100 koruuninik akitsuut umiarsuarnut takornariartaatinut ilaasunut nunamut pisunuttamanut, kiisalu umiarsuup talittarfimmut tikinneranut ataatsimut annerpaamik 100 koruuninik umiarsualivinnut akitsuuteqarneq takornariat Kalaallit Nunaanni umiarsualivinnik atuiunnaarnissaannut kinguneqarsinnaavoq.
Illoqarfinni mikinerusuni nunaqarfinnilu umiarsualiviit pingaartumik eqqorneqarsinnaapput.
100 koruuninik akitsuut umiarsuarnut takornariartaatinut ilaasunut nunamut pisunuttamanut, kiisalu umiarsuup talittarfimmut tikinneranut ataatsimut annerpaamik 100 koruuninik umiarsualivinnut akitsuuteqarneq takornariat Kalaallit Nunaanni umiarsualivinnik atuiunnaarnissaannut kinguneqarsinnaavoq.
Illoqarfinni mikinerusuni nunaqarfinnilu umiarsualiviit pingaartumik eqqorneqarsinnaapput.
Umiarsuarnik takornariartaatinik ingerlatsisut nunanit tamalaaneersut peqatigiiffiat Association of Arctic Expedition Cruise Operators (AECO) aamma Cruise Lines International Organisation (CLIA) taama mianersoqqussuteqarput.
Umiarsuarnut takornariartaatinut ilaasunut akitsuutit umiarsualivinnilu akitsuutit 2028-miit marloriaammik qaffanneqarnissaat politikerit nalunaarutigimmassuk kattuffiit tamanna ernumassutigingaarpaat.
Politikkikkut aalajangiineq Aningaasaqarnermut naalakkersuisup, Aqqaluaq B. Egedep (IA), Demokraatit, IA, Siumut aamma Atassut aappaagu aningaasartuutissanut inatsisissamut novembarip qulingiluaani isumaqatigiissuteqarfigai.
Ilaasumut ataatsimut akitsuut 50 koruuniniit 100 koruuninut 2028-mi januaarip aallaqqaataaniit qaffanneqassasoq partiinit isumaqatigiissutigineqarpoq, kommunillu umiarsuarnik takornariartaatinik ilaasussat nunamut tulakkaangata akitsuummik qaffasinnerpaamik 50 koruuniniit 100 koruuninut akiliisitsinissamut piginnaatitaaffilerneqassapput.
Umiarsuit takornariartaatit umiarsualivimmut tulakkaangamik imaluunniit umiarsualiviup avataanukaraangamik ilaatigut ilaasunut akitsuutinik Namminersorlutik Oqartussanut akiliisarput. Akitsuutillu annertuumik qaffannissaannik politikerit maanna ilisimatitsipput.
Qaqortoq Nuullu umiarsuarnut takornariartaatinut ornigarneqartartut annersaraat.
- Tikinnermi nunamulluunniit niunermi qaffaanerit ataasiakkaani aningaasartuutinik annertunerulersitsissapput, taamaammallu tikittarnerit nunamulluunniit niusarnerit amerlassusaannut kinguneqarsinnaallutik. Kalaallit Nunaanni takornariaqarnerup najugaqarfinnut amerlanerusunut siammarterneqarnissaa kissaatigineqarpat tamanna naapertuutinngitsumik sunniuteqarsinnaavoq, AECO-miit Anders la Cour Vahl oqarpoq.
Assi: Halmoy / AECO
AECO: - Akitsuutit qaffannerat naapertuutinngitsumik sunniuteqarsinnaavoq Kalaallit Nunaat umiarsuarnik takornariartaatinik takornarianit nuannarineqarluarpoq, akitsuutilli qaffasinnerit illoqarfinnut mikinerusunut aseruutaasinnaapput, umiarsuarnik takornariartaatinik angallassisut kattuffii marluk taama isumaqarput.
– Ilaasunut akitsuutit mittarnermullu akitsuutit marloriaammik 2028-miit qaffanneqarnissaat siunnersuutigineqartoq maluginiarparput. Qaffaanerit tikittarnerit nunamulluunniit niusarnerit ataatsip akianik qaffatsitsissapput, taamaammallu tikittartut niusartullu amerlassusaannut sunniuteqarsinnaallutik. Kalaallit Nunaanni takornariaqarneq sumiiffinnut amerlanerusunut siammarterniarneqarpat tamanna silatusaarnerunngilaq.
