Siunissami sisoraatinik timersortarnissaq Nuummi ilusilersorneqartoq

Sisorarfiit kaffisorniartarfianni ullaaralaannguuvoq nipaalluinnarlunilu — takussaanngitsunilli aamma ulapputeqartoqarluni.

Qarasaasiap umeruaata tunuatungaani isumassarsiarpassuaqarpoq. Sisorarfissat qarasaasiamiittut umeruakkut takutinneqarput. Imminnut isigisarlutik, assamminnik tikkuartuisarlutik, nunallu qaavatigut periarfissat oqaloqatigiissutigisarlugit.

Siulersuisuni siulittaasoq Peter Oluf Meyer ingerlatsinermilu pisortaq Qulu Heilmann tassani issiapput, periarfissallu tamaasa misissorlugit. Ukiup ilaani pisussanut pilersaarusiuinnanngillat. Siunissamummi pilersaarusiorput.

Taakkununnga oqariartuut erseqqippoq: Nuummi – aamma Nunatsinni – sisoraatinik timersortarneq ingerlatiinnarneqassappat ineriartortinneqassappallu, piffissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu iliuuseqartoqartariaqarpoq. Allannguinernik mikisunik pinnani, aningaasaliissuteqarnikkulli aamma takorluugaqarnikkut sisoraatinik sangusaartarfiit ujakkaartarfiillu nutaamik pilersinneqarnissaannut iluaqutaasinnaasunik.

Sisorarnissamut periarfissarpassuaqartoq

Sisorarfiit Nuummiittoq sisoraatinik sangusaartarfinnut ujakkaartarfinnullu tunngapput. Ukiuunerani ilaqutariit, timigissartut sisorartartullu angusaqarluarniartut katersuuttarput – illoqarfimmi ukiukkut inuunermut ilaalluinnarlutik.

Aningaasaateqarfik Sisorarfiit 1970-ikkunni pilersinneqarsimavoq, 1979-imilu kommunip tapiissuteqarneratigut majuartaat siulleq pilersinneqarluni. Taamanimiilli ujakkaartarfiit majuartaatillu pilersinneqartarlutik. Majuartaalli nutaamik taagorneqartoq, qaavanut majuartaat, ullumikkut ukiuni 25-ni atuutereersimalerpoq.

Malunnaateqarluartumik ineriartortoqarsimavoq: qamuteralammit ataatsimit sisoraatinut illiniliuutilimmik kalittartumit maskiinarsuit illiniliuutit sisamat pigineqalersimallutik.

Taamaattorli naammanngillat. Pisinnaasaat anneruleraluartut, piffissaq uninngaannarsimanngilaq. Ukiut sivikinnerujartortillugit aputeqartarneralu aalajaakkunnaarnerujartortillugu, tamanna ingerlatsinermut nutaanik piumasaqaateqalersimavoq.

– Nuussuup Mannguani aqquserngit ujaraaqqanik qallikkat periarfissarpassuaqarput, siulersuisuni siulittaasoq Peter Oluf Meyer oqarpoq.

Nunap qaavata qanoq issusia aalajangiisuulluinnartartoq taassuma oqaatigaa.

– Aqqusineeqqat narlusuujummata 20 centimeteriinnarnik apisimappat, qamuteralannik piareersaasinnaavugut kingornalu illiniliuutinik maskiinanik atuisinnaalluta. Taamaalilluta siusinnerusukkut ujakkaartarnermik aallartitsisinnaavugut – aamma ukiuni aputeqannginnerusuni. Taamatut periaaseqarnissaq sulissutigerusupparput, qungujulluni oqarpoq.

Ullumikkut aqqusineeqqat 2 kilometerit missaanniittut ujaraaqqanik qallersugaapput, sulili takinerulersinniarneqarlutik: Aqqusineeqqat tallineqarnissaat, iliveqarfik kaajallallugu 5 kilometerinik takissusilimmik aqqutiliortoqassalluni kiisalu Aanaap Illuata eqqaatigut 7,5 kilometerinik takissusilimmik aqqutiliortoqarnissaa anguniarneqarpoq.

