Ruttep Danmark erseqqissarpaa: Maanna Europa Nato-mi sunniuteqarnerulerpoq

Nunat Nato-mut ilaasortaasut nunap aningaasartuutaasa 3,5 procentii illersornissamut atorniarlugit neriorsuutiminnik naammassinnipallapput. Nunallu aningaasartuutaasa 1,5 procentii illersornissamut tunngasunut aningaasaliissutigissavaat.

Europa taamaalilluni Nato-mi maanna pingaaruteqarnerulerpoq.

NATO-p generalsekretæria Mark Rutte, Nato-mi illersornissamut ministerit Bruxellesimi ataatsimiinnerisa kingorna tusagassiortunik katersortitsinermi taama oqarpoq.

- Ullumi takusakka tusakkakkalu Nato-p ataatsimiinnerinut peqataaffigisimasannut allanut sanilliunneqarsinnaanngilluinnarput, 2020-miillu Nato-p ataatsimiinneri arlallit najuuffiginikuuakka.

- Siorna Haagimi ataatsimeersuarnermi nunat aningaasartuutimik 5 procentii illersornissamut atussallugit neriorsuipput. Tunniussisoqartartoq maannamut malugisinnaalereerparput., Mark Rutte oqarpoq.

Taassuma Danmarkip Nato-p anguniagaanut anngutereernera ilaatigut erseqqissarpaa.

- Nato-mi suleqataasut sakkutuunik pisariaqartunillu tunniussiniarlutik sulissuteqarput.

- Suleqatit soorlu Danmark, Estland, Litauen Polenilu aningaasaliissutitut anguniakkat angoreersimallugilluunniit qaangersimavaat, Mark Rutte oqarpoq.

NATO-p generalsekretæria naapertorlugu Nato-mi nunat “tamarmik” qanoq illersornissaminnik annertusaapallannissartik pillugu isumasioqatigiipput.

- Eqqarsartaaseq nutaaq Europallu Nato-mi nukittunerusumik ataatsimoorussamillu illersorneqarnissamik takorluugaqalerneranut takussutissat takusinnaavagut, Mark Rutte oqarpoq.

Nunat Europamiittut USA-p præsidentiata Donald Trumpip piumasaqarnera malillugu taamaalillutik Rutte naapertorlugu akisussaaffimmik „naapertuilluarnerusumik“ agguaassipput.

Trumpip Kalaallit Nunaat pigilerniarlugu 2026-mi sapaatip-akunnerini siullerni Nato-mi paatsiveerutsitsivoq.

USA-p præsidentiata Kalaallit Nunaata sakkutuunit tiguarneqarnissaanut periarfissaq sivitsortumik tunuarsimaarfiginagu oqaatigisarmagu Europami iligiit arlallit suleqatigiinnerup ataavarnissaa apeqquserpaat.

Nato-li maanna siuariartoq Rutte isumaqarpoq.

Suliniut Arctic Sentry Issittumi isumannaallisaanermik pitsanngorsaaviusussaq, Europamilu nunat sakkulersornerulernerat aqqutigalugit.

- Nato-mi tamat naalakkersueqataanerat tunngavigalugu naalakkersuisoqartarlunilu, tusagassiuutitigut kiffaanngissuseqarlunilu politikkerit tamalaaneersut innuttaasunit qinerneqartarput. Tamanna Nato-mi oqallittoqartuarnissaanik isumaqarpoq, Taamaassanngippat pikkunaatsupilussuussaaq.

- Siusinnerusukkut 1960-ikkunni, 70-ikkunni, 80-ikkunni qanittukkullu aamma taamaappoq. Ernumaginngilara, Rutte oqarpoq.

Trumpip Europallu aaqqiagiinngissuteqarneranni arlaleriarluni USA-p præsidentiata iliuusiinut saamavallaartutut pasillerneqartarpoq.

Nato-lli oqaloqatigiissuteqareerluni „tamatigut“ ataatsimoorfigeqatigiittoqartartoq takuteqqikkaa, siunertarlu pingaarnerpaaq Nato-mi nunani 32-usuni inuit milliardillit illersorneqarnissaat ukkatarineqartartoq Rutte isumaqarpoq.

- Nato nukittunerussaaq, Europalu suliniuteqarnerulerpat tamanna angussavarput. USA-p nunat Kangianiittut Manerassuarmiittullu ukkatariniassammagit maanna taamatorpiaq pisoqarpoq.

- Taamaammat ukiup ataatsip marlulluunniit matuma siornatigornit ullumikkut nukittunerusugut isumaqarpunga, Rutte oqarpoq.

USA-p illersornissamut ministeria, Pete Hegseth, ataatsimiinnermut peqataanngilaq. USA-mili illersornissamut naalakkersuisup allattaa Elbridge Colby ataatsimeeqataavoq.

Nunat Nato-mut ilaasortaasut Europap illersornissaanut akisussaaffeqarnerulernerat nuannaarutigaa.

Tamanna USA-p Kinamik ukkatarinninnerulernissaminut periarfissaqalissutigaa, tamatumalu saniatigut USA-p atomimik sakkussiat Europamiittut atorlugit Europa illersortuassavaa.

- Maanna suleqatigiinnissamut tunngavissaqarluarpoq.

- Nato-p aallaqqaammut siunertaanut utertoqarpoq, Elbridge Colby oqarpoq.

/ritzau/