"North of North" inuit uummataannik aammaarluni attuisoq

- Naanguku isarukitsut?

Netfliximi nangeqattaartuliami "North of North"-imi apeqqut taaanna issittumi inuiaqatigiinnut takornarianit apeqqutigineqarpoq. Apeqqut immaqa ajortumik siunertaqarnani apeqqutaavoq, paatsoornerli tamanna inunnit amerlasuunit ilisimaneqarpoq.

Naagga, Kalaallit Nunaanni isarukitsoqanngilaq. Nangeqattaartuliap sumiiffianittaaq Nunavummi soqanngilaq.

Pisut tamakku annikitsunnguit "North of North"-ip ilisarnartunngortippaat. Issittumi inuuneq pillugu inuit avataaneersut isumaat isiginnaagassiami quiasaarutigineqarput aamma inuit namminneq oqaluttuartinneqarlutik.

Quiasaarutilli pissanganartullu kisiisa maluginiagassaanngillat.

Inuttaasut inuktitut oqalutsillugit, oqaatsillu oqaloqatigiinnermi annertuumik atorneqartillugit attortinngitsoorfiunngilaq. Nunani tamalaani isiginnaarutikkut ilitsoqqussaralugu oqaatsit tusaallugit immikkuullarippoq, oqaatsit paasinissaat pillugu  nunat killiit ulluinnaannut tulluarsaanissaq pisariaqanngimmat. 

Sassuma Arnaa, tunniit kiisalu kulturikkut ileqqut pinnersaataannartut atorneqanngillat. Inuttaasut ulluinnarni inuunerannut piviusumut ilaapput.

Inuttut Kalaallit Nunaanni najugalittut, taakku pisut taama nalinginnaatigisutut saqqummiunneqartut takullugit tulluusimaarnaqaaq.

Utoqqaat aperikkit – ChatGPT pinnagu

Nangeqattaartuliami atuartut silaannaap allanngoriartornera pillugu allannissamik suliassinneqarput. Inuit inuunermik paasinnittaasiisa pingaartitaannik ilinniartitsisoq atuartuutiminut oqariartuuteqarpoq:

“ChatGPT atornagu. Utoqqaat aperikkit.”

Maluginiagaq annertunngilaq, annertuumilli oqariartuuteqarpoq. Utoqqaat misilittagaat ilisimasaallu naliitsuupput, immaqalu atuakkani nassaarineqarsinnaanatik silassorissuusiamiilluunniit aaneqarsinnaanatik.

Nunarsuarmi, nunat killiit ilinniagartussuserlu amerlanertigut annerpaamik pingaarnertut inissinneqartarnerani, nangeqattaartumik kinguaariinnit kinguaariinnut ingerlateqqinneqarsimasut pingaaruteqassusiannik eqqaasitsisumik isiginnaarneq nuannerpoq.

Qitittarneq nunatsinneersoq, uaajeerneq, nangeqattaartuliamittaaq ilanngunneqarnera maluginiarnarpoq.

Uagut inuit kulturikkut sorlaqarfippassuarnik ataatsimooruteqaraluarluta, inuiaqatigiinni assigiinngitsuni ileqqutoqqat takutitsinerillu assigiinngitsuupput. Taamaattumik kulturikkut ilisarnaatit najukkami inuiaqatigiinnit oqaluttuarineqartunit avataaneersunik nangeqattaartuliap inissaqartitsinera soqutiginarportaaq.

Issittumi nipilersorneq

Issittumi inuiaat attaveqatigiinnerat oqaatsit ileqqutoqqat kisiisa aqqutigalugit ersersinneqanngilaq, aammali nipilersorneq aallakaatitassiani pingaaruteqarpoq.

Kalaaleq nipilersortartoq Tûtu nipilersukkami "Nuuk"-mi peqataavoq, taannalu issittumi eqqumiitsuliortut allat Elisapiep Tanya Tagallu nipilersugaat assigalugit nangeqattaartuliami nipilersuutitut atorneqarput.

