KL

DK

Arnat Christiansborgimi sunniuteqangaarput

MarieKathrine Poppel suiaassuseq naligiissitaanerlu pillugit ilisimatusarpoq: - Arnat siuariartorput tunaartarisarpulli suli angunngilarput.

2011 aallarnerfigalugu Kalaallit Nunaat arnaannanik Christiansborgimut aallartitsisarpoq; Aaja Chemnitz aamma Aleqa Hammond naalagaaffeqatigiinneq pillugu apeqquteqaat tunngavigalugu oqallinnermi 2018-imi peqataasut.
Kurt Kristensen Kurt Kristensen Kurt Kristensen Tusagassiortoq
Saqqummersinneqarpoq

Folketingimut qinersisoqaraangat naligiissitaanissaq suiaassutsillu agguataarnerat eqqarsaatigineqarneq ajorput.

1860-ikkut missaanni forstanderskabit pilersinneqarnerisa kingorna ukiut hunnorujut ingerlaneranni angutit kisimik politikkimut akuliuttarput, Folketingimulli qinersinerni kingullerni sisamani Nunarput arnaannanik Christiansborgimut aallartitsisarpoq.

Folketingimut qinersisoqaraangat naligiissitaanissaq suiaassutsillu agguataarnerat eqqarsaatigineqarneq ajorput.

1860-ikkut missaanni forstanderskabit pilersinneqarnerisa kingorna ukiut hunnorujut ingerlaneranni angutit kisimik politikkimut akuliuttarput, Folketingimulli qinersinerni kingullerni sisamani Nunarput arnaannanik Christiansborgimut aallartitsisarpoq.

KALAALLIT NUNAAT FOLKETINGIMI

25. aggusti 1953:

Frederik Lynge, Avannaa,

Augo Lynge, Kujataa.

Ministeriuneq: Hans Hedtoft (S) 1953-55, H. C. Hansen (S), 1955-57.

Grønlandsministeri: Johannes Kjærbøl (S), 1955-57.

 2. juuli 1957:

Frederik Lynge, Avannaa,

Augo Lynge, Kujataa.

Ministeriuneq: H. C. Hansen (S) 1957-60, Viggo Kampmann (S) 1960.

Grønlandsministeri: Kaj Lindberg (S).

15. november 1960:

Mikael Gam, Avannaa,

Nikolaj Rosing, Kujataa.

Ministeriuneq: Viggo Kampmann (S) 1960-62. Jens Otto Krag (S) 1962-64.

Grønlandsministeri: Mikael Gam (Kalaallit Nunaat).

22. septembari 1964:

Knud Hertling, Avannaa,

Nikolaj Rosing, Kujataa.

Ministeriuneq: Jens Otto Krag (S).

Grønlandsministeri: Carl. P. Jensen (S).

6. december 1966:

Knud Hertling, Avannaa,

Nikolaj Rosing, Kujataa.

Ministeriuneq: Jens Otto Krag (S).

Grønlandsministeri: Carl P. Jensen (S). 

23. januar 1968:

Knud Hertling, Avannaa,

Nikolaj Rosing, Kujataa.

Ministeriuneq: Hilmar Baunsgaard (RV).

Grønlandsministeri: A. C. Normann (RV). 

22. septembari 1971:

Knud Hertling, Avannaa,

Moses Olsen, Kujataa.

Ministeriuneq: Jens Otto Krag 1971-72 (S), Anker Jørgensen (S) 1972-73.

Grønlandsministeri: Knud Hertling (Kalaallit Nunaat). 

4. december 1973:

Lars-Emil Johansen, Avannaa,

Nikolaj Rosing, Kujataa.

Ministeriuneq: Poul Hartling (V).

Grønlandsministeri: Holger Hansen (V). 

9. januar 1975:

(Kalaallit Nunaat ataatsimoortumik qinersivittut).

Lars-Emil Johansen,

Nikolaj Rosing.

Ministeriuneq: Anker Jørgensen (S).

Grønlandsministeri: Jørgen Peder Hansen (S). 

15. februar 1977:

Lars-Emil Johansen, Siumut,

Otto Steenholdt, Atassut.

