Nunatta Eqqumiitsulianik Saqqummersitsiviata aningaasaateqarfia ukiunit 20-nit amerlanerusuni Kalaallit Nunaanni kulturikkut politikimi takorluukkamik annertunerpaamik piviusunngortitsiniarluni suliaqarpoq: Eqqumiitsulianik saqqummersitsivik nunatta eqqumiitsuliornikkut kingornussaanik illorsuarmi ataatsimi katersillunilu, toqqortaateqarluni siaruarteriveqarnissaa.
Aningaasaateqarfilli maleruagassanik nammineq sulinerminut siunnerfiliussaminik naammassinnippa?
Nunatta Eqqumiitsulianik Saqqummersitsiviata aningaasaateqarfia ukiunit 20-nit amerlanerusuni Kalaallit Nunaanni kulturikkut politikimi takorluukkamik annertunerpaamik piviusunngortitsiniarluni suliaqarpoq: Eqqumiitsulianik saqqummersitsivik nunatta eqqumiitsuliornikkut kingornussaanik illorsuarmi ataatsimi katersillunilu, toqqortaateqarluni siaruarteriveqarnissaa.
Aningaasaateqarfilli maleruagassanik nammineq sulinerminut siunnerfiliussaminik naammassinnippa?
Apeqqut tamanna aningaasaateqarfiup malittarisassaanik, ukiumoortumik naatsorsuutaanik aningaasaateqarfiullu nittartakkakkut quppernerani paasissutissanik AG-p misissuinerani qaffappoq.
Tassani ilaatigut 2023-mut, 2024-mut 2025-mullu ukiumoortumik naatsorsuutit ullormi ataatsimi akuerineqarsimanerat, pisortaagallartup aningaasaateqarfiup nittartakkakkut quppernerani siulersuisunut ilaasortatut allassimaneranik, kiisalu ukiumoortumik nalunaarutit tamanut saqqummiunneqartut taamaallaat killilimmik aningaasaateqarfiup suliaanik takutitsinera takuneqarsinnaapput. Pissutsit nalilertinniarlugit AG-p pappiaqqat inatsisilernermi professorimut Rasmus Kristian Fedthusenimut Københavns Universitetimeersumut, aningaasaateqarfinnut inatsisinik ingerlatseqatigiiffinnullu inatsisinik ilisimatusartumut saqqummiuppai. Pappiaqqat unioqqutitsisoqarsimaneranik uppernarsaanngitsut naliliutigaa. Paasinninnerali malillugu pissutsit arlallit apeqqutinik erseqqissaavigineqartariaqartunik pilersitsipput.
Aningaasaateqarfik inatsisinik malinnittoq
Aningaasaateqarfiup pappiaraataani aningaasaateqarfiup inatsisinut atuuttunut akerliusunik ingerlatsineranut takussutissaqanngitsoq, professorip pingaarnertut naliliutigaa.
Taanna naapertorlugu aningaasaateqarfik regnskabsklasse A, naatsorsuusiornermi periutsitut pisariinnerpaamik appasinnerpaamillu naatsorsuutinik saqqummiussivoq. Taamaammat suliffeqarfinnit annertuunit aningaasaateqarfinnillu inuussutissarsiornermik ingerlatsisunit nalunaarusiornissamut tamanullu saqqummiussinissamut piumasaqaatit killeqarnerupput.
- Regnskabsklasse A atorneqaraangat, nalunaarusiornissamut piumasaqaatit killeqartarput, Rasmus Kristian Feldthusen oqarpoq.
Taassuma peqatigisaanik Nunatta Eqqumiitsulianik saqqummersitsivia aningaasaateqarfinnit inuussutissarsiornermik ingerlatsinngitsunit assingusunit amerlasuunit atortussianik annertunerusunik tamanut saqqummiussisoq, taassuma peqatigisaanik tikkuarpaa.
- Aningaasaateqarfippassuit naatsorsuutiminnik tamanut saqqummiussineq ajorput. Uani Nunatta Eqqumiitsulianik Saqqummersitsivia naatsorsuutinik nittartakkakkut quppernermini saqqummiussivoq, tamannaannarluunniit amerlanernit ersarinnerutitsinermik iliuuseqarneroreerpoq, taanna oqarpoq.
Tamannali apeqqusiisoqannginneranik kinguneqanngilaq.
Akerlianik pissutsit arlallit erseqqinnerusumik nassuiarneqartariaqarnerat professorip tikkuarpaa. Tamanna ingammik ukiumoortumik naatsorsuutinik pingasunik ullormi ataatsimi akuerineqartunut, pisortaagallartup siulersuisunut tunngatillugu inissisimaneranik kiisalu aningaasaateqarfiup malittarisassaanut atatillugu kukkunersiuisup akisussaaffeqarneranut tunngavoq.
- Aningaasaateqarfiup ukiumoortumik nalunaarusiaanut kingullernut tunngatillugu ataatsimik sillimmartaaruteqarlunga, aningaasaateqarfik inatsisinik malinnittoq naliliivunga, Rasmus Kristian Feldthusen oqarpoq.
Ukiumoortumik naatsorsuutit pingasut ullormi ataatsimi akuerineqartut
Nunatta Eqqumiitsulianik Saqqummersitsivianut Aningaasaateqarfik ukioq manna maajip tallimaani ulapissimagunaqaaq. Aningaasaateqarfiummi ukiumoortumik naatsorsuutinik saqqummiussai malillugit siulersuisut ullormi tassani naatsorsuutinik ataasiinnarnik akuersinatik, 2023-mut, 2024-mut 2025-mullu ukiumoortumik naatsorsuutinik pingasunik akuersipput.
