Naalagaaffeqatigiinnermi assigiinngissuseq
Eqqumiitsulianik saqqummersitsinerup Ataqatigiinneq | Dét der forbinder os-ip ammarneqarnerani, inunnit hundredelinnit Vejlemi Spinderihallerne sisamanngormat ulikkaarneqarpoq. Eqqumiitsuliortut aqqanillit Kalaallit Nunaannit, Danmarkimit Savalimmiunillu nunanik taakkuninnga ataqatigiilersitsisinnaasut – aamma avissaartuutitsisartut – misissorpaat.
Ammaanersiornermut atatillugu inuit Naalagaaffeqatigiinnermi nunanit tamanit inuit 1000-it inorlugit amerlassusillit Spinderihallernemi katersuupput.
Assi: Martin Christiansen
Vejlemi fabrikkip portusuumik qaliallip ataani inissaarutivissimavoq.
Inuit suliffissuaqarfitoqqap igalaarsuillu akornanni tattoqillutik nikorfapput. Oqaloqatigiinnerit ammaanersiornerup nipaanut akuupput, arlallilli suli inissaminnik ujarlerput, malinnaasinnaajumallutik.
Inuit 1000-it ataatilaarlugit amerlassusillit Vejlemut sisamanngornermi takkussuupput, tassani eqqumiitsuliortut naalagaaffeqatigiinnermi nunani assigiinngitsuni pingasuneersut suna ataqatigiissutigineripput misissorneqarnissaanik piumaffigineqarsimapput:
Suna ataqatigiissutigaarput?
Tamanna akiuminaappoq, immaqalu tamannarpiaq saqqummersitsinermi Ataqatigiinneq | Dét der forbinder os-mi sammineqarpoq, saqqummersitsineq decembarip qiteqqunnerata tungaanut takuniarneqarsinnaavoq.
Naalagaaffeqatigiinnermiit, naalagaaffeqatigiinnermi assigiinngissutsinut
Saqqummersitsinerup ammaanersiorneqarnerani oqalugiaatit ilarpassuini oqaaseq " naalagaaffeqatigiinnermi assigiinngissuseq“ atorneqarpoq. Oqaatsip tamatuma saqqummersitsinermi sammineqartoq pivaa. Saqqummersitsinermi Kalaallit Nunaata, Danmarkip Savalimmiullu ataqatigiinnerat sammineqarput. Taamatulli aamma taakkua akornanni assigiinngissutaasoq sammineqarluni.
Margrethe Lynge Nielsen aamma Aviaja R. Nielsen, Grindstedimeersut, ammaanersiornerup nalliuttorsiutigineqarnerani kalaaliminertorput.
Assi: Martin Christiansen
Vejlemi borgmesterip tullia Dan Arnløv Jørgensen, folketingimi ilaasortaq Naaja Nathanielsen, lektori Kirsten Thisted saqqummersitsinermullu aaqqissuisut Sara Staunsager aamma Nauja Bianco oqalugiartut ilagaat. Assigiinngitsunik isiginnittariaaseqarnermi nunat taakku pingasut attaveqatigiinnerat, oqaluttuarisaaneri assigiinngitsut kiisalu eqqumiitsuliorneq naalagaaffeqatigiinnerlu pillugu nalinginnaasumik oqaloqatiginninnernit allaanerusunik ammaassisinnaanersoq sammineqarpoq.
Saqqummersitat kalaallit danskillu eqqumiitsuliortup tallimariarlutik naapeqatigiittarnerannik tunngaveqarput.
Aka Høeghip Kirsten Justesen naapippaa, Bolatta Silis-Høeghip Frederik Næblerød naapippaa, Christian Rosingip Uri Helle Løvevild Golman naapippaa, Jessie Kleemannip Gudrun Hasle naapippaa, Inuk Jørgensenillu Lars Dyrendom naapillugu.
Taakkua suliatik atorlugit kinaassuseq, allanngorneq, pinngortitaq, ilaqutariit, silap pissusiatalu allanngoriartornerata pillugit oqaloqatigiissuteqartarput.
Akerleriinnerinnaanngitsoq
Frederik Thordal, Galleri Thordalimit piginnittoq, saqqummersitsinissamik suliniuteqartuuvoq. Taassumunnga pingaaruteqarpoq Kalaallit Nunaata Danmarkillu naapitsinerannut atatillugu akerleriinnerit oqaluttuarisaanermilu ikit eqqartorneqartalernissaat.
- Saqqummersitat quiasaaruteqarlutillu inuunermik nuannaarutiginninnermik, isornartorsiuinermik piviusunillu imaqarput – soorlu Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni attaveqatigiinneq taamaattoq, Frederik Thordal oqarpoq tikkuarlugulu kikkut tamarmik oqaloqatigiissutigisartagaat amerlanertigut pissutsit ajornerpaartaat sammisaraat.
- Nuannaarutigeqaara saqqummersitsinermi aamma naalagaaffeqatigiit akornanni ajunngitsumik attaveqatigiinnerit, immaqa tamanut ammasumik oqallinnerni pingaarnerpaatut eqqartorneqarneq ajortut, takutinneqarmata.
Imaanngilarli eqqumiitsuliornikkut akerleriinneq pinngitsoorneqarsinnaasoq.
Frederik Thordal, saqqummersitsinissamik suliniuteqartoq, Vejlemi borgmesterip tullia Dan Arnløv Jørgensen (saamerleq) saqqummersitsinermullu aaqqissuisoq Nauja Bianco peqatigalugit Spinderihallernemi saqqummersitsineq ammaanersiorneqarnerani nikorfaqatigiittut.
