- Tamanna soorunami naammaginanngilluinnarpoq.
Peqqissutsimut innarluutilinnullu naalakkersuisoq Anna Wangenheim (D), qaammatip kingulliup ingerlanerani tarnikkut nappaateqartut nakorsiartarfiini misissortinnissamut utaqqisoqartarnera pillugu isornartorsiuinermut oqaluttuanullu akissuteqarluni taama aallartippoq.
- Tamanna soorunami naammaginanngilluinnarpoq.
Peqqissutsimut innarluutilinnullu naalakkersuisoq Anna Wangenheim (D), qaammatip kingulliup ingerlanerani tarnikkut nappaateqartut nakorsiartarfiini misissortinnissamut utaqqisoqartarnera pillugu isornartorsiuinermut oqaluttuanullu akissuteqarluni taama aallartippoq.
Inuit arlallit tarnikkut nappaatilinnut katsorsaariaatsinik assigiinngitsunik misilittagaqarnerminnik oqaluttuarlutik aviisimi matumani aggustip naaneraniilli saqqummersimapput.
Inuiaqatigiinni eqqarsartaatsikkut peqqissutsimut tunngatillugu unamminiagassaqarpugut, tamattalu ullumikkut pissutsinut atukkatsinnut annertunerusumik minnerusumilluunniit pisuuvugut
- Anna Wangenheim, peqqissutsimut innarluutilinnullu naalakkersuisoq aammalu Demokraatini politikki pillugu siulittaasup tullia
Ilaat tarnikkut nappaatillit nakorsiartarfianni ikiorserneqarsimapput, allalli ukiorpassuarni utaqqisut allattorsimaffianniiginnarlutik maannakkut tarnikkut nappaateqartunut nakorsiarnissartik utaqqivaat. Ilaat misissorneqarnissaminnut innersuussaanissamut itigartinneqarsimagamik Danmarkimi ikiortissarsiornissamik eqqarsaateqarput.
Allaaserisaq nangeqattaartoq: Utaqqinitsinni
Tarnikkut nappaateqarneq pillugu nakorsiarniarlutik utaqqisut ukiup ataatsip ingerlanerani marloriaammik amerlanerusunik amerleriarput.
Inuit 950-it juulimi utaqqisut allattorsimaffianniipput.
Allaaserisami nangeqattaartumi matumani inuit tarnikkut napparsimasunut isumaginnittoqarfiup tatineqarnerata kingunerinit sunnerneqartut ilaat naapippagut.
Immikkoortumi matumani peqqissutsimut innarluutilinnullu naalakkersuisup Anna Wangenheimip (D) oqaluttuat isornartorsiuillu oqaaseqarfigai.
Politikerit innuttaasut tarnikkut nappaatillit tamarmik siunissami ikiorserneqarsinnaanissaat qulakkeerniarlugu qanoq iliuuseqarnersut aamma apeqqutigaarput.
Utaqqineq itigartitsinerlu tarnikkut nappaatilinnut nakorsiartarfinni innersuussarpassuarnik isumaginninnissamut suliassanillu allanik isumaginninnissamut sulisussaaleqinermik pissuteqartoq peqqinnissaqarfimmit oqaatigineqarpoq .
Tarnikkut nappaateqartut ajornartorsiutaat peqqinnissaqarfimmit killeqanngitsut inuiaqatigiinnilu tamarmi malugineqarsinnaasut innarluutillit peqatigiiffii, Niik aamma Tilioq, qanittukkut AG-mut oqarput .
Inuit tarnimikkut nappaateqartut innarluutillit ilaqutaallu pisariaqartitaminnik ikiorserneqartanngippata inuiaqatigiinnut annertuumik kinguneqarsinnaavoq. Naggataatigut inuit inuunerannik naleqarsinnaavoq, NIIK-p siulittaasua Viggo Johansen ilaatigut oqarpoq.