Ukiuunerani atorneqarsinnaasut nutaat

Sangusaartarfiup ilaani attaveqaasersuutit ullumikkut pisariaqartitanut naleqqutinngillat – nunaqavissut takornariallu tikerartinneqarusuttut eqqarsaatigalugit. Ingerlatsinermi aqutsisoq Qulu Heilmann nangaarianngivilluni kissaateqarpoq:

– Aputiliuutit. Aputiliuutitaassaagut, oqarpoq.

Aningaasaateqarfik siornatigut aputiliuutinut marlunnut aningaasaliisimavoq, taakkuli maannakkut atorunnaarsimallutik. Misilittakkalli siulliit sulinerup ingerlaqqinnissaanut aamma tunngavissiipput, maannalu aaqqiissutissanik pitsaanerusunik naleqquttunillu nassaartoqarnissaa pingaarnerutinneqarluni. Taamaattumik siulersuisut suleqatigiissitaliorsimapput tamatuminnga immikkut sammisaqartussanik. Tassami Qulu Heilmannip oqarneratut aningaasaleerusunneq ajornaatsuinnaanngilaq.

– Illiniliuutit ilisimatusarnertungajak isigineqarsinnaapput. Tamatumani pineqarlutik qanoq pisinnaasaqartiginissaat, imermik pilersorneqarnissaat, innaallagissamik atuineq sumilu inissinneqarnissaat apeqqutaasarput. Pissutsit assigiinngitsorpassuit aaqqiivigisariaqarpavut. Alloriarnissami tullermi Norgemeersumik siunnersortissarsiussaagut, taamaalilluta suliniutissatut siunnersuummik suliaqarsinnaaniassagatta, eqqortunik aalajangiussisinnaaniassagatta qinnuteqaatinillu nassiussuilluta, Qulu Heilmann nassuiaavoq.

Saniani Peter Oluf Meyer anngaavoq. Taassuma siunnerfik nalornissutiginngilaa.

– Aputiliuutit nutaat tikiunneqarumaarput. Apeqqutaaginnanngilaq tikiunneqassanersut, apeqqutaavorli qaqugu tikiunneqassanersut, isumaqarpungalu Nuup avataanut sunniuteqarluarsinnaassasut, oqarpoq, Nunatsinnilu ineriartornermik allamik assersuussaqarluni.

– Ivigaaraasanik arsaattarfiit eqqarsaatigeriakkit. Siullerpaamik taamaattumik arsaattarfiliortoqartinnagu ukiorpassuarni oqaluuserineqaqqaarsimapput. Arsaattarfimmilli taamaattumik siullermik arsaattarfiliortoqarmat, kingorna nuna tamakkerlugu siammarterneqarput. Aputiliuutit aamma taama pisinnaassasut takorloorpara. Maani Nuummiinnaanngitsoq, aammali Nunatta sinnerani. Ukiuunerani sisorarfiusartup aalajaannerulernissaa qulakkeersinnaavaat naggataatigullu sisorartarneq inuiaqatigiittut timersuutigisimasarput nukittorsarneqassalluni, Peter Oluf Meyer oqarpoq.

Pilersaarutit ataatsimut isigalugit Nuummi sisoraatinik timersornerup aalajaannerulernissaanut siunissamullu qulakkeerinninnissamut tikkuussipput.

Aqqusineeqqat ujaraaqqanik qallersukkat ujakkaarsinnaanermik sivisunerulersitsisinnaapput, aputiliuutit tamatumunnga qulakkeerinnissinnaapput – aamma ukiuunera allanngorarneruleraluarpalluunniit.

Ukioq kaajallallugu misigisassaqartitsisarnissanik takorluukkat

Angutit taakkua marluk suut tamaasa ataqatigiissinnissaat eqqarsaatigigaat erseqqippoq. Ataasiinnaq aallunneqanngilaq – suut tamarmik ataqatigiissinneqassapput.

