Arferpassuit tunumi takussaalersut

Tunup sineriaani siornaak angalasimaguit isumaqaruillu arferit soorlu, qipoqqaat, tikaagulliusaat tikaagulliillu amerlaqisut, tamanna maanna ilisimatuussutsikkut maanna uppernarsarluarneqarsinnaavoq. Pinngortitaleriffik tusagassiorfinnut taama nalunaaruteqarpoq.

Ilisimatusartut Kalaallit Nunaanneersut, Danmarkimeersut Islandimeersullu misissuineranni nutaami erserpoq, arferit 16.000-it missaanniittut 2024-imi aasakkut nunatta imartaaniissimasut. Ilisimatusartut naliliipput arferit 1.000.000 tonsit missaannik nerisarsimassasut, pingaartumik ammassannik illeqqanillu qillalasartuaqqanik neriniarlutik tunup imartaaniittalersimasut.

Tamanna ilisimatuup, Pinngortitaleriffimmeersup, ima nassuiaatissaqartippaa:

- Pisup ersersippaa immap kissatsikkiartornerata immallu sikuata annikilliartornerata nunatta sineriaata kangiani, avannarpasissuseq 70 gradit tikillugit, soqqallit siaruaallutik amerlasuunngorlutik takkuttalernerat aqqutissiorneqarsimasoq, Mads Peter Heide-Jørgensen tusagassiorfinnut nalunaarummi oqarpoq.

Imaq kissattoq ammassaallu takkuttut

Imaq ukiuni kingullerni sivikinnerusumik sikuusalerpoq. Immap kissassusaa 1900-kkunnut naleqqiullugu aamma marlunnik kiannerulersimavoq, taamaakkami aalisakkanut arfernullu siusinnerusukkut takussaasorsuunngitsunut uumaffigineqarsinnaalerpoq.

Ammassaat Islandip eqqaani imartamit nerisassatik malillugit avannarparsimasut, ilisimatusartut naliliipput.

- Ilisimatusartut isumaqarput soqqallit nerisartagaasa sumiiffii illuarsimammata soqqallit malinnillutik nuussimassasut, massakkullu tamaani ammassanniartoqarneq ajormat arferit ammassattornissaminnut inunnit unammillertissaqanngikkallarput, Pinngortitaleriffik allappoq.

Ilisimatusartut qipoqqaat, tikaagulliusaat tikaagulliillu aasaanerani nerisassarsiornertik peqqutigalugu tunup sineriaaniissimanissaat qularutiginngilluinnarpaat. Arferit taakkua soorlu qilalukkat qernertat uumaffiini inagiisalersimasut ilisimatooq aamma oqarpoq.

- Tunumi avatangiisit annertuumik allanngoriartorput. Uumasut immap sikuata akornganni uumasartut soorlu, qilalukkat qernertat, uumaffimminni peqateqalertariaqartanngikkunik assersuutigalugu soqqalinnit inangerneqartariaqalersimapput, Mads Peter Heide-Jørgensen oqarpoq.