappaat Tasiilamut nassiunneqassapput, tassanilu saqqummersitsineq aamma aasaru ammarneqassalluni.

- Saqqummersitsineq tamatuma kingorna Danmarkimi kalaallit illuutaannut angallanneqassaaq – Reykjavikimullu Stockholmimullu ingerlateqqinnissaa aamma isumaqatigiissutigaarput.

Aalborgimi pingasunngornermi ualikkut ammaanersiornermi inuit 100-t missaanniittut peqataapput. Ammaanersiornermi erinarsoqatigiit „Ullorissat“ aallarniipput, taakku ilaatigut Jennifer Angel Winther aamma Vittus Pivaat Tunumiunik tunuliaqutaqartut peqatigalugit, erinarsornerannik aallartinneqarpoq.

Taava Helene Brochmann Ark’aluk Biancop assilisaannik suliaqarnini oqaluttuaralugu saqqummiivoq, tamatumalu kingorna soqutiginnittunut tamanut atuakkiani atsioqattaarlugu.

Aalborgimi Kalaallit Illuutaanni pisortap Jeppe Bülov Sørensenip ammaanersiorneq tulluusimaarutigalugu oqaatigaa.

- Ark’aluk Bianco maligassiuisuulluarsimavoq. Aalborgimi aamma taamaattoorusuppugut, taamaattumik Kalaallit Nunaat pineqaraangat nunarsuarmi saqqummersitseqqaarnerit aaqqissuukkusuttarpavut, pisortaq oqarpoq.