Ini pissanganartumik silaannaqarpoq, nilaallu immiartorfinniittut tusaaneqarsinnaapput.
Københavnimi juunip qaammataani kiappoq, ingammik Nordatlantens Bryggemi quleriit tallimaanni. Aalanerini takuneqarsinnaavoq: Meeqqat inersimasullu quersuatoqqamut isertut imeruersaatissanut nillertunut sassaalliutigineqartumut toqqaannartumik ingerlasarput.
Meeqqat ilarpassui Ilitsoqqussaralugu oqaatsinut atuarfimmi, Københavnip Kommuneani meeqqat atuarfianni atuartunut neqeroorutaani, atuarput. Tassani meeqqat kalaallisut, savalimmiormiutut Islandimiutulluunniit atuartarput, ullumikkullu oqaatsitik nalliuttorsiutigalugillu imminnut saqqummiutissavaat.
Ukiup ataasiinnaap matuma siorna taamaaliortoqarsinnaasimanngilaq. Taamanimi Ilitsoqqussaralugu Oqaatsinut Ilinniarfimmi kalaallisut ilinniartoqanngilaq. Sivisuumillu ilinniartoqarsimanngilaq.
Danmarkimi inatsisit naapertorlugit meeqqat kalaallisut savalimmiormiutulluunniit oqaasilinneersut ilitsoqqussaralugu oqaatsitik atorlugit ilinniartinneqarnissaat neqeroorutigineqassaaq. Minnerpaamilli aqqaneq-marlunnik nalunaartoqarpat kommuni atuaqatigiinnik aallartitsinissaminut pisussaaffeqalissaaq.
Minnerpaaffik taanna kalaallisut savalimmiormiutullu oqaasilinnut tunngatillugu allaanerusinnaaqqullugu aningaasanik immikkoortitsisoqassasoq Københavnip kommuniani siorna aalajangerneqarpoq.
Maanna atuartoq ataasiinnarluunniit soqutiginnikkaangat aallartitsisoqartarpoq. Taamaammat ukioq atuarfiusoq manna, tassa 2025-mi aggustimiit, kalaallisut atuartartussanik pilersitsisoqarpoq.
Københavnimi Nordatlantens Brygge
Assi: Mette Kierstein
Enhedslistenip innuttaasunik sinniisoqarfiani ilaasortaq Gorm Anker Gunnarsen allannguuteqarnissamik siorna siunnersuuteqaqataasimavoq.
Ulluinnarni ilinniarnertuunngorniarfimmi ilinniartitsisutut sulivoq, kalaallillu atuartut kulturit marluk akornanniinnissartik sapersinnaasaraat takusarsimavaa, taanna oqaluttuarpoq.
- Aliasunneq taanna maleruagassanik maleruaajunnaarsitsinissamut pissutissaalluarpoq.
Kalaallisut ilitsoqqussaralugu oqaatsinik ilinniartitsineq
Københavns Kommunimi innuttaasut sinniisaat 2026-mut missingersuutinik isumaqatiginninniarnermi Ilitsoqqussaralugu Oqaatsinut Atuarfimmut ukiumut 100.000 koruunit immikkoortinneqassasut aalajangerput, taamaalilluni atuartut minnerpaamik aqqaneq-marluusut peqataanngikkaluarpataluunniit ilinniartitsisoqarsinnaalerluni. Aningaasat atuartitsissutinik pisinermut, ilinniartitsisumik atorfinitsitsinermut attaveqaatinullu atorneqartarput.
Aamma meeqqat kalaallisut savalimmiormiusullu tunuliaqutallit atugaat pisariaqartitaallu eqqarsaatigalugit ilitsoqqussaralugu oqaatsiminnik ilinniartinneqarsinnaalernissaat aalajangiunneqarpoq. Aningaasat ukiumut 1,5 millionit koruunit 2026-miit 2029-mut ilinniartitsinissamut immikkoortinneqarput.
Ukiumi atuarfiusumi 2025/26-mi Københavnip Kommunia kalaallisut ilinniartunik eqimattamik ataatsimik pilersitsivoq. Tamanna aasaanerani atuanngiffik qaangiuppat nanginneqassaaq.
Najoqqutaq: Københavnip Kommunia
Siunnersuuteqaatini Cille Hald Egholm Venstremeersoq peqatigalugu saqqummiuppaa. Tunngavilersuuteqarnerminni kalaallit meeraanerminni inuusuttuaraanerminnilu Danmarkimi najugaqarsimasut kalaallisut ilitsoqqussaralugu oqaaseqarneq ajornartorsiutigisimagaat innersuussutigaat.
Maanna nalliuttorsiornermut peqataajartorluni Nordatlantens Bryggemiippoq.
