Ilisimatusartut tinguit nalinginnaanngitsut pillugit: Savaatillit oqiliallassinnaapput
Savat savaaqqallu tingui qernertut Kujataani savaatilinnut innuttaasunullu ukiorpassuarni ernumassutaasarput. Ilisimatusartut ukiuni tallimani misissuereerlutik ernumassutigisariaqanngitsoq nalilerpaat.
Kujataani savaaqqat savallu tingui qernertut mingutsitsinermik pissuteqarnatillu tuniluuttuujunngitsut ilisimatuussutsikkut misissuinerup takutippaa.
Assi toqqorsivimmit: Neqi A/S
Narsami toqoraavimmi Neqi A/S-imi savaaqqat savalluunniit qernertunik tingullit naammattoorneqakkajuttarput. Kuannersuarni aatsitassarsiornissamut misissuinermi mingutsitsinermeersuunersoq apeqquserneqartarpoq.
Ilisimatusartut tinguit qernertut mingutsitsinermeersuunnginnerat maanna paasivaat.
Assigiinngissuteqanngitsoq
”Tinguit flourimik, saffiugassanik oqimaatsunik, uranimik, thoriumimik, poloniumimik aqerlumik il.il. misissorneqaramik qernertut nalinginnaasullu peqassusaat nikinganngillat. Tingunni nassaarineqartut annertussutsikkut nalinginnaapput, aatsitassarsiornermiillu mingutsitsinermik aallaaveqaratik.”, Naalakkersuisut ilisimatusartut
misissuinerisa inernerinik saqqummiussillutik allapput.
Tinguit qernertut savani savaaqqanillu pisarneri ilisimaneqarpoq tuniluuttuunanilu. Nunani soorlu Australiami, Norgemi Falklandillu qeqertaani savaaqqat savallu tingui qernertut aamma nalaanneqartarsimapput.
Aammattaaq savat savaaqqallu tinguinik nerinermit qinngornerit sunniuteqarneq ajortut paasissutissiissutigineqarpoq.
Tinguit qernertut ingitassanngortinneqartartut
”Savat savaaqqallu tinguinik nerinermit qinngornerup sunniutaa naatsorsorneqartoq annikippoq, nunanilu tamalaani killigitinneqartoq inorlugu.”, nalunaarutigineqarpoq.
Savaaqqap savallu tingui Kujataaneersut kemikalianut qinngornernullu tunngasut eqqarsaatigalugit nerineqarsinnaagaluartut, qalipaatigisartagaat nalinginnaasumit allaanerummat toqoraavimmi iginneqaannartartut paasissutissiissutigineqarpoq.
Ilisimatusartut tinguit qernertunngortarnerannut suna pissutaanersoq tamakkiisumik nassuiarsinnaanngilaat, ”taamaattorli mingutsitsinermut attuumassuteqarani nalinginnaasumik timip sulineranut nerisaqarnermulluunniit attuumassuteqassasut nalilerneqarpoq”.
Misissueqqissaarneq annertooq
Misissuineq 2021-mi aallartinneqarpoq, savanillu savaaqqanillu toqutassanik 20.000-init amerlanerusunik misissuinermit paasissutissat tunngavigineqarlutik.
”1Savat savaaqqallu toqunneqartut 10,6 %-iisa missaat qernertumik tingoqarput. Nersutaateqatigiinni ilaanni tinguit qernertut takussaanngillat, ilaannili takussaaqalutik (uumasut 50 %-iisa missaat), tassa sumiiffimmi imaluunniit nersutaateqatigiinni pissutsit pissutaaqataarpasipput”.
Ilisimatusartut Göteborgimi, Aarhusimi Københavnimilu universitetineersut Kalaallit Nunaanni uumasunut nakorsaq suleqatigalugu misissuisuupput.
