Aningaasaliisartut Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) ukioq manna ataatsimeersuarnermi Future Greenlandimi peqataasut ilagaat, tassanilu nukissiuuteqarnermut aatsitassarsiornermullu suliniutit piujuartitsisut arlallit saqqummiuppaat. Suliffeqarfik naapertorlugu taakku aallartinneqarsinnaallutillu akileraarutitigut milliardilikkaanik isertitaqalersitsisinnaagamik Kalaallit Nunaanni aningaasarsiorneq imminut napatissinnaanerulersillugu patajaallisarsinnaavaat.
40 milliardit koruuninik aningaasaliinissamut periarfissat
Aningaasaliisartut Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) ukioq manna ataatsimeersuarnermi Future Greenlandimi peqataasut ilagaat, tassanilu nukissiuuteqarnermut aatsitassarsiornermullu suliniutit piujuartitsisut arlallit saqqummiuppaat. Suliffeqarfik naapertorlugu taakku aallartinneqarsinnaallutillu akileraarutitigut milliardilikkaanik isertitaqalersitsisinnaagamik Kalaallit Nunaanni aningaasarsiorneq imminut napatissinnaanerulersillugu patajaallisarsinnaavaat.
40 milliardit koruuninik aningaasaliinissamut periarfissat
Aningaasaliinissamut periarfissat allattorsimaffiat, Sulisitsisut aamma Dansk Industri suleqatigalugit suliarineqartoq, ukiup ataatsip ingerlanerani suliaq aammalu Kalaallit Nunaanni suliffeqarfinnik, immikkut ilisimasalinnik kattuffinnillu 50-it missaanni oqaloqateqarnerit tunngavigalugit suliarineqarpoq. CIP naapertorlugu 40 milliardit koruuninit annertunerusumik aningaasaliinissamut periarfissaqarpoq, taakkunanngalu 12 milliardit koruunit sinnerlugit suliniutinut ukiuni tallimani aallartissinnaasunut atorneqarsinnaapput.
Suliniutinut isumassarsiat kalaallit nukittuffiinik aallaaveqarlutillu suliniutinik suliarineqareersunik tunngaveqarnitik assigiissutigaat.
Erngup, seqerngup anorillu nukinga
Siunissaq qaninnerusoq eqqarsaatigalugu aningaasaliissutigineqarsinnaasut, tassa ukiut tallimat ingerlaneranni aningaasaliiffigineqarsinnaasut, tassaapput umiarsualivinni nunamit innaallagissiorfittaarnissat, nukissiuutinik nutarterinermut innaallagissiorfiliornermullu tapiissutit nutaat, illoqarfinni mikinerusuni nunaqarfinnilu ataavartumik nukissiuuteqalernissaq aamma nukissiuutit sinneruttut atorluarnissaat.
Siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu erngup nukinganik nukissiorfik nutaaq, sermersuarmit qajuusiassanik suliniut, Tunumi molybdænimik piiaaffik aamma nukissamik assartuinermillu atortorissaarutit tassunga attuumassuteqartut, Amitsumi grafitimik piiaaffik kiisalu qarasaasianut atortorissaaruteqarfiit attaveqaatillu eqqaaneqarput.
Charlotte Jepsen, Copenhagen Infrastructure Partnersimi piginneqataasuni aqutsisoq Kalaallit Nunaanni aningaasaliinissamut periarfissat pillugit Future Greenlandimi saqqummiivoq.
Assi: CIP
Illoqarfinni nunaqarfinnilu nukissiuutissat ataavartut
CIP naapertorlugu suliniutinut amerlasuunut nunanit tamalaanit aningaasaliisoqartariaqarlunilu pisortat namminersortullu aningaasalersuisartut akulerutsinneqartariaqarput. Allattorsimaffimmi qanoq iliortoqarsinnaanersoq aamma siunnersuuteqarpoq, ilaatigut EU-p pilersaarutaasa sorliit suliniutinik assigiinngitsunik tapersersuisinnaanersut kiisalu issittumut aningaasaateqarfimmik pilersitsinissamut periarfissat allaaserineqarput.
– Allattorsimaffimmik suliaqarnitsinni Kalaallit Nunaata nukittuffiisa tunngaviginissaat suliniutinillu isumassarsiat Kalaallit Nunaanni suliarineqareersut aallaaviginissaat pingaartissimavarput. Aammattaaq atuagassiap Kalaallit Nunaanni pingaarnersiuinermi sammisanut ersiuteqarnissaa ilisimaarilluarparput. Taamaammat saqqummiussatta soqutigineqarnera nuannaarutigeqaarput. Allattorsimaffimmik tigussaasumik nunguutsilluta nalunaarutigisariaqarsimavarput, Charlotte Jepsen CIP-mi piginneqataasutut aqutsisoq oqarpoq.
– Ataavartumik nukissiuuteqarnerup suliniutinut isumassarsianut amerlasuunut qitiutinneqarnera erngup nukinganik akikitsumik pisinnaanermut attuumassuteqarpoq. Tamanna tunngavigalugu pilersaarutit sukkasuumik atuutilersinneqarsinnaagamik aallarniutaasinnaasut sisamat allattorsimaffimmiipput: Illoqarfinni/nunaqarfinni mikinerusuni nukissiorfiit mikinerit, umiarsualivinni innaallagissamik nunameersumik pilersuineq, illut nukimmik atuinerisa iluarsaannerat aamma innaallagissiorfinnut suliniutit, erngup nukinganik nukissiorfinnit innaallagissamik tigooraasussat, Charlotte Jepsen oqarpoq.
INUVA-mi siunnersorti, folketingimi ilaasortaasimasoq Aaja Chemnitz, aningaasaliissutinut allattukkanik misissuisimasut ilagaat. Danmarkimi naalakkersuisut Kalaallit Nunaanni inuussutissarsiutinik ineriartortitsinissamut akuliuttariaqartut taanna isumaqarpoq.
Assi: Trine Juncher Jørgensen
Danmarkimi naalakkersuisut akuliuttariaqartut
IA sinnerlugu Folketingimut ilaasortaasimasoq Inuvamilu siunnersorti Aaja Chemnitz aningaasaliissutinut allattorsimaffik pillugu siunnersuisunut ilaavoq.
– Suliniutit angisuut tamakkua misissornissaat soqutiginarpoq. Aammali suliffeqarfiit mikisut akuttunngitsullu pisariaqartikkigut pingaaruteqarpoq, taakkumi Kalaallit Nunaanni suliffeqarfiit 90 procenteraat. Pisortat namminersortullu suleqatigiinnerat tulluarsinnaavoq, tamannalu anguniarlugu danskit naalakkersuisui inuussutissarsiornermik ineriartortitsinissamut peqataasariaqarput.
– Kalaallit Nunaata annertunerusunik nammineq aningaasarsiornissaa qallunaat soqutigisariaqaraluarpaat. Kalaallit Nunaata Danmarkimit EU-millu tapiissutinik pisartagaqarnera ajunngilaq, inuussutissarsiornerulli inuiaqatigiinni tamani aningaasaqarnikkut pitsaanerusumik ineriartortitsisup aallartinnissaa pingaaruteqarpoq, Aaja Chemnitz oqarpoq.