- Iluatsitsilluarnera nuanneqaaq, ullormut pilersaarutit aallartinnginneranni qungujulalluni oqarpoq, scenellu saavani issiavissaminut ingippoq.
Kalaallisut ilinniarneq nuannersoq
Aaqqissuisut ilimagisaannit amerlanerusut takkupput.
Taamaammat issiaviit 30-t missaanniittut tamarmik issiasoqarlutillu inersimasut meeqqallu natermut qasertumik natersualimmut issaasimapput.
Islandimiutut ilinniartut ilaata ilaquttaminik ungasissumi najugalinnik maqaasisaqarneq pillugu taalliaq atuarpaa. Taava Islandimiut allat Laddip erinarsuutaa ’Súperman’ ussersorlutik saqqummiuppaat. Maannalu kalaallit tullinnguupput.
Gaz-Zaa-Lung Ilitsoqqussaralugu Oqaatsinik Ilinniarfimmi atuartunut angajoqqaavinullu tusarnaartitsivoq.
Assi: Mette Kierstein
Ilinniartitsisup Lone Milling-Rohlederip Gaz-Zaa-Lung qullermik ikitsinissamut, oqaluttuarnissamut qilaatersornissamullu qaaqqusimavaa. Taassuma kingorna Uummannarmiuaqqani nipilersortartut sassarlutik erinnanik marlussunnik atuipput.
- Sne (aput, aaqq.) kalaallisut qanoq taaneqartarnersoq danskit ilaasa scenemit apeqqutigaa.
- Savalimmiormiutut taasinnaavara, meeraq inimiittoq akivoq.
Tusarnaartitsinerup kingorna savalimmiormiutut qitittoqarpoq. Taava avissaartuupput. Ilaat imeruersaatinut sassaalliutaasunukarput, allallu inip tunuanukaapput, tassanilu oqaatsit assigiinngitsut pillugit paasissutissanik allagartalersuisoqarlunilu eqqorniaatitsisoqarlunilu mamakujunnik sassaallertoqarpoq.
Kalaallit oqaasiinik ilinniartut ilagaat qulinik ukiulik Ines Atangana Morabito-Paulsen qatanngutaalu arfineq-marlunnik ukiulik Frida Inuk Morabito-Paulsen. Taakku ilinniartussanik aasaq kingulleq aallartitsisoqarmalli ilinnialersimapput.
- Nuannaaraara, nuannerpoq, Ines Atangana Morabito-Paulsen, Nuummi inunngorsimasoq, oqarpoq.
- Nuannisartarpugut, Tivolimiillutalu uumasuusivissuarmiinnikuuvugut, Frida Inuk Morabito-Paulsen Københavnimi inunngorsimasoq oqarpoq.
Taanna naapertorlugu oqaatsinik ilinniarnermi nuannernerpaasoq tassaavoq ilinniartunik allanik peqateqartarneq.
- Ilaannikkut suliassanik suliassinneqartarpugut, Ines Atangana Morabito-Paulsen nangippoq.
- Ilaannikkut titartaasarpugut, Frida Inuk Marabito-Paulsen oqarpoq.
- Taava kalaallisut atuartarpugut... imaluunniit sungiusartarpugut, Ines Atangana Morabito-Paulsen oqarpoq, oqaatsillu atorlugit Kalaallit Nunaannit inuit allat oqaloqatigisarniarlugit oqaluttuarpoq.
Taava qatanngutigiit kalaallisut ilinniartitsisuat Lone Milling-Rohleder aggerpoq.
- Ussigassassinnik kaageeraliornikuuvunga, taanna oqarpoq.
- Marluullutik aallarniisuupput, aalajaatsorujussuupput sapaatillu-akunneri tamaasa takkuttarput.
Uummannarmiuaqqat meeqqanut inersimasunullu appisimaarput.
Assi: Mette Kierstein
Aallarniisut ataatartik, Guillaume Morabito, ilitsoqqussaralugu oqaatsit ulluanni ilagaat. Arnaat kalaaliuvoq - taannalu nammineq franskiuvoq. Meeqqat kalaallisut ilinniarnissaat marluullutik pingaartippaat.
- Ajoraluartumik Kalaallit Nunaanni najugaqannginnatta taamaaliornikkut oqaatsiminnik kulturiminnillu ulluinnarni ilinniartittarpagut.
- Meeqqat allat assingusumik tunuliaqutallit aamma maani najugaqartut naapittarpaat, Guillaume Morabito oqarpoq.
Juullimut niuffatsitsinermi ilinniartitassaminik nassaartoq
Københavnip Kommunia 2017-imiit 2024-mut kalaallisut ilinniartinneqarnissamik kissaateqartumit ataasiinnarmit nalunaarfigineqarsimavoq.
