Kajumissutsiminnik aallussisartut pingaartuupput

Kalaallit peqatigiiffii kalaallinut Danmarkimiittunut naapittarfiupput pingaarutillit, peqatigiiffiilli qanoq nukittutiginerannut aallussisut kajumissutsiminnik sulerusuttut apeqqutaapput.

 Kalaallit peqatigiiffiisa kattuffiani Inuimmi, Danmarkimi kalaallit peqatigiiffiisa kattuffiani siulittaasoq, Camilla Siezing oqarpoq. Camilla Siezing Holstebromi najugaqartoq 2021-mi oktobarimi Inuimmi siulittaasunngorpoq.

 Ukiup aallartinnerani Inuit peqatigiiffinnik 17-inik ilaasortaqarput, kiisalu kalaallit ilinniartut peqatigiiffiat Avalak ilaalluni, taanna illoqarfinni angisuuni immikkoortortaqarpoq. Peqatigiiffiit Danmarkimut tamarmut siammarsimapput. Peqatigiiffiit amerlassusaat ukiuni arlalissuani taamaaginnarsimavoq, naak peqatigiiffiit ilaat taamaatittaraluartut nutaat takkuttuartarlutik.

 – 2025-mi Vejlemi Sønderborgimilu peqatigiiffiit matupput, siornali Holstebromi Frederikshavnimilu nutaanik marlunnik pilersitsisoqarneratigut illuatungilerneqarluni, Camilla Siezing nassuiaavoq.

 – Peqatigiiffippassuit Kalaallit Illuutaannik assigiinngitsunik qanimut suleqateqarput – ilumoorporli illoqarfinni kalaallit illoqartuni sammisassaqartitsineq annertunerpaasartoq.

 – Arlalitsigut sumiiffinni peqatigiiffiit kalaallillu illuutaasa akornanni qanimut suleqatigiittoqartarpoq. Kalaallit illuutaat ataavartumik peqatigiiffiit ataatsimiinnissaannut aggersaasarput – illuutaasut ilaat allanit akulikinnerusumik. Ataatsimiinnerit ilaanni peqataasimavugut – minnerpaamik ukiumut ataasiartumik peqataarusuttaratta – sumiiffinni peqatigiiffiit naapinniarlugit (ilaasortat ilaasortaanngitsullu ) illuutinillu suleqateqartuarnissaq siunertaralugu.

 Aaqqissuussinerit annertuut

 Peqatigiiffiit ataasiakkaat tapersersornerisa saniatigut peqatigiiffiit kattuffiat Inuit aamma assigiinngitsunik annertuunik ataatsimut aaqqissuussisarpoq. Ilaatigut Nunatsinnut juullimut inuulluaqqussut nuannarineqaqisoq 1.000-it sinnerujussuarlugit peqataaffigineqartoq, erinarsoqatigiit unammisinneqarnerat Tusariarlinngooq kiisalu ukumoortunik ilaqutariit ulluat.

 – Aaqqissuussinerit kalaalerpassuarnut tassaapput kalaaleqatinik, ikinngutinik ilaquttanillu peqateqarneq. Kalaallit kulturiat qitiutillugu misigisassaalluni. Kalaallit peqatigiiffiinut kingunerisarpaa nammineq ilaasortarisanit peqateqarluni ataatsimoorneq, peqatigiiffimmi immikkuullarissutsinik/nukinnik takutitsineq kiisalu Inuit kalaallillu peqatigiiffiinik allannik suleqatigiinneq nukittorsarneqartarpoq. Peqatigiiffinnik allanik suleqateqarnermi isumassarsiortoqartarpoq isumasioqatigiittoqarlunilu, Camilla Siezing oqarpoq.

 – Aaqqissuussinerni peqatigiiffiit periarfissaqarput nukittussutsimik ilisarnaatimillu nittarsaannissaannut. Ilaatigut peqatigiiffiit kalattoornermik takutitsillaqqipput, allat erinarsoqatigiinnermut erinniarnermullu pikkorillutik, allat kalaallit pinnguaataannik takutitsillutik, ilaallu aaqqissuussinerni ikiuutillaqqillutik.

 Kajumissutsiminnik sulisut pisariaqartinneqartut

 Ikiuuttoqartarnera kalaallit peqatigiiffiisa kattuffianut Inuimmut pingaartupilussuuvoq.

 – ­Ilaasortatsinnit tapersersorneqarneq kajumissutsimillu ikiuunneq pinngitsoorneqarsinnaanngilaq, aaqqissuussisoqartassappat. Aaqqissuussisoqarsinnaanngilaq siulersuisut kisimik suliarisinnaasaannik, Camilla Siezing erseqqissaavoq.

 – Qujanartumik ilaasortavut suleqatigilluartarpavut, naak ilaannikkut kajumissutsiminnik sulisunik naammattunik pissarsisinnaasanngikkaluarluta – tamannalu aaqqissuisuulluni ernumanarsinnaasarpoq, pilersaarusiornermi aaqqissuussinissarlu qanilliartortillugu, tamakkiisumillu aaqqissuussineq angumerineqarsinnaanngitsutut isikkoqarluni, naggataagulli suut tamarmik inissittuaannarput.

 – Kalaaliunermullu aamma ilisarnaatit ilagaat – periataallaqqinneruvugut piffissarlu kingulleq atorlugu pilersaarusiorsinnaasarluta. Pitsaaqqutigaattaaq inuppassuit piffissaq kingullerpaaq atorlugu periataarsinnaasarnerat, naleqqussarlutik ilungersonerullutillu.

Naalakkersuisunit tapersersorneqarneq

 Kalaallit peqatigiiffiisa kattuffiat Inuit aamma Naalakkersuisunit tapersersorneqarpoq. Ukiuni kingullerni 50.000 koruuninik tapiisoqartarpoq. Tapiissut siusinnerusukkut annertunerusimavoq.

 - 2021-mi siulittaasunngorama ilisimatinneqaqqaarpugut tapiisoqassanngitsoq, 50.000 koruuniuppulli – sulilu tapiissutaasarlutik.

 – Aaqqissuussisarnivut ingerlassinnaaniarlugit tapiissutit pisariaqarteqaavut – naallu siulersuisuusugut tamatta kajumissutsitsinnik suligaluarluta akissarsisarnatalu, tamatigut aningaasartuutissaqartarpoq, assartuinermut, nerisaqartitsinermut, ininik attartornermut, nakkutilliisoqarnermut, qullerisoqarlunilu nipilerisoqarnermut, nipilersortartut akissarsiaannut il.il.

– Neriuppunga Inuit tapersersorneqartuassasoq – aaqqissuussisarnivut ingerlatiinnarsinnaaniarlugit – tamanna kalaallinut maani najugaqartuusunut kultorikkut pingaartupilussuummat. Tassalu sumiiffinni peqatigiiffiit Inuillu aaqqissuussineri kalaaleqatinik peqateqarnissamut periarfissiimmata, oqaatsivut kulturerpullu qitiutillugit kalaaliussuserpullu ileqquvullu attassinnaaqqullugit.

 Naalakkersuisunit tapiinerup saniatigut Inuit aamma kalaallit suliffeqarfiutaannit taperneqartarput.

 – Tassaanerusarput nerisassat assersuutigalugu Royal Greenlandimit, Polar Seafoodimit Arctic Importimillu. Tunissutaat aaqqissuussinerni nerisitsinermut atorneqartarput kiisalu eqqugassatut, Inuit ilaqutariinnut ulloqartitsineranni atugassat, peqataaneq tamatigut akeqarneq ajorluni.