Inuiaqatigiit ajortortaat takusimavai, maannalu sinnerlugit oqaaseqartartuuvoq

Sikkersoq Rosing Karlsen ittoortuusimavoq – maanna Kalaallit Nunaanniittunut tamanut oqaluttarpoq

MarieKathrine Poppel 42-nik ukioqarluni Ilisimatusarfimmi ilinnialerlaajulluni qallunaap tusagassiortup pinerlussimasunut inissiisarfimmi apersuinerani nutserisutut ikiuussinnaanerluni ullut ilaanni aperineqarpoq.

MarieKathrine Poppel taamanikkut Allaffissornermut Ilisimatusarfimmik taaneqartartumi kandidatinngorniarpoq, tassanilu inuiaqatigiit aaqqissuussaanerannik, inatsisilerinermik inuiaqatigiilerinermillu ilisimatusarpoq.

Oqalutsitut sulinissaminut akuersivoq. Soqutiginarluinnartoq isumaqarpoq.

Pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiittoq apersorneqartoq arnaavoq. Arnanut pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfinniittunut ikittunnguanut ilaavoq, uiminillu toqutsisimasutut eqqartuunneqarsimavoq.

MarieKathrine Poppel tusagassiortorlu arnap oqaluttuartup saani issiapput.

- Oqaluttuaa killitsissutigeqaara, Marie-Kathrine Poppel oqaluttuarpoq.

Arnaq taanna piffissami sivisuumi uiminit persuttagaasarsimavoq. Taama pineqarsimanera naakkittaatsuliorneruvoq.

Arnaq ullut ilaanni uini sofami sinittoq angerlamut apuuppoq. Meeqqat qaliani pinnguarpaluttut tusaasinnaavai.

Arnap aallaasit iikkami nivingasut ilaat tigoriarlugu patroninillu immeriarlugu uini umerpaa aallaallugulu.

Oqaluttuap Marie-Kathrine Poppelip silarsuaa mumisippaa, paasisaqarusulluinnalerporlu.

Sunamiuna arnap taama peqqarniitsigisumik iliuuseqarneranut pissutaasoq? Uiami angutillu allat nakuusersimasutut ajornerusumilluunniit iliuuseqarsimasutut pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiittut — tassaniikkamik namminnerluinnaq pisuuppat, imaluunniit inuiaqatigiit akisussaaqataappat?

Arnap oqaloqatiginera angutinik nakuusertarsimasunik pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfinniittunik arlalinnik ilisimatusarluni apersuinerit, Marie Kathrine Poppelip nammineerluni ingerlassimasaata, siullersaraat.

Tamanna assigiinngisitsineq naligiissitaanerlu pillugit nammineerluni ukiuni 20-ni ilisimatusarneranut arlalitsigut aallarniutaavoq.

Ataataasup naalagaanera nunasiaasimanerullu kingunera

Nunasiaanerup nalaani Kalaallit Nunaanni arnat angerlarsimaffimmik meeqqanillu isumaginnittariaqartuupput. Nunasiaateqarnerup 1953-imi – MarieKathrine Poppelip inunngornerata aappaaguani - pisortatigoortumik atorunnaarsinneqarnerata kingorna aamma taamaappoq.

Arnaa Kujataamiuuvoq. Nunaqarfeeqqami Niaqornami, Kuannersuit sioraaniittumi, inunngorpoq, kingusinnerusukkulli Qaqortumut nuuppoq.

Arnaa ernisussiortunngorniarluni takorluugaqarami Qaqortumi ilinniarluni aallartippoq. Nuummulli nuukkami MarieKathrine Poppelip angutaa naapippaa. Taanna Qeqertarsuarmiuuvoq nalunaarasuartaaserisoq – asannilerput katillutillu.

Ukiualunni naartulerniarsaripput, naggataatigulli iluatsippaat, MarieKathrine Poppelilu 1952-imi juulip sisamaani inunngorpoq. Nukaa kingornalu aqqaluaa 1954-imi 1961-imilu inunngorput.

