Kalaallit
peqatigiiffii kalaallinut Danmarkimiittunut naapittarfiupput pingaarutillit,
peqatigiiffiilli qanoq nukittutiginerannut aallussisut kajumissutsiminnik
sulerusuttut apeqqutaapput.
Kalaallit
peqatigiiffiisa kattuffiani Inuimmi, Danmarkimi kalaallit peqatigiiffiisa
kattuffiani siulittaasoq, Camilla Siezing oqarpoq. Camilla Siezing Holstebromi
najugaqartoq 2021-mi oktobarimi Inuimmi
siulittaasunngorpoq.
Kalaallit
peqatigiiffii kalaallinut Danmarkimiittunut naapittarfiupput pingaarutillit,
peqatigiiffiilli qanoq nukittutiginerannut aallussisut kajumissutsiminnik
sulerusuttut apeqqutaapput.
Kalaallit
peqatigiiffiisa kattuffiani Inuimmi, Danmarkimi kalaallit peqatigiiffiisa
kattuffiani siulittaasoq, Camilla Siezing oqarpoq. Camilla Siezing Holstebromi
najugaqartoq 2021-mi oktobarimi Inuimmi
siulittaasunngorpoq.
Ukiup
aallartinnerani Inuit peqatigiiffinnik 17-inik ilaasortaqarput, kiisalu
kalaallit ilinniartut peqatigiiffiat Avalak ilaalluni, taanna illoqarfinni
angisuuni immikkoortortaqarpoq. Peqatigiiffiit Danmarkimut tamarmut
siammarsimapput. Peqatigiiffiit amerlassusaat ukiuni arlalissuani
taamaaginnarsimavoq, naak peqatigiiffiit ilaat taamaatittaraluartut nutaat
takkuttuartarlutik.
– 2025-mi
Vejlemi Sønderborgimilu peqatigiiffiit matupput, siornali Holstebromi
Frederikshavnimilu nutaanik marlunnik pilersitsisoqarneratigut
illuatungilerneqarluni, Camilla Siezing nassuiaavoq.
– Peqatigiiffippassuit
Kalaallit Illuutaannik assigiinngitsunik qanimut suleqateqarput – ilumoorporli
illoqarfinni kalaallit illoqartuni sammisassaqartitsineq annertunerpaasartoq.
Kalaallit peqatigiiffiisa kattuffiat Inuit ukiut tamaasa inuit 1000-it sinneqartut peqataaffigisaannik Vejlemi Kalaallit Nunaannut juullimi inuulluaqqussummi ileqquusumi aaqqissuussisarpoq.
Assi: Jesper Hansen
– Arlalitsigut
sumiiffinni peqatigiiffiit kalaallillu
illuutaasa akornanni qanimut suleqatigiittoqartarpoq. Kalaallit illuutaat
ataavartumik peqatigiiffiit ataatsimiinnissaannut aggersaasarput – illuutaasut
ilaat allanit akulikinnerusumik. Ataatsimiinnerit ilaanni peqataasimavugut –
minnerpaamik ukiumut ataasiartumik peqataarusuttaratta – sumiiffinni
peqatigiiffiit naapinniarlugit (ilaasortat ilaasortaanngitsullu ) illuutinillu
suleqateqartuarnissaq siunertaralugu.
Aaqqissuussinerit annertuut
Peqatigiiffiit
ataasiakkaat tapersersornerisa saniatigut peqatigiiffiit kattuffiat Inuit aamma
assigiinngitsunik annertuunik ataatsimut aaqqissuussisarpoq. Ilaatigut
Nunatsinnut juullimut inuulluaqqussut nuannarineqaqisoq 1.000-it
sinnerujussuarlugit peqataaffigineqartoq, erinarsoqatigiit unammisinneqarnerat
Tusariarlinngooq kiisalu ukumoortunik ilaqutariit ulluat.
– Aaqqissuussinerit
kalaalerpassuarnut tassaapput kalaaleqatinik, ikinngutinik ilaquttanillu
peqateqarneq. Kalaallit kulturiat qitiutillugu misigisassaalluni. Kalaallit
peqatigiiffiinut kingunerisarpaa nammineq ilaasortarisanit peqateqarluni
ataatsimoorneq, peqatigiiffimmi immikkuullarissutsinik/nukinnik takutitsineq
kiisalu Inuit kalaallillu peqatigiiffiinik allannik suleqatigiinneq
nukittorsarneqartarpoq. Peqatigiiffinnik allanik suleqateqarnermi
isumassarsiortoqartarpoq isumasioqatigiittoqarlunilu, Camilla Siezing oqarpoq.