Nipilersuutit akornannittaaq tussunngunartumik pisoqarpoq. Nipilersortartoq inuk Kelly Fraser, maanna toqoreersoq, Rihannap nipilersugaanik "Diamonds"-imik nammineq taalliarisaminik appisimaarpoq. Kelly Fraser 2019-imi imminut toquppoq, taamaattumik isiginnaagassiaq aqqutigalugu nipaata tusarsaaqqilernera immikkut ittumik tussunngunarpoq.

Taamaattumik nipilersuusersugaanera uannut immikkut isumaqalersitsivoq. Kalaallit Nunaanni imminut toquttarnermi ajornartorsiut suli annertuumik ulluinnarnilu malugineqarsinnaasumik atuuppoq, taamaattumik nipilersortartup nipaanik nipilersugaanillu ingerlaqqittunik takutitsineq immikkut ittumik tussunngunarpoq.

Tassani isiginnaagassiaq aliikkusersuinerinnaajunnaarluni, Issittumi inuiaqatigiinni inunnik oqaluttuanillu eqqaasitsisuuvoq.

Nangeqattaartuliaq quiasaarutinik ulikkaarpoq. Assersuutigalugu nunanit allaneersut "anaq" inuulluaqqusinermik isumaqartoq ilinniartinneqarput, naak taama isumaqanngitsoq. Taamatut kulturit naapinneranni pisartut annertunngitsut illartitsisarput , isiginnaagassiallu quianartortai uummaarissunngortillugit ilisarnartunngortittarlugit.t

Quiasaarutit tunuannittaaq inunnik inuunerminni ajornartorsiuteqartunik toqqorterneqartunik oqaluttuaqarpoq. Inuttaasoq pingaarneq ilaatigut qatanngummik arnamik, siornatigut naapissimanngisaminik naapitsivoq. Anaanaasup imigassamik ajornartorsiuteqarnini pissutigalugu qatanngutaasoq siusinnerusukkut tunniuttariaqarnikuuaa. Tamanna siornatigut aalajangiinerit ilaqutariinnilu avissaartuutereersimasut ullumikkut inuunermut qanoq sunniuteqartarnerat takutillugu misigissutsikkut itisiliivoq.

"North of North" Issittumi inuiaqatigiinnik kukkuneqanngilluinnartunik takutitsinianngilaq. Inuttaasut kukkusinnaapput, kanngusussinnaapput ajornakusoorsinnaallutillu. Asanninnermut, angajoqqaatut inuunermut, imigassamik ajornartorsiutinut ilaqutariinnilu isertuussanut tunngasunik isiginnaagassiaq oqaluttuarpassuaqarpoq. Tamanna isiginnaagassiamut uummaarissumik avatangiiseqalersitsivoq, naak oqaluttuat ilaat annertunerusumik inissaqartinneqarsinnaagaluartut.

Inuit pingaarnertut inuttaapput

Immikkoortut naagaangata tulluusimaarneq misigisarpara. Immikkullu ittumik kiisami-mik misigisimaneq piuvoq.

Imaanngitsoq North of North inuiaqatigiinnik kukkuneqanngilluinnartunik takutitsimmat, imaluunniit oqaluttuat nuannersuinnarmik naasarmata. Kisiannili inuit namminneq oqaluttuaatiminni inuttaasutut pingaarnertut inissisimanerat pissutaalluni tulluusimaarneq piuvoq.

Namminneq oqaatsitik atorlugit oqalupput, namminneq quiasaarutitik illaatigisarpaat, ileqqutik takutittarpaat ajornartorsiutillu inuit sumiikkaluartulluunniit ilisarisinnaasaat aqqusaartarlugit.

Aap, quiasaarusiaavoq asanninnilersaarut. Isiginnaagassiaavorli kulturip, oqaatsit ataatsimoornerullu qanoq pingaaruteqartiginerannik takutitsisoq.

Tassaasinnaavorlu tamanna isiginnaagassiap nukittuffiginerpaasaa.