Angutaata sulinera angerlarsimaffimmi inituvoq, MarieKathrine Poppel eqqaamasarsorpoq. Unnuarsioreerluni angerlaraangami tamatigungajak iffiorfimmiit qipisanik nassartarmat taakku meeqqat nerisarpaat.

- Ullullu sinnerani sinittarmat nipaarsaartariaqartarput, Marie-Kathrine Poppel oqaluttuarpoq.

Angerlarsimaffiat ittuusumit aqunneqarpoq. Angutaa naalagaavoq, nerisassaqarniassagamillu sulisartoq arnaata angerlarsimaffimmi isumagisassat meeqqallu akisussaaffigai.

- Ataataga nipaatsuullunilu inussiarnersuusoq anaanaga uagutsinnik aqutsisuuvoq.

MarieKathrine Poppelip meeraanerani pissutsit allaanerulluinnarput.

Taamanikkut Nuummi inuit ullumikkumut naleqqiullugit ikinnerujussuupput. Kalaallit amerlassusiannut sanilliullugu danskerpassuit aamma najugaqarput, taamanikkulli avissaaqqanerupput, taanna eqqaamasarsorpoq.

Nuummi lastbili ataaseq inunnik angallassisarpoq - kisianni ulikkaartuaannarpoq. Tamatuma saniatigut ullumikkutuulli illorsuaqanngilaq.

Qerititsiveqaranilu nillataartitsiveqanngimmat MarieKathrine Poppelip ilaqutaasalu nerisassat nerisatakkatik kalaaliaqqamit nutaajusut pissarsiarigunikkit kingorna uunneqartarlutillu, panertinneqartarlutillu pujoorneqartarput.

Aammattaaq imermik aamarsuarnillu nammineq aallertoqartarpoq — suullu tamarmik assannik errorneqartarput.

Taamanikkut inuuneq ilungersunartuuvoq.

MarieKathrine Poppelilli meeraanermini misigisani nuannersutut eqqaamavai. Assersuutigalugu meeraanerani allanik meerarpassuaqarlunilu pinnguaqatissarpassuaqarpoq.

- Piffissap annerpaartaa silamiittarpugut. Ukiuunerani anaanama mersugaanik ukiorsiuteqartarpugut, sivisuumillu aneersimagaangatta qerisarput, taanna oqaluttuarpoq.

Qatanngutinilu ulloq naallugu aneereerlutik kissalaartumut iseraangamik atisatik qerisut peerlugit nerriviusamut ingisinneqarlutik suaasartortinneqartarput. Tamatuma kingorna meeqqat qasullutik sinilertarput.

Grønlandsflymit ilisimatusarnermut

MarieKathrine Poppelip arnaata uininnini, illutaarnini meeqqiorninilu sioqqullugit ernisussiortunngorsinnaannginnini ajuusaarutigisarpaa. Taamaammat meeqqani ilinniagaqaqqullugit oqaaqqissaartarpai.

Marie-Kathrine Poppelililli ilisimatusassalluni nalunngittuarsimagaa oqassagaanni ajuusaarnassaaq.

- Naamerluinnaq! Inuusuttuunerma nalaani ilinniagassat nammineq toqqarneqarsinnaanngillat, taanna oqarpoq.

MarieKathrine Poppelili qanoq inuuneqassanersoq inuppassuarnit allanit isumaqarfigineqarpoq.

Meeqqat amerlanerit assigalugit aqqaneq-marlunnik ukioqarluni ilaqutariinni danskiusuni ukioq ataaseq najugaqartinneqassalluni danskillu atuarfianni atuassalluni Danmarkiliartinneqarpoq.

Ilaqutariit najugaqarfigisai isiginnaarutitaaqqammerput - MarieKathrine Poppelillu atortorissaarutit taakku tupigusuutigingaarpai. Atuarfimmi kemi fysikkilu soqutiginerugamigit teknikkilerineq tv-lerinerlu suliaqarusulluni isumassarsivoq.