– Aaqqissuussinerni
peqatigiiffiit periarfissaqarput nukittussutsimik ilisarnaatimillu
nittarsaannissaannut. Ilaatigut peqatigiiffiit kalattoornermik
takutitsillaqqipput, allat erinarsoqatigiinnermut erinniarnermullu
pikkorillutik, allat kalaallit pinnguaataannik takutitsillutik, ilaallu
aaqqissuussinerni ikiuutillaqqillutik.
Kajumissutsiminnik sulisut
pisariaqartinneqartut
Ikiuuttoqartarnera
kalaallit peqatigiiffiisa kattuffianut Inuimmut pingaartupilussuuvoq.
– Ilaasortatsinnit
tapersersorneqarneq kajumissutsimillu ikiuunneq pinngitsoorneqarsinnaanngilaq,
aaqqissuussisoqartassappat. Aaqqissuussisoqarsinnaanngilaq siulersuisut kisimik
suliarisinnaasaannik, Camilla Siezing erseqqissaavoq.
– Qujanartumik
ilaasortavut suleqatigilluartarpavut, naak ilaannikkut kajumissutsiminnik
sulisunik naammattunik pissarsisinnaasanngikkaluarluta – tamannalu
aaqqissuisuulluni ernumanarsinnaasarpoq, pilersaarusiornermi
aaqqissuussinissarlu qanilliartortillugu, tamakkiisumillu aaqqissuussineq
angumerineqarsinnaanngitsutut isikkoqarluni, naggataagulli suut tamarmik
inissittuaannarput.
– Kalaaliunermullu
aamma ilisarnaatit ilagaat – periataallaqqinneruvugut piffissarlu kingulleq
atorlugu pilersaarusiorsinnaasarluta. Pitsaaqqutigaattaaq inuppassuit piffissaq
kingullerpaaq atorlugu periataarsinnaasarnerat, naleqqussarlutik
ilungersonerullutillu.
Naalakkersuisunit tapersersorneqarneq
Kalaallit
peqatigiiffiisa kattuffiat Inuit aamma Naalakkersuisunit tapersersorneqarpoq.
Ukiuni kingullerni 50.000 koruuninik tapiisoqartarpoq. Tapiissut
siusinnerusukkut annertunerusimavoq.
- 2021-mi
siulittaasunngorama ilisimatinneqaqqaarpugut tapiisoqassanngitsoq, 50.000
koruuniuppulli – sulilu tapiissutaasarlutik.
– Aaqqissuussisarnivut
ingerlassinnaaniarlugit tapiissutit pisariaqarteqaavut – naallu
siulersuisuusugut tamatta kajumissutsitsinnik suligaluarluta
akissarsisarnatalu, tamatigut aningaasartuutissaqartarpoq, assartuinermut,
nerisaqartitsinermut, ininik attartornermut, nakkutilliisoqarnermut,
qullerisoqarlunilu nipilerisoqarnermut, nipilersortartut akissarsiaannut il.il.
– Neriuppunga
Inuit tapersersorneqartuassasoq – aaqqissuussisarnivut
ingerlatiinnarsinnaaniarlugit – tamanna kalaallinut maani najugaqartuusunut
kultorikkut pingaartupilussuummat. Tassalu sumiiffinni peqatigiiffiit Inuillu aaqqissuussineri
kalaaleqatinik peqateqarnissamut periarfissiimmata, oqaatsivut kulturerpullu
qitiutillugit kalaaliussuserpullu ileqquvullu attassinnaaqqullugit.
Naalakkersuisunit
tapiinerup saniatigut Inuit aamma kalaallit suliffeqarfiutaannit
taperneqartarput.
– Tassaanerusarput
nerisassat assersuutigalugu Royal Greenlandimit, Polar Seafoodimit Arctic
Importimillu. Tunissutaat aaqqissuussinerni nerisitsinermut atorneqartarput
kiisalu eqqugassatut, Inuit ilaqutariinnut ulloqartitsineranni atugassat,
peqataaneq tamatigut akeqarneq ajorluni.