Nalunaartoqartannginnerali pisariaqartitsineq pissutiginagu nuimannginnermik pissuteqarunarpoq, Gorm Anker Gunnarsen isumaqarpoq.
- Allanik aqqanilinnik ilassarsiortariaqaruit, taava ilinniartunik aallartitsinissaq ajornakusoortorujussuuvoq, Gorm Anker Gunnarsen oqarpoq.
- Ilinniartussanulli ilanngussinnaaguit, illoqarfimmilu sumiiffinni assigiinngitsuni ingerlanneqarpat, ajornannginnerussaaq.
Aningaasaliissutit amerlanerusut taakku iluaqutigalugit aaqqissuussaq ilisimaneqalerumaartoq taassuma neriuutigaa. Siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu neriuut annerulerpoq:
- Atuartut kalaallisut tunuliaqutallit imminut naleqartillutik tulluusimaarlutillu meeqqat atuarfiannut ininullu ilinniarfiusunut allanut isertarsinnaassasut - kulturertillu allanut oqaluttuarisinnaassagaat - neriuppunga.
Københavnip kommunia maannamut 2029-p tungaanut kalaallisut ilitsoqqussaralugu ilinniartitsinermut immikkut aningaasaliissuteqarpoq.
Tamatuma kingorna neqeroorut pillugu ilisimasaqarnerulertoqarnera aamma kommunip ilitsoqqussaralugu oqaatsinik ilinniartitsinermi kalaallisut atuartitsisarnerata aalajangersimasumik ilaalernissaa Gorm Anker Gunnarsenip neriuutigaa.
Aningaasaliisoqaraluartorlu ilinniartoqartuarnissaq qulakkeerneqanngilaq.
Lone Milling-Rohlederip ilinniartitsissutit ilaat takutippai. Ilaatigut atuartut Kina Kinaava-mik pinnguartinneqartarput.
Assi: Mette Kierstein
Tamanna Lone Milling-Rohlederip nalunngilaa, maannami nerriviup ilinniartitsissutigisartakkaminik, puisip amiinik assassukkaminik tuniniakkaminik nammineerlunilu palaangualiaminik, mannimmut taarsiullugu bananinik akulinnik, imallip saaniippoq.
Lone Milling-Rohlederip ilinniartunik pissarsiniarnermini nammineq attaveqarfigisartakkani atortarpai.
- Sumiikkaluaraangamaluunniit meeraqarnersut aperisarpakka, taanna oqarpoq.
Assersuutigalugu siorna Københavnimi Kalaallit Illuutaanni juullimut niuffatsitsinermi taamaaliorpoq.
Anaanaasoq niuffatsitsinermi tuniniaaveqarluni iverutinik tuniniaavoq. Lone Milling-Rohleder ilaqutariinnut pulaarluni paasissutissiissasoq isumaqatigiipput.
Taamaalilluni ilinniartitassarsivoq.
- Aqqutigisat taamaattut eqqumiilluinnartarput, taanna oqarpoq.
Ataatsimooqatigiilersitsiniartoq
Atuareernerup kingorna kalaallisut ilinniartitsisoqartarpoq.
- Sunngiffimmi sammisartakkanut allanut unammillerneq unamminiarnartuuvoq, Lone Milling-Rohleder oqarpoq.
Inesip Fridallu saniatigut 15-inik ukiulik Manu Møller Lynge ilitsoqqussaralugu oqaatsit ulluanni najuuppoq. Taanna ullut ilaanni akunnattoorani kalaallisut oqalussinnaalissalluni neriuppoq.
Tamanna ilinnut qanoq isumaqarpa?
- PIviusumik oqassagaanni pingaarnerpaavoq, Manu Møller Lynge Nuummi inunngortoq kalaallinillu angajoqqaalik oqarpoq.
Manu Møller Lyngep tamarmik namminiusinnaasaramik oqaatsit pillugit ilinniartitaanissani qilanaarisarpaa, taanna oqaluttuarpoq.
Assi: Mette Kierstein
- Kalaallit allat peqatigillugit qanoq ingerlanerluta oqaloqatigiissutigissallugu nuanneqaaq, taanna oqarpoq, ilinniartullu akornanni attaveqatigiinneq erseqqissarlugu:
- Kikkut tamarmik namminimusinnaapput.
Angutaata Mikisoq H. Lyngep neqeroorut ikinngutiminit, meeqqaminik Ilitsoqqussaralugu Oqaatsinut Atuarfimmi kalaallisut ilinniartuuteqartumit, tusarsimavaa.