Tamanna uissuummisitsivoq, aningaasaateqarfiummi malittarisassaani ukiumoortumik naatsorsuutit ukiup naatsorsuusiorfiusup naaneranit kingusinnerpaamik qaammatit tallimat kingorna akuerineqartussaapput.
Inatsisilerinermik professorip Rasmus Kristian Feldthusenip pissutsit maluginiarnartuunerarpai.
- 2023-mut 2024-mullu ukiumoortumik naatsorsuutit aatsaat maajimi 2026-mi akuerineqarnerat eqqumiitsorujussuuvoq. Apeqqut tamanna siulersuisunut kukkunersiuisumullu apeqqutigissallugu patsisissaqarluarpoq, taanna oqarpoq, pissutsinilu taama ittuni kukkunersiuisup immikkut akisussaaffeqarnera ilisimatitsissutigalugu. Taanna ima nangippoq:
- Kukkunersiuisoq oqartussanut nakkutilliisussanut tapertatupajaaq atuuppoq. Kukkunersiuisoq pissutsinik inatsisinut malittarisassanulluunniit uniuisunik malugisaqaruni, iliuuseqartussaavoq.
2023-mut 2024-mullu naatsorsuutit kinguaattoorsimanerat aningaasaateqarfiup nassuerutigaa.
– Kinguaattoornermut ilaatigut allaffissornikkut nammineq piumassutsimik ingerlanneqartumut, siulersuisut ingammik 2024-mi 2025-milu atorsinnaasaannik patsiseqarput, ilaatigullu Nunatta Eqqumiitsulianik Saqqummersitsiviata kukkunersiuisuisa kukkunersiuisarfiit marluk akornanni nikinneranniilluni, tamannalu 2023-mut 2024-mullu naatsorsuutit suliarineqarnerannik kinguaattoortitsivoq, siulersuisunut siulittaasoq Kristine Spore Kreutzmann AG-mut allappoq.
Peqatigisaanik aningaasaateqarfik naatsorsuutini malinnaaqqilersoq malittarisassanilu piffissaliussanik aamma malinnaaqqilersoq, taassuma ilanngullugu erseqqissaatigaa.
AG kingorna aningaasaateqarfiup kukkunersiuisuanut Bo Colbemut naatsorsuutit kinguaattoortut kukkunersiuisullu suliami inissisimanera pillugu allakkatigut apeqquteqarpoq. Taannalu ima akissuteqarpoq:
”Ajuusaarnaraluartumik sullitannut pissutsit oqaaseqarfigisinnaanngilakka, Aningaasaateqarfiullu aqutsisui innersuussutigaakka.”
Aningaasaateqarfiup naatsorsuutinik suliaqarnerani kinguaattoornerit ilaatigut allaffissornikkut killilimmik isumalluuteqarnermik, kukkunersiuisullu taarsernerannik patsiseqartoq, siulersuisuni siulittaasoq Kristine Spore Kreutzmann ilisimatitsivoq.
Assi: Angu Motzfeldt
Pisortaq siulersuisunullu ilaasortaq
Alla Elly Hauge Pedersenimut tunngassuteqarpoq.
Ukiumoortumik taanna suliniummi pisortaagallartutut allassimavoq. Peqatigisaanillu aningaasaateqarfiup nittartakkakkut quppernerani siulersuisunut ilaasortatut aamma allassimavoq.
Malittarisassat malillugit inuk ataaseq ataatsimut pisortaasinnaananilu siulersuisunut ilaasortaasinnaanngilaq.
Pissutsilli taamaattut inatsisinik unioqqutitsisuusariaqannginnerat, professorip erseqqissarpaa.
- Assersuutigalugu pissutsinik immikkut ittunik pisoqarnerani, aaqqiissutaagallartoq oqartussanit nakkutilliisussaatitaasunit akuerineqarsinnaavoq. Tassungali naleqquttumik tunngavilersuuteqartoqartariaqarpoq, pissutsillu utaqqiisaagallartuusariaqarlutik, peqatigisaanillu oqartussat nakkutilliisussaatitaasut ilisimatinneqartariaqarput, taanna oqarpoq.
Suliniummi pisortaq marsimi tunuarmat pissutsit pilernerat, aningaasaateqarfiup nassuiaatigaa. Kingorna Nunatta Eqqumiitsulianik Saqqummersitsivia pillugu periusissatut pilersaarutip siuariartornissaa qulakkeerniarlugu suliniummut pisortaagallartumik toqqaanissaq siulersuisut aalajangerpaat.
- Pisortaagallartoq ataatsikkut siulersuisuni ilaasortaasinnaanngimmat, pisortaagallartoq taamatut atuunnermini siulersuisuni sulinermit sulinngiffeqarallassaaq, Kristine Spore Kreutzmann allappoq.
Nammineq piumassuseq malillugu suliaqarnermik atorfeqarluni suliaqarnermut
Nunatta Eqqumiitsulianik Saqqummersitsivia maanna piffissami ikaarsaarfimmiittoq, siulersuisunut siulittaasup erseqqissaatigaa. Siusinnersukkut suliat tamarluinnangajammik nammineq piumassutsikkut ingerlanneqarnerannit, aningaasaateqarfik maanna allaffeqarluni ulloq naallugu pisortaqartumik suliffeqarfimmik sanarfileruttorpoq.
Peqatigisaanillu periusissiatut pilersaarut nutaaq, saqqummersitsivissap nutaat aningaasalersornissaanut aningaasassarsiuussinermik suliaqarluni suleriaqqinnissamut toqqammavissiisussaq.