Ministeriuneq: Anker Jørgensen (S).

Grønlandsministeri: Jørgen Peder Hansen (S). 

23. oktober 1979:

Preben Lange, Siumut,

Otto Steenholdt, Atassut.

Ministeriuneq: Anker Jørgensen (S).

Grønlandsministeri: Jørgen Peder Hansen (S) 1979-81, Tove Lindbo Larsen (S) 1981. 

8. december 1981:

Preben Lange, Siumut,

Otto Steenholdt, Atassut.

Ministeriuneq: Anker Jørgensen (S) 1981-82, Poul Schlüter (K) 1982-84.

Grønlandsministeri: Tove Lindbo Larsen (S) 1981-82, Tom Høyem (CD) 1982-84. 

10. januar 1984:

Preben Lange, Siumut,

Otto Steenholdt, Atassut.

Ministeriuneq: Poul Schlüter (K).

Grønlandsministeri: Tom Høyem (CD).

2. septembari 1987:

Hans-Pavia Rosing, Siumut,

Otto Steenholdt, Atassut.

Ministeriuneq: Poul Schlüter (K).

Grønlandsministeri: Tom Høyem (CD) 1987, Mimi Stilling Jakobsen (CD) 1987.

Grønlandsministeri atorunnaarpoq 10. november. 

10. maj 1988:

Hans-Pavia Rosing, Siumut,

Otto Steenholdt, Atassut.

Ministeriuneq: Poul Schlüter (K). 

12. december 1990:

Hans-Pavia Rosing, Siumut,

Otto Steenholdt, Atassut.

Ministeriuneq: Poul Schlüter (K) 1990-93, Poul Nyrup Rasmussen (S) 1993-94. 

21. septembari 1994:

Hans-Pavia Rosing, Siumut,

Otto Steenholdt, Atassut.

Ministeriuneq: Poul Nyrup Rasmussen (S). 

11. marts 1998:

Hans-Pavia Rosing, Siumut,

Ellen Kristensen, Atassut.

Naalagaaffiup ministeria: Poul Nyrup Rasmussen (S). 20. november 2001:

Lars-Emil Johansen, Siumut,

Kuupik Kleist, Inuit Ataqatigiit.

Ministeriuneq: Anders Fogh Rasmussen (V). 

8. februar 2005:

Lars-Emil Johansen, Siumut,

Kuupik Kleist, Inuit Ataqatigiit.

Ministeriuneq: Anders Fogh Rasmussen (V). 

13. november 2007:

Lars-Emil Johansen, Siumut,

Juliane Henningsen, Inuit Ataqatigiit.

Ministeriuneq: Anders Fogh Rasmussen (V), 2007-09, Lars Løkke Rasmussen (V) 2009-11. 

15. septembari 2011:

Doris Jakobsen, Siumut,

Sara Olsvig, Inuit Ataqatigiit.

Ministeriuneq: Helle Thorning-Schmidt (S). 

18. juni 2015:

Aleqa Hammond, Siumut,

Aaja Chemnitz, Inuit Ataqatigiit.

Ministeriuneq: Lars Løkke Rasmussen (V) 

5. juni 2019:

Aaja Chemnitz, Inuit Ataqatigiit,

Aki-Matilda Høegh-Dam, Siumut.

Ministeriuneq: Mette Frederiksen (S). 

1. november 2022:

Aaja Chemnitz, Inuit Ataqatigiit,

Aki-Matilda Høegh-Dam, Siumut.

Ministeriuneq: Mette Frederiksen (S).

Kalaallit Nunaanni folketingimut qinersinerni 1979-imiilli qinigassanngortittut agguataarnerat aamma taasiartortut procentii