Taamaaliortoqarsinnaanngitsorli kingusinnerusukkulli atuarfimmi siunnersortimit paasitinneqarpoq - tassami Kalaallit Nunaanni isiginnaaruteqalernavianngitsoq paasisariaqarpaa.

- Taamani taama isumaqartoqarpoq, MarieKathrine Poppel qungujulluni oqarpoq.

Taarsiullugu pinngortitaq pillugu ilisimasanik soqutigisaqarnini tunngavigalugu laborantitut ilinniarnissaminik kajumissaarneqarpoq. 17-inik ukioqarluni Hillerød Sygehusimi laborantinngornialerpoq, tamannali imminut tulluanngitsoq paasigamiuk ukiup tulliani taamaatippoq.

MarieKathrine Poppel ukioq ataaseq Schweizimi piartortut uninngavianni sulereerluni Nuummut uterpoq. Tassanngaanniillu inuuneq ingerlarujoormat suliffimmiit suliffimmut ingerlarujoorpoq.

- Siullermik Grønlandsflymi (ullumikkut Air Greenlandimi, aaqq.) timmisartumi saqisutut sulilerpunga. Tamatuma kingorna trafikassistentitut ilinniarpunga, tassanilu ukiuni arfineq-marlunni sulivunga, taanna nassuiaavoq.

Kingusinnerusukkut naartulerami 1980-imilu panini Upaluk meerartaarigamiuk timmisartumi sulinini taamaatillugu sulisartut kattuffianni SIK-mi allaffimmiutut sulilerpoq. Kingorna Namminersornerullutik Oqartussat sulilerpoq, tassanilu ilinniartoqarnermik suliaqarpoq.

- Kingorna ilinniartitsisunngorniarpunga.

Birger Poppel, ullumikkut uini, ukiuni taakkunani aamma naapippaa.

Ilinniartitsisunngorniareerluni ukiullu ataatsip missaani meeqqat atuarfianni ilinniartitsisooreerluni, ilinniaqqilernissaminut piffissanngorsimasoq eqqarsarpoq. Ilisimatusarfik 1989-imi pilersinneqarmalli tamannattaaq ukiualunni periarfissaasimavoq.

MarieKathrine Poppel Ilisimatusarfimmi ukiuni quliinnarni piusimasumi ilisimatusalerpoq, tassanilu meeqqat atuarfianni suli ilinniartitsisuulluni saniatigut ilisimatusalerpoq.

- Tassami Ilisimatusarfik uannut tulluartuunersoq naluara, taanna oqarpoq.

Tulluartuusorli paasivaa.

Aamma innuttaaqatigiit pisuupput

Inuiaqatigiinni – angutit arnallu, kalaallit danskillu, tunumiut kitaamiullu, ilinniagallit ilinniagaqanngitsullu akornanni – naligiinnginneq MarieKathrine Poppelip inuunermi annersaani eqqumaffigisimavaa.

Aatsaalli Ilisimatusarfimmi ilisimatusalerami assigiinngissuteqarnermut pissutaanerpaasut takusinnaalerpai.

- Meeraalluta inuusuttuullutalu kalaallit inuiaqatigiivisa qanoq ingerlanerat pillugu ilinniartinneqarneq ajorpugut. Aatsaat Ilisimatusarfimmi ilisimatusalerama uannut ilinniartitsissutigineqalerput, oqaluttuarpoq nangillunilu:

- Tamanna uannut uisitsingaatsiarpoq.

Aatsaallu arnaq uiminik toqutsisimasoq oqaloqatigereerlugu naligiinnginnerup kingunipilui amiilaarnartut paasivai.

- Naligiinnginneq assigiinngitsorpassuarnik pissuteqarsinnaavoq. Ilinniagaqarsimanngikkaanni naligiinnginneruvoq. Aappaqanngikkaanni, ilaquttaniillu ajortumik pissusilersorfigineqarsimagaanni. Aamma immaqa kinaassusersiorfigineqarsimagaanni, taanna oqarpoq.

Angutit pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmiittut apersorsimasaasa ilarpassui taamatut misigisaqarsimapput.