Assi: Martin Christiansen
- Eqqumiitsuliortut kalaallit-qallunaallu tallimat taakkua tamarmik immikkut takutippaat qanoq ililluni naapilluni, naligiilluni ataqqeqatigiillunilu oqaloqatigiittoqarsinnaasoq – aamma ajornakusoortut pillugit.
Taama pisoqarnerani piffissaliunneqartoq nalaatsornerinnaanngilaq. Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni naliginnaanngitsumik ammasumik sakkortuumik pisimasut ullutsinnilu pissutsit, taamatullu siunissami ataqatigiinnissaq eqqartorneqarpoq.
- Akornusersorneqarata immitsinnut qaninnerulersinnaalluta oqaluttuarisaanerpullu pillugu, ataatsimoorluta paasinninnissamut piffissap eqqissiviilliorfiusup kingorna periarfissaqartariaqarpugut, Frederik Thordal oqarpoq.
Aqqusinermi nannut
Christian Rosingip nannup assinga pinnguartoq eqqumiitsuliaa, kinguaariit pingasut nuannaarutigigaat.
Assi: Martin Christiansen
Takuniaasorpassuit ilagaat Aviaja R. Nielsen aamma Margrethe Lynge Nielsen, taakku Grindstedimeersuupput.
Marluullutik suliniut nuannaarutigaat neriuutigalugulu saqqummersitsineq Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni paaseqatigiinnerulernissamut iluaqutaassasoq.
Danskinit apeqqutigineqartartut, ilaatigut aqqusinermi nannunik angalaartoqartarnersoq pillugu, Kalaallit Nunaannik ilisimasakippallaarnerannik ukiut ingerlaneranni ersersitsisarput.
Tamannalu suli eqqumiiginarnerussaaq Maniitsormiuugaanni, naluneqanngitsutullu nanoq aqqusinermi takussaaneq ajormat.
Aammali allanngoriartorneq malugineqarpoq.
- Kalaallit Nunaat Danmarkimi ukkatarineqarnerulerpoq, tamannalu aamma isumaqarpoq danskit Kalaallit Nunaat pillugu ilisimasaqarnerulersimanerannik. Tamanna ajunngitsuuvoq, oqarput.
Eqqumiitsulianik, eqqumiitsuliortunillu nunat taakkua imminnut attaveqatigiinnerat pillugu sulianik takuniaanissartik maanna qilanaaraat.
Napiffissaq alla
Keld Albrechtsen, Folketingimi ilaasortaanikoq, Venstremi Enhedslistenimilu Kalaallit Nunaat pillugu taamani oqaaseqartartoq, Kalaallit Nunaannik ukiorpassuarni soqutigisaqarpoq.
Aamma taassuma politikkikkut ataatsimiittarfinni oqallisiinnarani eqqumiitsuliornermik sammisaqarfiulernissaa pingaaruteqartoq isumaqarpoq.
- Ajornartorsiutit naligiittut suleqatigiilluta aaqqinniarlugit pisariaqartumik paaseqatigiissinnaalernissatsinnut, eqqumiitsuliorneq kulturilu pingaaruteqarput, Keld Albrechtsen oqarpoq.
Tamannalu aamma saqqummersitsinerup siunertaraa. Kalaallit Nunaat, Danmark Savalimmiullu pillugit oqaluttuaq tamakkiisumik paasiniarneqanngilaq, aamma oqaluttuarisaanermi politikkikkullu isumaqatigiinngissutit peerniarneqaratik – oqaatsilli allat atorlugit taakkununnga allatut oqaasertalerniarsarineqarpoq.
Puuguttani ataatsimoorneq
Nunat taakkua ualikkut naapinneranni, oqalugiaaterpassuarnik iikkamilu nivinngagarpassuarnik takutitsinerinnaanngilaq, aamma nerinertaqarpoq.
Arctic Street Lab suleqatigalugu nerisassat danskit kalaallillu nerisassiaannik tapuliussipput. Taamaalilluni saqqummersitsinermut isuma piviusunngorpoq: Oqaatsit angisuut, soorlu oqaluttuarisaaneq, kinaassuseq naalagaaffeqatigiinnerlu atorlugit allaatigineqartartut aamma nerisat, tipit nerisassallu allat ilutigalugit misigineqarsinnaapput.
Inuit ilaat eqqumiitsuliat saavanni sivisuumik nikorfasarput, allat oqalugiartut misigisimasaannik isummersoqatigiittarput. Ilisimasarisatoqqat inuppassuit akornanni naapinneqarsinnaapput, allallu nutaat inussiffigineqarsinnaallutik. Taamaalilluni saqqummersitsinerup isumaa piviusunngorpoq: Katerinnermi oqaluttuarisaanermut siunissamulluunniit assigiimmik isiginnittariaaseqartariaqanngilaq. Eqqumiitsuliornermi isumaqatigiinngissutit aaqqinneq ajorput – taakkununngali isummernissamut periarfissiisarpoq.
Eqqumiitsuliorneq nunat pingasut misigisimasaat oqaluttuarisaanerallu taama assigiinngitsigisut akornanni paasinninnerulersitsisinnaanersoq ualip ataatsip ingerlanerani nalileruminaappoq. Vejlemili suliffissuaqarfitoqqami piumasarineqartoq siulleq nalunaaquttap-akunnialuini naammassineqarpoq:
Inuit naapisinnissaat.