Qinersineq - Sassartut - Qinersisut procentit

23/10 1979 - angutit 8/ arnaq 1 - 50,32 %

08/12 1981 - angutit 9/ arnat 0 - 61,00 %

10/01 1984 - angutit 8/ arnat 0 - 63,95 %

08/09 1987 - angutit 8/ arnat 1 - 44,92 %

10/05 1988 - angutit 6/ arnat 2 - 57,88 %

12/12 1990 - angutit 6/ arnat 3 - 50,82 %

21/09 1994 - angutit 7/ arnaq 1 - 58,67 %

11/03 1998 - angutit 11/ arnat 3 - 63,37 %

20/11 2001 - angutit 9/ arnat 4 - 61,53 %

08/02 2005 - angutit 10/ arnat 6 - 59,64 %

13/11 2007 - angutit 7/arnat 9 - 64,45 %

15/09 2011 - angutit 8/ arnat 8 - 57,50 %

18/06 2015 - angutit 11/ arnat 6 - 50,40 %

05/06 2019 - angutit 12/ arnat 8 - 49,90 %

01/11 2022 - angutit 5/ arnat 10 - 47,77 %

 

Tunngaviusumik inatsisip 1953-imi allanngortinneqarnerata kingorna angutit folketingimut qinersinerni kisermaassillutik pissaaneqartuarput, aatsaallu 1999-imi Atassummeersup Ellen Kristensenip aamma 2007-imi Inuit Ataqatigiinneersup Juliane Henningsenip tamanna allanngortippaat (Paasisat »Kalaallit Nunaat pillugu Folketingimi« takuuk).

Taamanikkulli arnat tunuarsimaaqqinngillat

Sara Olsvig Inuit Ataqatigiit aamma Doris Jakobsen Siumut 2011-mi qinigaapput. Aaja Chemnitz Inuit Ataqatigiit aamma Aleqa Hammond Siumut 2015-imi. Aaja Chemnitz Inuit Ataqatigiit aamma Aki-Matilda Høegh-Dam Siumut 2019-imi. Aaja Chemnitz aamma Aki-Matilda Høegh-Dam Siumut 2022-mi qinerneqaqqipput – Demokraatineersup Anna Wangenheimip angungajavippai.

Arnat kommunimut qinigaasarput

Folketingimut, Inatsisartunut kommunalbestyrelsinut qinersinerit imminnut assersuunneqarsinnaanngillat – taamaakkaluartorli kingullermik Nunatsinni apriilip aallaqqaataani 2025-mi kommunalbestyrelsinut qinersisoqarmat kommunini tallimani tamani arnat amerlanerpaanik taaneqarput.

Malene Vahl Rasmussen, Demokraatit, Kommune Kujallermi. Avaaraq S. Olsen, Inuit Ataqatigiit, Kommuneqarfik Sermersuumi. Rachel Ingemann, Demokraatit, Qeqqata Kommuniani. Simigaq Broberg, Demokraatit, Kommune Qeqertalik. Heidi Møller, Demokraatit, Avannaata Kommuniani.

Malene Vahl Rasmussen, Avaaraq S. Olsen aamma Simigaq Broberg qinerneqarluarnertik borgmesterinngussutigaat.

Sapaatit-akunnialuit sioqqullugit Inatsisartunut 31-nik inissalimmut marsip aqqarngani qinersisoqarpoq.

2021-mi arnat qulit qinerneqarput; 2025-mi 14-iupput — tassalu ataatsimiittarfiup tamarmi 45 procentia. Ineriartorneq ukiut 15-it matuma siorna Folketingimut qinersinermi aallartittoq tupinnarpoq — nunami ukiuni hunnorujulikkuutaani angutinit qajartortartunit aqunneqartumi angutit amerlaneruffianni.

Qinersisartunit tusarusunneqartut arnat oqaatigisarpaat

MarieKathrine Poppel, Ph.d soraarneq Ilisimatusarfimmi naligiissitaanermik ilisimatusartuuvoq.

Arnat politikkimut akuliunnerannut naligiinnerulerneq qaffasinnerusumillu ilinniagaqalerneq pissutaanerpaat ilaattut MarieKathrine Poppelip tikkuarpaa — sulili anguniagaq naammassinngilarput.

– Arnat amerlasuut pisortaqarfinni, inuussutissarsiornermi politikkimilu siuariartorput, siunissamilu arnat suli amerlanerusut inuiaqatigiinni pingaarutilinnut tunngasunik suliaqarnerulerumaarput, MariaKathrine Poppel Sermitsiamut oqarpoq.

