Tallimanngornermi unnukkuuvoq Katuamiippugullu, tassani natersuaq pisuffissiaq aappaluttoq Hans Lynge-p inersuata tungaanut natermi siaarneqarsimavoq.
Tassani ilisimatusartut tallimat erniinnannguaq ilisimatusarnerminni paasisimasaminnik saqqummiussissapput ilisimatusarnikkut paasisimasatik pillugit saqqummeeriaatsimik unammersuarnermi Paasisavumi.
Inersuarmut iseriartornermi nuummiut alaatsinaattut, inuit ilisimatusarnerup silarsuaaneersut aammalu ilaqutaasut illersuijartorlutik najuukkiartortut isaapput. Taakku ilagaat Kistina Sabina, taassuma panini ArnâraK' Patricia Bloch, inuusuttut akornanni imminut toquttarneq pillugu pinaveersaartitsineq pillugu ilisimatusarnermini paasisimasaminik saqqummiussisussaq tapersersorlugulu illersorpaa.
- Assut pissangavunga! Unnukkorsiutitunngilangaluunniit, anaanaq tulluusimaarluni oqaluttuarpoq.
Qinnuteqartut 21-it akornanni ajugaaniutivittussat tallimat ukuusut toqqarneqarnikuupput Paasisavut 2026-mi unammeqataasussatut. Talerperlermiit: ArnâraK' Patricia Bloch, Louise Pindstrup Scavenius, Viktor Gårdman, Hans Peder Kirkegaard aammalu Frederik Braüner.
Assi: Emil Stach
Malou Papis iluatsitsisimasut ilagaat akeqanngitsumik isissutissamik billetsimik pissarsisimalluni.
- Oqaatsinik nutserisutut isumaqarpunga ilisimatusartut saqqummiussinerminni oqaatsinik atuinissaat immini aamma pissanganartuusoq.
Taamaattorli tusarnaariartunut ilaavoq tallimanngornerup unnukkua peqatigisani ilagalugit nuannisassamaarluni. Taakku pissanngatigaat paasisaqarfigissallugu, ilisimatusartut sunik ukkataqarnersut – aammalu qanoq iliorlutik ilisimalersimasatik tamanut saqqummiutissaneraat, taamaaliornerisigummi kikkut tamarmik malinnaasinnaammata.
Qiimmassaqatigiissaagut
- Ilisimatusarluni misissuisarnermi siunertaanngilaq ajornartorsiutinut aaqqiissutissanik ujarlerneq. Tassaavorli nunarsuaq inuuffigisarput qiimmassaqatigiissutiginissaa. Taamaammat soorunami tamatta qiimmassaqatigiinneq ataatsimoorfigissavarput, taamak oqarpoq ujarassiooq professoriusoq Minik Rosing, Hans Lynge-p inersuanut matut matuneqarmata unnummilu pisussat aallarnermata.
Ajugaaniutivittut kalaallisut, danskisut aammalu tuluttut saqqummiipput
Assi: Mette Kierstein
Tusarnaartut ilaat nuersaajutigalutik malinnaapput.
Assi: Mette Kierstein
Taanna isiginnaartitsisartumik Ane Marie Ottosen-imik aammalu isit nakorsaannik, siusinnerusukkullu Paasisavummi ajugaasimasumik Nick Duelund-imik peqateqarluni unamminermi dommeritut naliliisussatut issiaqatigiipput. Unnuup ingerlanneqarnerani aqutsisuusoq aperimmat sooq ilisimatusarneq ilisimatuut akornanniiginnassannginnersoq, aammali innuttaasut akornannut siaruarneqassanersoq pillugu apeqqutigimmagu ilaatigut taamak akissuteqarpoq
Minik Rosing taamak akilluni oqaaseqareermat nipaanneqatsiariareermat aqutsisoq oqarpoq ”akissut torrak” kinguninngualu inersuarmiittut ersaartaatilerput.
Taaava unammiuaarluni saqqummiussinerit aallartipput. Ajugaaniutivinnermi sassartoq siulleq tassaavoq Hans Peder Kirkegaard, taanna maanna ilisimatusarfimmi ph.d.-nngorniarpoq. Taassuma saqqummiussaa tassaavoq isumannaallisaaneq pillugu ineriartornermi politikerit inissisimanerat. Isiginnaarummi allisillugu asseq takutinneqartoq tassaavoq inuit qajartortut marluk assoralisimaartut.