Tarnikkut ilungersunartumik nappaatillit salliunneqartariaqartut Peqqissutsimut innarluutilinnullu naalakkersuisoq naapertorlugu ADHD-mik autismemillu nappaateqartut misissortinnissaannut utaqqisut aatsaat taama amerlatigilersimanerat tarnikkut nappaatilinnik isumaginnittoqarfiup maannakkut qanoq tatineqartiginerannik ersersitsivoq.
Ullumikkulli napparsimasut ilaat nakorsamit innersuunneqareernerminni tarnikkut nappaateqartut pillugit isumaginnittoqarfimmi itigartinneqartarnerat taassuma ernummatigaa.
- Taamaattoqartariaqanngikkaluarpoq. Aammali tarnikkut nappaateqartut pillugit isumaginnittoqarfimmi ukiorpassuarni taamaallaat siniffiit aqqaneq-marluk atorneqartarsimammata nassuerutigisariaqarparput, Anna Wangenheim oqarpoq nangillunilu:
- Innuttaasut tarnikkut ilungersunartumik nappaateqartut, soorlu skizofrenimik, bipolarimik allanillu inunnut ataasiakkaanut innuttaaqatigiinnullu ilungersunarluinnartunik nappaateqartut pingaarnerpaatittariaqarsimavagut.
Anna Wangenheim nunarsuaq tamakkerlugu qaammammi imminut toquttarnerup pinaveersaartinnissaanut sammitinneqartumi, septembarimi sungaartumi, AG-mit apersorneqarami sungaartumik qilerniusaasaqarpoq.
Assi: Oscar Scott Carl
Aammattaaq inuttassarsiornermi sivitsortumik unammillernartoqangaatsiarsimavoq, taamaammalu tarnikkut nappaatit pillugit isumaginnittoqarfimmi – peqqinnissaqarfimmilu immikkoortuni allani sulisussaaleqisoqartarpoq. Tamannali napparsimasut allat sumiginnarneqartariaqarnerannik isumaqanngilaq, Anna Wangenheim erseqqissaavoq.
- Illuatungianik innuttaasut assersuutigalugu ADHD-mik nappaateqartut ikiorserneqarnissaannut periarfissanik pilersitsisariaqarpugut.
Nunat tamalaat innuttaasut tarnikkut atugarliornerannik unammillernartoqarput. Danmarkimi ingammik meeqqat inuusuttullu akornanni atugarliorneq sivitsortumi oqallisaallunilu nunani tamalaani peqqinnissaq pillugu suliniaqatigiiffik WHO naapertorlugu inuit milliardit sinnillit isumakkut, soorlu isumatsaqqangaarlutik isumatsaqqangaarnermillu ernumassuteqarlutik peqqiilliuuteqalertarput .
Nunarsuarmi tamarmi — aamma uagutsinni - taama pisoqartarnera aarlerinartoq pimooruttariaqartorlu Anna Wangenheimip erseqqissarpaa.
- Meeqqat inuusuttullu atugarliorneruleriartornerat misissoqqissaartariaqarluglu iliuuseqarfigisariaqarparput, taanna oqarpoq.
Suliniutit tamarmik – atuarfimmi kommunimilu – tarnikkut nappaatillit innarluutillitluunniit inuulluataarnissaannik ikiornissaannut atortut amigaataasut innarluutillit peqatigiiffii oqarmata isumaqatigai.
Tarnikkut nappaatillit ullumikkut taama tatineqartigilernerannut kina akisussaava?
- Inuiaqatigiinni eqqarsartaatsikkut peqqissutsimut tunngatillugu unamminiagassaqarpugut, tamattalu ullumikkut pissutsinut atukkatsinnut annertunerusumik minnerusumilluunniit pisuuvugut, Anna Wangenheim akivoq.
Suleqatigiinnissamut isumaqatigiissut septembarip aallaqqaataani atuutilersoq tunngavigalugu nunami maani inersimasut tarnimikkut nappaatillit meeqqallu inuusuttullu tarnimikkut nappaatillit immikkut nakorsaqalernissaannik piumasaqartoqarpoq. - SUleqatigiinnissamut isumaqatigiissummi tarnikkut nappaatit pillugit isumaginninneq pingaartissimavarput, Anna Wangenheim oqarpoq.