- Sooruna arnat atorfinni pingaarutilinni amerlanerujartuinnartut?

– Naligiissitaaneq pitsaanerusumillu ilinniagaqarneq tamatumunnga pissutaanerpaavoq. Kalaallit angerlarsimaffiini arnat meeqqanik perorsaanermik suliaqarnerusarnikuupput, ullumikkulli angutit arnallu angerlarsimaffimmi suliassanik agguataarinerat annertunerusoq takusinnaavarput. Tamatuma saniatigut arnat amerlanerit ilinniagaqartuupput, amerlanertigut angutinut sanilliullugu qaffasinnerusumik ilinniagaqarlutik. Minnerunngitsumik arnat amerlasuut paaqqinnittarfinni, atuarfinni peqqinnissaqarfimmilu atugarissaarnermut tunngasunik suliaqarput Namminersorlutik Oqartussani kommuninilu allaffissornikkut suliassanik suliaqarlutik.

Tamanna aamma qineqqusaarnermi sammineqartunut sunniuteqartarpoq.

Qinersisartut qineqqusaartunut atugarissaarnerulernissamik oqaluttunut tusarnaarput.

- MarieKathrine Poppel

– Angutit aningaasaqarneq inuussutissarsiornerlu aalisarneq piniarnerlu sammineruaat, arnat inuuniarnermi atugassarititaasut pitsaanerusut, naligiinnerulernissaq inuiaqatigiinnilu assigiinngissuteqarnerup annikillisinneqarnissaa sammineruaat. Assigiinnginneq tamanna illoqarfinni assigiinngitsuni niuertarfinni arnat ilaquttaminnut pisiniaraangata takuneqarsinnaavoq. Qinersisartut qineqqusaartunut atugarissaarnermik pitsanngorsaanissamik oqaluttunut tusarnaarusunnerusarput, arnallu amerlasuut pingaarnersiuinermikkut angutinit sunniuteqarluarnerusarput. Aamma arnat angutinit oqallorinnerusarput, MarieKathrine Poppel oqarpoq.

Arnat amerlaneruneranik qinersiseqarnerulersitsisartoq

Arnat ataqatigiissaarinermut misilittagaqarnerusut, aalajangiisartunullu naligiisitaaneq annertusarniarlugu naqissusiisinnaasartut ilisimatusartup aamma tikkuarpaa.

Arnat Partiiata pilersinneqarnerani, arnat amerlanerusut qinigassanngortinnissaata naleqassusaannik partiit allat paasinninnerannut iluaqutaavoq.

- MarieKathrine Poppel

Arnat peqatigiiffiat siulleq, Arnat Peqatigiit, Nuummi 1948-mi pilersinneqarpoq, tamatumalu kingorna arnat peqatigiiffiisa katerittarneranni nipaat inuiaqatigiit oqallittarneranni annertuumik pingaaruteqalersimavoq.

Arnat Partiiat 1999-imi pilersinneqarpoq, tassanilu arnat politikkimut inuussutissarsiornermilu naligiisitaanerulernissaat anguniagaavoq. 2002-mi partiip qinersisartut 2,4 procentii pissarsiarai, tamannalu Inatsisartunut ilaasortaatitaqarnissamut naammannani.

- Partiilli pilersinneqarnerata kingunerisaanik partiit allat arnat sassartinneqartut naleqassusaat paasivaat. Qinersinerni tulliuttuni arnat qinigassanngortittut amerliartorput; naligiittoqarani, erseqqissumilli amerleriartulerput, MarieKathrine Poppel oqarpoq

Tamanut naligiissitaaneq - aamma angutinut

Piniartorsuit erneri umiatsiamiisiinnarneqarput, paniusullu siuariartupiloorput — aamma politikkimi.

- Naligiisitaanermi aqqutit tamarmik atorneqarput. Arnat pissaaneqarpallaalerpata akerlilersuisoqarnissaa ernumagisinnaavarput?

