Narsarmiut illersornissamut isumaqatigiissuteqartoqareersorlu: - Qulaatiinarluta pisoqarpoq

Illersornissaq pillugu isumaqatigiissut, Kalaallit Nunaata, USA-p Danmarkillu New Yorkimi marlunngornermi atsioqatigiissutigisaat pillugu, Narsami innuttaasut qanoq isumaqarnersut AG-p tusagassiortua ullaakkut aperiartorpai.

- Piffissaqanngilanga, arnaq utoqqaq pisuttuarluni ajaappialisartoq oqarpoq, taassumagooq Qaqqarsuaq qulingiluanut qaqissammagu.

Orsersortarfiup eqqaani aalisartut pingasut arfanniassallutik umiatsiaaqqamik motooria iluarsaappaat.

- Tikaagullik, oqarput.

Illoqarfiullu toqoraaviani, Neqimi qaammatini makkunani immikkut, ulapaarfiuvoq —savat ukiup taamaalinerani toqunneqartarmata.

Narsamiulli Nuummiut assigalugit politikerit atorfilillu angerlarnerat ippassaq nalliuttorsiutigineqarnerat, maluginngikkaluarlugu sapaatip-akunnerani matumani pisut, initupput.

- Attortippunga, Nauja Sørensen Brugsenimi nioqqutissat ilisivinnut ilioqqarnerani oqarpoq.

Illersornissamut isumaqatigiissutip atsiorneqarnera tv-kkut taassuma marlunngormat malinnaaffigaa. Isumaqatigiissut oqaluttuarisaanermut annertuumik pingaarutilittut oqaatigineqartoq 1951-imi aamma 2004-mi illersornissamut isumaqatigiissutinit aallaaveqarpoq.

- Isumaqatigiissut annertooq ukioq manna pissanganerup, ernumanerullu kingorna oqiliallaqataasinnaavoq. Aamma ernumanarpoq – Trumpimi qiterlerminneqarpoq, Nauja Sørensen oqarpoq.

Sakkutuut illoqarfimmut tulluanngillat

Brugsenip ungasinngisaani Lars Mouritzen aappani paninilu kaassuartakkanik kaassuarlugu pisuttuarput. Naak pisut sukkagaluartut ulluni kingullerni malinnaaniarsimavoq.

USA-p præsidentiata Donald Trumpip isumaqatigiissuteqartoqarsimasoq tallimanngornermi nalunaarutigaa. Nunamilu politikerit timmisartorlutik sapaatiummat New Yorkiliarput. Isumaqatigiissullu ullut marluk qaangiuttut atsiorneqarpoq.

- Qulaatiinnarluta pisoqarpoq. Jens-Frederik Nielsen oqarpoq isumaqatigiissut tamanna inuit kissaatigigaat – nunalli ilaminiinnaa isigigaa, Lars Mouritzen akivoq.

Lars Mouritzen ulluinnarni saffiortup, isumaqatigiissut naammagisimaarpaa. Isumaqatigiissummi iluaqutissat ajoqutissallu taassuma takusinnaavai. Amerikamiut Narsarsuarmi – Narsamiit umiatsiamik nalunaaquttap akunnerata affaata aappaatalu missaani angalaffigineqarsinnaasumi – sakkutooqarfeqalersinnaanera ajoqutaasinnaasutut isigaa.

Taamatut iliuuseqareersimapput.

- Uagulli ulluvut suli nalliutinngitsut taamaattoqarpoq, Lars Mouritzen oqarpoq.

- Sakkutuut — illoqarfimmut tulluanngillat, oqarpoq.

Taamaakkaluartoq Amerikamiut immaqa maannamut naleqqiullugu Kalaallit Nunaanni illersornissamut suliassanik amerlanerusunik siunissami suliaqarumaartut, taassuma isumalluarfigaa.

- Namminiilivinnissatsinnut pissaanilissuit nunanit allaneersut tamaanga pinissaat ernummatigineqarsimavoq – tamassuma ernumassutiginissaa maanna pisariaaruppasippoq, taanna oqarpoq.

- Malinnaaniarnera ajornarsimavoq

Illersornissamut isumaqatigiissut matut matoqqasut tunuanni ukiup aallartilaarnerani suliarineqalerpoq.

