Ilisimatooq: Ikinnerussuteqartut oqaluttuarisaanermi aatsaat taama amerlatigisut qinerneqarnerat Trumpimik MAGA-millu akerlerisaqarnermik ersersitsisoq

Claire Valdez aamma Deb Haaland USA-mi demokratinut ilaasortat nutaat akornanni immikkut maluginiagassaapput.

Arnat taakku marluk USA-mi politikkimut tunngasunik allannguilluinnarput, tassami arnat nunap inoqqaavisut innuttaassuseqartutut siulliit ilaanniillutik aallartitaqarfimmi aappaalu New Mexicomi guvernøritut qinigaapput.

Claire Valdez 36-nik ukiulik, New York City sinnerlugu aallartitaqarfimmi qinigaasoq, Texasimi inunngorpoq, tassanilu naggueqatigiit Tigua, Amerikami nunap inoqqaavisa ilaat, innuttaaffigalugu. Tiguat El Pasomi Texasimiittumi namminneq nunagisartik Ysleta del Sur Pueblo pigaat.

Naalagaaffiup allamut atanani imminut naalakkersornissaa sumiiffinnilu illernartunik avatangiisinillu illersuineq suliassaasa pingaarnerit ilagaat. Arlaleriarluni nunasiaateqarnerup, pinngitsaaliilluni inuiaqatigiinnut ilanngutsitsiniarnerup kiisalu USA-mi nunap inoqqaavinik oqaluttuarisaanermi pinngitsaaliissummik nunaqqatigiinnit anisitaasimanerisa akiorniarnera pillugu oqaaseqartarpoq. Amerikamilu nunap inoqqaavi New Yorkimi najugaqartut 180.000-init amerlanerusut sinnerlugit sinniisuulluni nammineq oqarpoq.

Nunat ilaannik illersuineq

Debra Haaland (65), siornatigut Joe Bidenip naalakkersuisuini 2021-miit 2025-mut naalagaaffiup iluani isumagisassanut ministeriusoq, New Mexicomi naalagaaffimmi guvernørinngorniunnermi ajugaavoq.

Laguna Pueblotut innuttaassuseqarpoq, kinguaariit New Mexicomi inunngorsimasut 35-ssaattut imminut taavoq.

Nunap inoqqaavisa nunaasa illersorneqarnissaat USA-milu arnat nunap inoqqaavinut ilaasut maqaasineqartut toqutaasimasullu pillugit suliarpassuit qulaajarnissaat pingaartitasa ilagaat.

USA-mi angutit arnallu nunap inoqqaavinut ilaasut maqaasineqartut toqutaasimasullu pillugit suliat suli naammassineqarsimanngitsut Bureau of indian Affairs naapertorlugu 4.200-t missaanniipput.

Trumpip ataqqinaataanik akiuineq

Qinigaaffiup qiteqqunnerani qinersinermi ikinnerussuteqartutut tunuliaqutallit qinigaalluarnerat Trumpip ataqqisaaneranut MAGA-mullu akerliunermut ersiutaasoq Syddansk Universitetimi Amerikamiut pillugit ilisimatusarfimmi lektorip Niels Bjerre-Poulsenip nalilerpaa.

- Ulluinnarni inuuniarnermi aningaasartuutit qaffasinnerat Demokratit ajugaanerannut sunniuteqarsimasutut annertuumik oqallisigineqarpoq. Ikinnerussuteqartutulli tunuliaqutallit qinigaanerat qimerloorakku Trumpip MAGA-mik ingerlatsineranut akerliusut kikkullu Amerikami nunaqavissutut isigineqarsinnaanerannik eqqarsartaatsip akiorneqarneranik takusaqarpunga. Qinigaasut qinigaaneri nalaatsornerinnaanngitsut oqarsinnaavunga, Niels Bjerre-Poulsen oqarpoq, nangillunilu:

- Akersuunneq annertooq pilersinneqarpoq, allaat Amerikamiut allat qinersivimmut ornigussimallutik. Maanna Demokratit  tapersersorneqarnertik — ataatsimoornissartillu - politikkimut qanoq sunniuteqartissanerlugu namminneq aalajangertariaqarpaat.

Partiit aaqqissuussaaneranni allannguineq ataavartoq

USA-mi ilisimasallit ilaasa Amerikamiut politikkianni "nutarterisoqarnissaa" eqqartorpaat, tassa partiit aaqqissuussaanerannik tunngaviusumik ataavartumillu allanngortitsinissaq, assersuutigalugu Demokratit qinigaaffimmi arlalinni atuuttunik amerlanerussuteqarluaqqilersinnaallutik — soorlu 1930-kkunni taamaassimasoq.

- Kisianni tamanna pillugu siulittuinissamut mianersortariaqarpunga. Taamaakkaluartoq ukiut qulit ingerlaneranni MAGA-p Amerikamiut politikkianut sunniuteqangaarsimanerata kingorna Amerikamiut inuiaqatigiivini qatsussineq takusinnaavara, Niels Bjerre-Poulsen oqarpoq.