Aqqusineeqqat takinerusumik ujakkaartarfeqarnissamut tunngaviliisussat, sukisaarsartarfissatut eqqarsaatigineqarput, illoqarfimmiut ukioq kaajallallugu silami sammisaqarfigisinnaasaattut iluaqutaasussatut. Aamma Quassussuup qaavanut majuartaammik, aasakkut ukiukkullu atorneqarsinnaasussamik takorluugaq, takorluukkami qitiusutut inissisimavoq.

– Ukioq kaajallallugu iluaqutaasariaqarpoq. Ukiukkut sisorarfiusarluni aasakkullu pisuttuartarfiulluni, Peter Oluf Meyer eqqissisimalluni qularpasinnanilu oqarpoq erseqqissarlugulu anguniakkat takorluugaannaanngitsut.

Igalaakkut silamut qiviarpoq, nunallu ilusaa isigalugu.

– Qaqqap qaaniittussaq café aamma eqqaamasariaqarparput, qiimmattarluni nangippoq.

Tamatumani takorloorneqarluni Quassussuup qaavani cafémik pilersitsinissaq, illoqarfimmiut, takornariat, sisorartartut pisuttuartartullu Nuummut isikkivimmik isiginnaariarlutik katerisimaartarfigisinnaasaanik.

Pilersaarutitut angisuutut nipeqarsinnaavoq, aammami pilersaarut annertuvoq. Peter Oluf Meyerilli oqaatigaa suliniut taanna nunap ilaata tamassuma ineriartornermut annertunerusumut ilanngunneqarnissaanut soqutiginnittoqareersoq.

– Sanilerisassavut akunnittarfiit sisamanit ikinnerunngillat, ilaatigut tassaasut hotel Aurora aamma titartaasarfik PILU. Mittarfeqarfimmut akunnittarfiinnaassanngillat, aammali akunnittarfiit silamiinnermik aaqqissuussisartut ilaassapput, oqarpoq.

Suleqatigiinneq isumassarsiatut ingerlateqqinneqareerpoq.

– Mittarfeqarfiit, akunnittarfiit Sisorarfiillu suleqatigiissinnaanissaannut periarfissat amerlaqaat. Aamma titartaasarfiup PILU-p takorluukkamik suliaqareernera suliniutigineqartup tapersersorneqarneranut takussutissaavoq, siulittaasoq oqarpoq.

Pilersaarutit ataatsimut isigalugit ukioq kaajallallugu sammisaqartitsinissamik tikkuussipput.

Siunissaq pillugu ilungersortoqartoq

Pilersaarusiornerup piviusunngortinniarnissaanut aqqut ajornakusoortorujussuuvoq. Aningaasaliinissaq, pingaarnersiuineq aamma oqartussanik inuussutissarsiortunillu suleqateqarneq pilersaarutit piviusunngortinneqarnissaannut aalajangiisuussapput. Sisorarfinnili cafémi qularutigineqarnera annerpaanngilaq – piumassuseqartoqarneq annerpaavoq.

– Pilersaarut annertummat nalunngilluinnarparput. Ukiut qulit 20-lluunniit qaangiuppata Nuummi sisorartoqarsinnaassappat maanna iliuuseqartariaqarpugut, Peter Oluf Meyer oqarpoq, sisorarfinnilu nunap assinga illiniliuutinut tunngasoq isiginiarsaralugu.

Pilersaarutit ilusinikkiartuaalerput, qanittukkullu Sisorarfiit caféannit tamanut saqqummiunneqassallutik. Paasinarsivorlu tamanna oqallisissiaannaanavianngitsoq, Nuummili sisoraatinik timersortarnerup nutaamik sammivilimmik aallartinnissaanut aallarniutaassalluni – aamma immaqa illoqarfinni allani.