Assi: Oscar Scott Carl
Ajornaatsumik ingerlaannarlu aaqqinneqarsinnaanngitsumik aaqqiissutissaqanngitsoq ADHD-mik autismemillu nappaatillit misissortinnissaannut innersuussutit Ukiuni kingullerni marlunni amerliartupiloorput. Peqqinnissaqarfik taama nalunaarpoq, Anna Wangenheimillu tamanna ilisarisinnaavaa.
Taamaammat tamanna nutaajuvoq tarnikkut nappaatillit pillugit isumaginnittoqarfimmi sulisut iliuuseqarfigisariaqagaat, taanna oqarpoq.
- Suliassaq tamanna naammassissallugu siornatigut naammattumik piginnaaneqaratalu ilisimasaqarfiginikuunngilagut, taanna oqarpoq.
Nuummili tarnikkut nappaatillit illuutaat nutaarluinnaq, siniffiit amerlanerusut aamma siunissami ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu tarnikkut nappaateqartunut pilersaarusiaq Naalakkersuisut suliariniartagaat pissutigalugit siunissami tarnikkut nappaateqartut nakussatsinneqarumaartut neriuutigaa.
Tarnikkut nappaatit pillugit immikkoortortaqarfimmi nutaami siniffiit maanna aqqaneq-marluusut 22-nut amerlineqassapput. Kalaallit Nunaanni peqqinnissaqarfiup Danmarkimilu napparsimmaviit akornanni suleqatigiinnerannik aaqqissuussineq qaammammi kingullermi atuutilersinneqarmat siunissami tarnip nappaataanik katsorsartinnissamut neqeroorutit pitsanngorsarneqarsinnaallutillu annertusineqarsinnaassasut – taamaalillunilu misissortinnissamut utaqqinerit ikilisinneqarsinnaassasut Anna Wangenheimip naatsorsuutigaa.
- Suleqatigiinnissamik aaqqissuussatsinni meeqqat inuusuttullu tarnimikkut nappaatillit aammattaarli inersimasut tarnimikkut nappaatillit immikkut tarnikkut nakorsaqarsinnaalissammata tarnikkut nappaateqartut siulliullugit suliarineqartarnissaat pingaartissimavarput, tamannalu sulianut tamanut nukittorsaataasinnaavoq, taanna oqarpoq.
Inuppassuimmi ikiorneqarnissartik ukiorpassuarni utaqqisimavaat. Taakkununnga qanoq oqarusuppit?
- Maannakkut tuppallersarneqarnissaq tapersersoqatigiinnerlu ujartorniarlugit ikioqatigiittariaqartugut pingaaruteqarpoq. Peqatigiiffinnut allanulluunniit ikioqqugit, kisimiinngilatimmi, Anna Wangenheim akivoq.
- Aammattaaq suliniuteqartugut erseqqissaatigissavara. Tarnikkut nappaateqartut pillugit isumaginninnissamut pilersaaruterput atorlugu ikiorneqarnissamut neqeroorutit suleqatigiinnissamillu isumaqatigiissut tapertaralugu sulisut amerlineqassapput.
- Piffissarli sivisooq atortariaqarpoq, imaaliannaannartumimmi ajornanngitsumillu aaqqiissutissaqanngilaq.
Anna Wangenheimip tarnikkut nappaatit pillugit isumaginnittoqarfimmi misissortinnissamut utaqqisut ikioqatigiissasut peqatigiiffinnilu, internettikkullu siunnersuisunik siunnersortinillu ujarlertassasut siunnersorpai. Nakorsiarnissamummi utaqqineq aqagu appartinneqarnavianngilaq – piffissartornartuuvoq, taanna oqarpoq.
Assi: Oscar Scott Carl