- Nunarsuarmi eqqissiviilliorneqarpoq. Allaanngilaq anorisiortugut, taanna ussersuutigaluni tusarnaariat saallugit oqarpoq.
Betonimineq assamminik paaraa
Hans Peder Kirkegaard saqqummiussereermat ajugaaniutiveqataasut sinneri, Frederik Braüner, ArnâraK Patricia Bloch, Louise Pindstrup Scavenius aamma Viktor Gårdman, tamarmik ataasiakkaarlutik sivisunerpaamik minutsini tallimani oqaaseqarput.
Saqqummiussinerup siorna aamma kingorna assilisittoqarsinnaavoq assilisiffiliami Paasisavut ilisarnaataa tunuliaqutaralugu.
Assi: Mette Kierstein
Billetsit isissutissat akeqanngitsut tamakkerlugit aaneqarsimapput. Tusarnaariarusuttut arlaat billetseqaratik takkupput, neriuutigalugu pisinnaajunnaartoqarsimassappat inissaneriataarsimassasoq.
Assi: Mette Kierstein
Frederik Braüner piffissami nutarterileruttorfimmi illussanik titartaasarnermik aammalu illoqarfiit ineriartortinnissaannut pilersaarusiortarnermik ilisimatusaateqarpoq taassumalu misissuiffigisimasaata ilagaat Danmarkip nunasiaateqartutut politikkimik ingerlatsisimanermini illoqarfiit inissiallu qanoq sunniuteqarfigisimanerai pillugit saqqummiussilluni. ArnâraK’ Patricia Bloch inuusuttut imminut toqoriaraluarsimasut oqaluttuaannik misissuisimavoq aammalu atugarissaarneq qanoq siuarsarneqarsinnaanersoq imminullu toquttarneq pinaveersaartinniarlugu qanoq iliortoqarsinnaanersoq.
Louise Pindstrup Scavenius-ip ilisimatusaatigivaa meeqqat atuarfimmi sunik misigisaqartarnersut aammalu atuartitsinerup atuartitsinermilu periaatsit suut atuartut ilikkakkaminnik siuariaatigisinnaaneraat, kiisalu Viktor Gårdman-ip paaserusuppaa ippernat nerisareqaqatigiinnermi sumi inissisimanersut, taakku pinngortitamut qanoq isumaqarnersut aammalu ippernat assigiinngitsut akornanni avitseqatigiittarneq qanoq ittuunersoq.
Ajugaaniutivittut saqqummiussaanni assigiinngitsuni ataatsimoorussaavoq ilisimatusarfimmi oqalugiaatinik saqqummiussisoqartarneranut saqqummiussinerat assingunngilluinnarmat.
Frederik Braüner tassaavoq illussanik titartaasarneq pillugu oqaluttuarisaanermik aallussisuusoq taassumalu ph.d.-liani University of California, Berkeley-mi naammassissutigalugu saqqummiunnikuuaa. Taassuma allaaseraa inissiarsuarpassuit, nutarterinermi sanaartorneqarsimasut. – Sanaartoriaatsit atorneqarsimasut atorlugit Kalaallit Nunaanni inooriaatsip allanngortinneqarnissaa periarfissiissutigisimavaa, taanna oqarpoq.
Foto: Emil Stach
Frederik Braüner-ip saqqummiussinini aallarnerpaa Paamiuni inissiarsuit isatikkat ilaani betonomineq pissarsiarisimasani tigummillugu. ArnâraK' Patricia Bloch naneruummik ikitsivoq najuuttullu qinnuigalugit unnuup ingerlalluarnissaanik kissaateqatigiittoqassasoq, taanna oqaluttuunneqarsimanerarpoq taamatut iliorneq allanngueqataasartoq pitsaasup tungaanut.
Louise Pindstrup Scavenius isiginnaagassiamik saqqummiussivoq, tassaasuusaarpoq meeraq atuarfimmi pikkunaalliortoq. Kiisalu Viktor Gårdman nipimik atuivoq, nipi amerlanerpaat qinngaritsaattagaat: ippernap millalaarpalunnera.
Ajugaaniutivittut taakku sapaatip akunnera ilivitsoq Nuummiissimapput, saqqummiussassartik piareersarniarlugu aammalu saqqummiussinermi periutsinik pikkorissarneqarlutik. Tamannalumi imminut akilerluarpoq. Inersuarmi nuannaarluni avaalasoqarpoq, tusarnaartut ersaattaateqattaarput illartarniarlutillu.