- Angutit taakkua ilarpassui inuunerminni artorsaateqartartut ilaatigut inuiaqatigiit aaqqissuussaanerat pissutigalugu aamma taama inuuneqarlutik paasisimanngilaat, oqarpoq nangillunilu:

- Soorunami pineqaatissinneqarsimasut namminneq nakuusersimapput, tamannali aamma inuiaqatigiit aaqqissuussaanerat eqqarsaatigalugu isiginiarneqassaaq. Inunnummi sunniuteqartarpoq.

Angutit oqaloqatigisarneri arnat nakuuserfigineqarnerat, suiaassutsip, pissaaneqarnerup assigiinngissutaat - inuiaqatigiinnilu naligiinnginnerit pillugit allaaserisaqarnissamut misissueqqinnissamullu tunngavissiivoq.

MarieKathrine Poppelip tamanna pillugu nunatsinni nunanilu tamalaani angalalluni ataatsimeersuarnernut pikkorissarnernullu assigiinngitsunut peqataasarlunilu ilisimatusarnermi suliniutinik ingerlatsisarpoq, taakkulu pillugit allaaserinnitarlunilu ingerlateqqinnissaat neriuutigaa.

- Ilisimatusarnera pillugu allaaserisama saqqummersinnissaa takorloorpara. Allaaserisara siammasippoq, tassanilu aallaqqaataaniit nunasiaateqarnerup siornatigut kalaallit inuiaqatigiit oqaluttuarisaanerat, tamatumalu kingorna angutit nakuusertartut inuunerat misissoqqissaarpara, oqarpoq nangillunilu:

- Minnerunngitsumik piffissani assigiinngitsuni inuiaqatigiinni kalaallini angutit kulturiat paasiniarpara.

Ilisimatusarninni suna anguniagaraajuk?

- Inunnut namminneq inuunertik pillugu oqaluttuarsinnaanngitsunut oqaluttuartuunissara, MarieKathrine Poppel akivoq.

Sooq tamanna pingaaruteqarsoraajuk?

- Ilisimatusarfimmi ilinniartinneqartalerama atuagassiani atuakkatsinni imminut ilisarisinnaanngingajavippunga, oqarpoq nangillunilu:

- Ilisimatuut soorunami namminneq paasisimasatik tunngavigalugit allattarput, tamannalu Kalaallit Nunaanni pissutsinut kulturitsinnullu naapertuuttuaannanngilaq.

Inuiaqatigiit naligiittut?

MarieKathrine Poppelip uiatalu, aamma naligiinnginneq pillugu ilisimatusartup, ilisimatusarnerattut ilisimasallit nunami maani amerlanngillat.

- Ajoraluartumik. Kalaallit amerlanerusut naligiinnginneq pillugu ilisimatusarumaartut suliarlu ingerlateqqikkumaaraat neriuutigingaarpara. Ingammik suiaassuseq pillugu ilisimatusarneq, taanna oqarpoq.

Marie-Kathrine Poppelili maannamut suliinnarallassaaq.

- Sussagaluaramami?, aperivoq illarlunilu.

Marie Kathrine Poppelip qatanngutaasalu suaasartortannerata nalaaniit inuiaqatigiit ineriartorluarsimagaluartut, Kalaallit Nunaanni suli naligiinnginneq annertuvoq, taanna naqissusiivoq.

Inuiaqatigiillu inuit inuunerminni ajornartorsiornerpaasut ikiortariaqaraluarlugit sapangiinnartarpaat.

- Isumaginninnikkut aaqqissuussaanerput pitsaanerpaamik ingerlanngilaq. Inuppassuit akissarsiakipput. Utoqqalinersialittaaq kisimiittullu atugarliortarput. Aamma inuppassuit ilinniagaqarsimanngillat, taanna oqarpoq.

- Iloqisserunik suliffitsik annaassavaat, sivitsunngitsorlu inertik annaasavaat. Tassami ineqarsimagunik.

Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiit naligiinnerulernissaat takorloorsinnaaviuk?

- Tamanna neriuutigilluinnarpara, taanna akivoq.