Nunanut allanut tunngasunut Naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt (D), aamma Danmarkimi nunanut allanut ministeri Lars Løkke Rasmussen Washingtonimi oqalugiarmata ’qaffasinnerusumik suleqatigiissitaq’, ataatsimiillutik aaqqiissutissanik oqaloqatigiittassasut, amerlanerit januaarip 14-ianni taamanikkut tusarsimassajunnarsivaat.

Taamaakkaluartoq aaqqiissutissap isumaqatigiissutillu atsiorneqartussap takkuteriataarnera AG-p Narsami oqaloqatigisaasa arlallit tupaallaatigaat. Lars Mouritzen kisimi pinnani.

Ivalo Møller 33-nik ukiulik Pilersuisumi sulisup malinnaaniarnini sapaatip-akunnerani matumani ajornartissimavaa.

- Suliffiga nakkutigisariaqarpara, taamaattorli sumi tamaanngaanniit amerlasuunik pisoqarpoq. Facebook aqqutigalugu tassanngaannaq takuarput, politikkerit aallassallutik allattut. Misinnarpoq qulaatiinnarluta pisoqartoq.

Isumaqatigiissut qanoq isumaqarfigaajuk?

- Nuannarinngilara. Sakkutooqarfiliornissaq savaatilinnut, pinngortitamut Narsarsuarmilu innuttaasunut ajoqutaassaaq, Ivalo Møller oqarpoq.

Taassumali takusinnaavaa arlallit naammagisimaarinnittut – aamma politikkerit erseqqissarpaat Narsarsuarmi sakkutooqarfik pilersinneqassappat tamanna sumiiffimmi innuttaasunut sunniuteqarnavianngitsoq. Namminerli piffissaq annertooq atorlugu, eqqarsaatigisarpaa siunissami Narsamut, tamanna qanoq sunniuteqassanersoq.

Oqiliallappit?

- Naamik, taamaappallaanngilanga, Ivalo Møller oqarpoq.

- Trumpi tatiginngilluinnarpara.

Siunissaq pissangassutigineqartoq

Sofia Olsen Hotel Narsap silataani issiavoq. Isumaqatigiissut atsiorneqarmat YouTubekkut taanna marlunngornermi malinnaavoq – akunnittarfimmi igasup radio aamma ikikkaa, oqaluttuarpoq.

Isumaqatigiissut qanoq isumaqarfigaajuk?

- Isumaqatigiissutip imarisai nammineerlunga suli atuanngilakka, politikerittali danskillu naalakkersuisuisa nalunaarutigisaat tuppallernarput, oqarpoq nangillunilu:

- Politikerit oqartarput Narsarsuarmi sakkutooqarfik uagutsinnut sunniuteqarnavianngitsoq, pissanganassaarli. Pisoqarnissaanut ukiut arlariit ingerlaqqaartariaqassasoraakka.

Taassuma neriuutigaa Narsarsuarmi sakkutooqarfik inuiaqatigiinnut iluaqutaassasoq.

- Qanittuaniippugut. Illoqarfinnguullutalu suliffeqarfinnik mikisunik amerlasuunik peqartoq– soqutiginaateqassagunarpoq takussallugu politikkerit sakkutooqarfinnut atatillugu suliffeqarfiit qanoq sunniuteqartissinnaaneraat.

Sofia Olsenip Kalaallit Nunaat isumaqatiginninniarnernut peqataanera naammagisimaarpaa – isumaliutersuutillu attuumassuteqartut tamaasa siunissamut mianersorfigisarpai, maannalu isumaqatigiissutip qanoq kinguneqarumaarnera utaqqivaa.

- Isumaqatigiissut Inatsisartuni aamma akuersissutigineqassaaq, taamaattumik pissanganarpoq qanoq oqallisigineqarumaarnersoq, oqarpoq.

Brugsenimi pisiniarfimmi sulisup Nauja Sørensenip isumaqataanini naqissuserpaa. Taassuma neriuutigaa illersornissamut isumaqatigiissut nutaaq aamma Amerikamiut sakkutuui Narsamiittut amerlinerat Narsap eqqaaniittut innuttaasunut iluaqutigissagaat.

- Neriuppunga tamanna illoqarfimmi maani aningaasarsiutigisinnaaneranik inerneqarumaartoq, namminneq nioqqutissaatiminnik nassataqassanngillat, Nauja Sørensen oqarpoq.

- Pissagangeqaarali. Amerikamiut sakkutuui inussiarnersuupput ataqqinnippaluttuullutillu, oqarpoq.