Ajugaasumut 50.000 koruunit
Checkerujussuarmi Ane Marie Ottosen-ip scenemiilluni tigummiaani allassimavoq 50.000,-.
Naliliisussat pingasuullutik nalileereerneranni, taanna checkersuaq Paasisavut 2026-mi ajugaasumut tunniunneqartussaavoq. Naliliisartut, unnuup ingerlanerani aqutsisup aammalu peqataasut saniatigut aamma najuuppoq Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen, taanna ajugaanermut uppernarsaammik Peter Kujuumit qiperorneqarsimasumik takussutissamik ajugaasumut tunniussisussaavoq.
Uummat kassuppaluttoq inersuaarmi tusarsaalerpoq. Ajugaasoq qinerneqartussanngorpoq.
Assorsuaq ajornakusoorsimavoq ajugaasumik toqqaanissaq, taamak oqarpoq Nick Duelund, ajugaasumik suaaruteqannginnermini:
Ajugaasoq tassaavoq Frederik Braüner, taassuma maniguulluni assani uummatimi nalaanut pisippaa checkersuarmik, qiperukkamik, naasunillu tunineqannginnermini aammalu ersaattaanneqannginnermini.
- Ajugaasussap toqqarnissaa assut ajornakusoorsimavoq, tassami tamarmik pikkorilluinnarlutik saqqummiipput, Nick Duelund unnummi aaqqissuussat naammassereerneranni oqarpoq.
Frederik Braüner ajugaavoq, saqqummiussinermini ataqatigiissaarilluarnerpaagami, taanna oqarpoq.
- Taanna siornatigut pisimasut ilaat maanna pisunut attaveqaateqartitsivoq. Kalaallit Nunaata oqalutuassartaani kapitalit taarnerpaat ilaat kusanarluinnartumik saqqummiuppaa, tamannalu assut naleqarpoq, Nick Duelund oqarpoq.
Nutarterinerup oqaluttuarisaanerani neriunnerup nassaarinissaa Frederik Braüner-ip saqqummiussinermini qitiutitaasa ilagaat.
- Ilisimatusarninni oqaluttuarisaanermi kapitalip taartup illuatungaanut qanoq iliornikkut pisoqarsinnaanersoq assut pulaffigerusussimavara, taamaalillungalu oqaluttuaq saqqummiussara atorlugu nunarsuaq inuuffigiuminaallannerusunngortikkusussimallugu, Frederik Braüner oqarpoq.
Attuumassuteqartutut misigisanik ilisimatusarneq pingaarutilik
Paasisavut aaqqissuunneqartarpoq Arctic Hub-imit ukiorlu manna aaqqissuussat ukiumoortut ataannartut pingajussaraat.
Unnuk taanna saqqummiussisorineqartoq,Kimmernaq Kjeldsen, Paasisavut-mi ajugaaniutiveqataasut peqatigalugit assilisippoq. Unnuk saqqummiussiffiusup ingerlanerani taakku aperineqarput Paasisavummi peqataanerminnit sunik nassataqassanersut, tassanilu peqatigiillutik ataatsimoorlutik misigisaqarnertik ilaatigut immikkut tikkuarpaat.
Assi: Mette Kierstein
- Paasisavut ingerlattarparput, ilisimatusarnermi paasisat inuiaqatigiinnut siammarternissaat pingaaruteqarmat aamma pingaaruteqarmat innuttaasut imminut attuumassuteqartutut misigisimasarnissaat paasiuminarsaanerlu, taamatuttaaq saqqummiussisoqartarneratigut siunissarput inuiaqatigiittullu ingerlaaserput pillugit aamma aalajangiussanut tunngavisseeqataasinnaammata, allattoqarfimmi pisortaq Avijâja Rosing-Olsen oqarpoq nangillunilu:
- Meerartatsinnut inuusuttortatsinnullu maligassiueqataasinnaasunik, qummut isigisinnaasaannik, tarrarsorfigisinnaasaannik ilinniarfigisinnaasaannillu tunissuteqarfigerusuppagut. Tassami peqataasut sapinngippata, taava aamma taakku sapernavianngillat, Avijâja Rosing-Olsen oqarpoq.
Paasisavut 2026 takunngitsoorsimagukku, taava danskisut nutsernertalik ugguuna takusinnaavat kalaallisullu nutsernertalik ugguuna takusinnaavat.