Aningaasaqarnermut siunnersuisooqatigiit inuusuttut suliffeqanngitsut suliaqartinniarai – tamanna Tasiilami aallartissinnaavoq

Inuusuttut suliffeqanngitsut suliffissarsiornermi ikiorsiissutinik tigusinissamut piumasaqatitut inuiaqatigiinnut iluaqutaasunik suliaqartinneqartassappat?

Tamatuma isumaliutigineqarnissaa Aningaasaqarnermut siunnersuisooqatigiit 2026-mi ukiup affaata aappaanut nalunaarusiaminni siunnersuutigaat. Siunnersuisooqatigiit suliaqartitsinertut taaneqartut, kommunit aqutassaat tikkuarpai, inuusuttullu assersuutigalugu 25-t tikillugit ukiullit siunnerfigisassatut taallugit.

Aaqqissuussineq uninngaannarluni ikiorsiissutisisarnermut allatut periarfissaassaaq, inuusuttunillu sukkanerusumik ilinniagaqarnermut nalinginnaasumiilluunniit suliffimmut ikaarsaarnissaannik ikiuisuussalluni.

– Tamanna piffimmi aalajangersimasumi, soorlu Tasiilami misileraanertut ingerlanneqarsinnaasoq, Aningaasaqarnermut siunnersuisooqatigiit allapput.

Arlalinnik piumasaqaateqalersaartut

Suliaqartitsinikkut suliffissarsiornermi ikiorsiissutisisartut inuiaqatigiinnut iluaqutaasunik suliaqartassapput. Amerlanerit ilinniakkanik suliffimmilluunniit ingerlaqqinnerisa saniatigut suliffeqarnermi inooriaatsitut siunnersuisooqatigiit taasaannik pilersitsinissaq ataassinissarluunniit siunertaavoq.

Suliffissarsiornermi ikiorsiissutit, ikiorsiissutilluunniit allat sulilernissamut aningaasaqarnikkut pilerinissamut suli killiliisuunerat, siunnersuisooqatigiit siunnersuutigisaminnut tunngavilersuutigaat. Tamanna ingammik inuusuttunut atuuppoq.

Suliffeqarnermut piareersimanissamut piumasaqaatit 2026-mut aningaasanut inatsimmut atatillugu sukaterneqareersut, nalunaarusiami allassimavoq. Siunnersuisooqatigiilli sulinitit arlallit aallartinneqarnissaat periarfissaasoraat.

– Piareersimasussaatitaanermik piumasaqaat iluaqutaavoq, sulili ajornartorsiuteqarpoq, siunnersuisooqatigiit allapput.

Suliassat sorpiaat inuusuttut suliarissaneraat, nalunaaquttalluunniit akunneri qanoq amerlatigisuni peqataasarnissaat, nalunaarusiami allanneqanngilaq. Ukiunut killiliussaq Tasiilarlu misileraaffittut assersuutitut, taamaalillunilu pilersaarutitut ineriikkatuunngitsoq taaneqarput.

Suliffissanik periarfissat assigiinngitsorujussuusut

Tasiilaq nalunaarusiami takussutissiivimmi inuusuttut suliffissaaleqiffiginerpaasaasa ilagaat. Tamaani 18-t 25-llu akornanni ukiullit 17 procentiisa missaat suliffissaaleqipput, akerlianik Nuummi 2,3 procentiullutik (2024-mi kisitsisit malillugit).

Peqatigisaanik suliffissaaleqinermi assigiinngissutsit piffimmit piffimmut inuussutissarsiornikkut periarfissat assigiinnginnerannik takutitsinerat, siunnersuisooqatigiit tikkuarpaat.

Suliffissatigut ilinniarfissatigullu pitsaasunik periarfissat amerlanerit Nuummut nussornerannik malitseqarput, ingammillu kujataani kangianilu innuttaasut aallararnerat malugineqarpoq. Tamaanissaaq inuusuttut inersimasullu akornanni suliffissaaleqineq annertusoq, siunnersuisooqatigiit allapput.

Nuna tamakkerlugu suliffissarsiortut amerlassusaat 2025-p ukiaanit ikiliartulerput. Aningaasaqarnerup siuariarnera pingaarnertut nassuiaatissaasoq, siunnersuisooqatigiit naliliipput. Tamatumanilu aalisarnermi pitsaasumik ineriartortoqarnera erseqqissaatigineqarpoq.

Ilinniartitaaneq inuusuttunut qaninnerusuni

Inuusuttunut suliffissaaleqisunut piumasaqaatit amerlanerusut nalunaarusiami siunnersuutituaanngillat. Siunnersuisooqatigiittaaq piffinni ilinniagaqarsinnaanermut periarfissat pitsaanerusut ujartorpaat.

– Piffinni ilinniagaqarsinnaanermut periarfissat amigaataapput, peqatigisaanillu ilinniarsimasunik sulisussaaleqisoqarpoq, siunnersuisooqatigiit tikkuaapput.

Piffinni ilinniartitsineq, ungasianit ilinniartitsinermik praktikernermillu ilaqartinneqartoq, ilinniarnissamut ajornaannerulersitsisinnaavoq.

– Ilinniartitaanerit ataasiakkaat, soorlu perorsaasunut ikiortit, pilersinngikkaluarlugit akimuinerusunik eqqarsartoqarsinnaavoq piffimmilu soorlu atugarissaarnermi ikiortitut ilinniartitsinermik ineriartortitsisoqarluni.

Siunnersuisooqatigiit ilaatigut Tasiilami illu ilinniarfik, 2027-mut aningaasanut inatsisissatut siunnersuummi ilaatinneqartoq taavaat. Sukumiinerusumillu piffinni ilinniagaqarnermik ingerlatsinerit praktikernissamut periarfissartallit tikkuarlugit, taamaaliornikkut amerlanerit illoqarfimmut annertusumik nuunngikkaluarlutik ilinniagaqalersinnaaqqullugit.

Sermitsiap Kalaallit Nunaanni aningaasaqarnikkut siunnersuisooqatigiit siulittaasuannik Torben M. Andersenimik allaaserisakkut sammisaq malitseqartitsivigissavaa.