- Immaqa ilitsoqqussaralugu oqaatsit atorlugit ilinniartitsisoqarsinnaanera nalunngikkaluarpara. Kalaallisulli ilinniartitsisoqarsinnaasoq eqqarsaatigisimanngilara. Kommunimit paasissutissiisoqarsimanngilaq, Mikisoq H. Lynge kingusinnerusukkut oqarasuaatikkut oqarpoq.
ilinniartussarsiorneq ilungersunartoq
Atualerniarluni allatsitsinermi angajoqqaat oqaatsit ilitsoqqussaralugu atorneqartut kalaallisuusut allassinnaavaat. Tamanna nalunaarsorneqareerpat ilaqutariit Ilitsoqqussaralugu Oqaatsinik Ilinniarfimmut qaaqqusissummik e-boks aqqutigalugu tigusaqassapput.
Aammattaaq atuarfiup neqeroorut pillugu paasissutissiineq akisussaaffigaa.
Aammattaaq Københavnip Kommuniani innuttaasunik sinniisoqarfik ilaqutariit kalaallinik savalimmiormiunillu tunuliaqutallit ilitsoqqussaralugu oqaatsiminnik ilinniartinneqarneq pillugu paasissutissanik nassiussiumalluni 2025-mi septembarimili aalajangerpoq.
Taamaammat Københavnip Kommuniani allakkat elektroniskiusut Kalaallit Nunaanni inunngorsimasunut meeqqanullu atuartunut 354-inut 2026-mi apriilimi nassiunneqarput.
Maannamut sunniuteqarpallaarsimanngitsoq Ilitsoqqussaralugu oqaatsinik ilinniarfiup pisortaa Unn Kristensen oqarpoq. Piffissalli ingerlanerani amerlanerusut neqeroorummik tamatuminnga ilisimasaqalerumaartut neriuutigaat.
Aammattaaq Ilitsoqqussaralugu Oqaatsinik Ilinniarfik atuarfinnut kalaallinik atuartunik nalunaarsorsimasunik atuartuutilinnut attaveqarsimavoq, paasissutissanik ilaatigut Kalaallit Illuutaat aqqutigalugu ingerlatitseqqiisimallunilu Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat attavigisimavaa.
Taamatuttaaq kalaallisut ilinniartitsinermik neqeroorutit pillugit ilisimasaqarneq siammarterniarlugu kommunit arlallit attaveqarfigisimavaat.
Najoqqutaq: Københavnip Kommunia aamma Ilitsoqqussaralugu Oqaatsinik Ilinniarfik
Ilinniartussarsiornermi unammillernartut Ilitsoqqussaralugu oqaatsinik ilinniarfimmit Københavnillu Kommunianit ilisimaneqarput, taakkulu suliniutit assigiinngitsut aqqutigalugit amerlanerusunik ilinniartussarsiorsimapput. Ilaatigut inunnut Københavnip Kommuniani najugalinnut Kalaallillu Nunaanni inunngorsimasunut kiisalu atuartutut ukiulinnik meeralinnut allakkiamik digitalikkut 2026-mi apriilimi nassiussuisoqarsimavoq.
Mikisoq H. Lyngep neqeroorut ikinngutiminit tusaramiuk tamanna naleqangaartoq qularinngilaa.
- Danmarkimi najugaqaraanni Kalaallit Nunaanneernermik eqqaasitsisunik najuuffigisaqarsinnaaneq killeqarpoq, Mikisoq H. Lynge oqarpoq.
- Manup ilinniartinneqarnini aqqutigalugu oqaatsinut kulturimullu tunngasunik uanga aqqutiginanga paasisaqartarpoq.
Taamaammat neqerooruteqartoqarnera pitsassuusoq isumaqarpoq. Kalaaliusutut misiginermik ineriartortitsineq siunertaavoq.
- Ataasiarluta Kalaallit Nunaanniitilluta Manu ima oqarpoq, 'Ataata, soorlu ilisarisimagaannga.’
- Taama misigigaanni sumukartoqartariaqarami, Mikisoq H. Lynge oqarpoq.
Ilinniartut kulturikkut ataatsimoornerminnik misigisimalernissaat oqaasilerinermit pingaaruteqarnerujussuusoq Unn Kristensen Savalimmiormiu Ilitsoqqussaralugu Oqaatsinut Atuarfimmi pisortaq isumaqarpoq.
- Allanik nammataqaraanni kiserliornarsinnaavoq, taanna oqarpoq.
- Maqaasisaqarneq ilagisartakkanit paasiuminaatsinneqarsinnaasoq.
- litsoqqussaralugu Oqaatsinut Atuarfimmili atuartut paasineqarneq meeqqat atuarfianni misigisimanngisartik misigisarpaat, taanna oqarpoq. Tulluusimaarneq pisinnaatitaaffeqarnerlu.
Tamanna Nordatlantens Bryggemi aaqqissuussinermi siunertaavoq.
- Allanik danskisut oqalunngitsunik peqartoq takugaanni annerusumut ilaaleriataartutut misinnartarpoq, taanna oqarpoq.