- Siunnersuuteqarnerup inuussutissarsiortut naleqqussarnissaannut aningaasartuutillu qaffasinnerusut pilersaarusiornermi eqqarsaatigineqarnissaannut allannguutit aatsaat 2028-mi atuutilersinneqarnissaannik peeriarfississavai.
Association of Arctic Expedition Cruise Operators-imi (AECO) ilisimasanut aqutsinermullu akisussaasoq Nuummilu allaffeqartoq Anders la Cour Vahl, Sermitsiamut taama oqarpoq.
– Taamaammat Kalaallit Nunaanni takornariaqarneq sumiiffinnut amerlanerusunut siammarterniarneqassappat akitsuutit qaffannissaat silatusaarnerunngilaq. Akitsuutilli aatsaat 2028-miit atuutilersinneqarnerat pitsaasuuvoq. Taamaalillutik inuussutissarsiortut naleqqussarsinnaallutillu pilersaarusiornermi aningaasartuutit qaffasinnerit ilanngussinnaavaat.
Kalaallit Nunaanni takornariartitsinermik suliffeqarfiit aningaasatigut eqqugaasinnaasut Akitsuutit qaffannerisa kinguneri umiarsuarnittaaq takornariartaatinik angallassisartut kattuffiata (CLIA-p) ernummatigai.
– Ilaasunut umiarsualivinnilu akitsuutit marloriaammik qaffannerisigut umiarsuit takornariartaatit Kalaallit Nunaannut tikittarnerisa ikilinissaat ernummatigineqarsinnaavoq. Umiarsuit taakku nunarsuaq tamakkerlugu angalasinnaapput, taamaammat unammillersinnaanerup ajorsiartornera ajortumik sunniuteqarsinnaavoq. Umiarsuit tikittartut ikinnerutillugit Kalaallit Nunaanni sumiiffiit ilaanni takornariat ikileriarnerisigut kalaallit takornariartitsisarfii aningaasatigut eqqugaassapput, Hans Chen Braas oqarpoq, taannalu CLIA-mi Nunanut Avannarlernut Atlantikullu avannaanut akisussaavoq.
Islandimi kinguariarneq Islandimi naalakkersuisut umiarsuarnut takornariartaatinut akitsuut siornatigut akitsuutinit qaffasinnerusumik sapaatip-akunnialui sioqqullugit, siorna januaarip aallaqqaataani atuutilersikkaat Hans Chen Braas oqarpoq.
Umiarsuarnik takornariartaatinik niuertut qisuariarnerat imaappoq, 2027-mi inniminniinerit 2025-mut sanilliullugit 27 procentimik ikinnerupput.
2028-mi umiarsuarnik inniminniinerit 2027-misuulli amerlatigiipput, taamaammat Islandimi naalakkersuisut akitsuutinik appartitseqqammeraluartut umiarsuit utikannavianngillat. Utikanneq siornarnit 14 procentinik ukioq manna qaffasinnerusoq inniminniinerit takutippaat.
- Umiarsuit takornariartaatit Kalaallit Nunaanni tamarmi, sumiiffinnilu mikinerusuni avinngarusimasunilu, suliffeqarfinnut inuiaqatigiinnullu periarfissanik pilersitsisarput. Umiarsuit tikittartut ikilinissaat umiarsuarnut takornariartaatinut taamaallaat sunniuteqarnavianngilaq, aammali angalatitsisartunut, takornarialerisunut suliffeqarfinnullu umiarsuarnit takornariartaatinit tikeraartunit pisariaqartinneqartunut sunniuteqassaaq, Hans Chen Braas oqarpoq.
Takornariartaatit ikileriarnerannit pingaartumik Islandip avannaata kangiani umiarsualiviit ukioq manna eqqugaapput.
- Islandimi umiarsualiviit takornariartitsiviillu mikisut eqqugaanerpaassapput. Umiarsuit takornariartaatit qimaguppata Kalaallit Nunaannittaaq taamaattoqarsinnaavoq, ilaasunut umiarsualivinnullu akitsuutit marloriaammik qaffanneqarnerat illoqarfinnut nunaqarfinnullu mikisunut eqquinissaa aarleqqutigisinnaavarput. Umiarsuit takornariartaatit najukkami inuiaqatigiinnut iluaqutaapput. Tikittussanut suliffeqarfinnullu umiarsuarnik takornariartaatinik takornariartitsisarnermit iluanaaruteqartunut kignunerluutaasinnaasut eqqarsaatigalugit akitsuutinik qaffaanerit tamarmik naleqquttuusariaqarlutillu nalilersorluarneqartariaqarput, taanna oqarpoq.