– Ileqqut malillugit angutit ilaqutariinnik pilersuisuullutillu aalajangiisartuusarput. Pissaaneqarnerusutut misigisarput, tamannalu ukiuni makkunani arnat siumukarnerat pissutigalugu sanngiillisinneqarpoq. Arnat politikkimi oqartussaanerulersimanerat atuutilersimanngitsoq isumaqarpunga, assersuutigalugu ilaqutariit atugarissaarnermullu politikki sammineqarpallaarneq ajorput. Aamma angutit arnanik tapersersuivallaarsimanatillu qineqqusaartitsivallaarneq ajorput, nutaarsiassaniillu ilisimavarput arnat inuusuttut ilaat partiiminnit kannguttaatsuliorfigineqarsimasut, MarieKathrine Poppel oqarpoq.

Ph.d.-nngorniarluni allaaserisani »Angutit arnanut inooqatiminnut nakuusertarnerat« 2020-mi oktobarip 23-ani illersorpaa. Inooqatigiinnermi angutit arnanik nakuusertarnerat aaqqissuussaanerup, inuiaqatigiit oqaluttuarisaanerlu pissutaasutut sammineqarput.

Kinaluunniit qinigaasinnaasoq

Folketingimut qinersinissamut arnat tallimassaanik qinerneqassanersut marlunngornermi marsip 24-ani kingusissukkut paasissavarput.

Kinaluunniit maanna qinerneqarsinnaavoq.

Folketingimut 2022-mi qinersinermi qinersisartut 73 procentiisa arnat pingajoqqat qinerpaat. Aki-Matilda Høegh-Dam 6.670-inik taaneqarpoq, Aaja Chemnitz 4.296-inik Anna Wangenheimilu 3.482-inik taaneqarluni.

Aaja Chemnitz aamma Aki-Matilda Høegh-Dam qinigassanngorteqqinngillat, Anna Wangenheimilu Peqqissutsimut Inunnullu Innarluutilinnullu Naalakkersuisunngornikuuvoq. Tamannalu arnanut angutinullu maanna periarfissiivoq.

Ministeriunerup Mette Frederiksenip sisamanngornermi februaarip 26-ani qinersinissaq suaarutigimmagu arnat sisamat qinigassanngortereerput: Aka Hansen, Erik Nielsen Baadh, Ane Lone Bagger aamma Najaaraq Møller, tamarmik Siumumeersut. Kingorna angutit arlallit qinigassanngortipput.

Qineqqusaartut – angutit arnallu – nalunaarnissaminnut killigititaat tallimanngornermi marsip 13-iani killeqarpoq. Tassa sapaatip-akunnerata tulliani qinersinermi angutit arnallu agguataarnerat takussavarput. (Paasisat »Kalaallit Nunaanni folketingimut qinersinerni 1979-imiilli qinigassanngortittut agguataarnerat aamma taasiartortut procentii« aamma takuuk).

Pisartagaqarneq

Allaaserisaq tamaat atuarniarukku atuisunngortariaqarputit! Iserit!

Sermitsiaq.gl – Nittartagaq

  • Sermitsiaq.gl-imi allaaserisat tamakkiisumik atuarsinnaalissavatit
  • Qaammammut kr. 59.00
  • Ukiumut kr. 650.00
Pisigit

Sermitsiaq - E-aviisi

  • Sermitsiaq e-aviisitut tallimanngornerit tamaasa saqqummersartoq atuarsinnaalissavat
  • Sermitsiaq.gl-imi allaaserisat tamakkiisumik atuarsinnaanngussavatit
  • Qaammammut kr. 191
  • Ukiumut kr. 1.677
Toqqaagit

AG - Atuagagdliutit E-aviisi

  • Aviisi AG - Atuagagdliutit e-aviisitut pingasunngornerit tamaasa saqqummersartoq atuarsinnaalissavat
  • Sermitsiaq.gl-mi allaaserisat tamakkiisumik atuarsinnaanngussavatit
  • Qaammammut kr. 191
  • Ukiumut kr. 1.677
Toqqaagit

Sermitsiaq.AG+

  • Aviisi AG - Atuagagdliutit e-aviisitut pingasunngornerit tamaasa saqqummersartoq atuarsinnaalissavat
  • Sermitsiaq e-aviisitut tallimanngornerit tamaasa saqqummersartoq atuarsinnaalissavat
  • Sermitsiaq.gl-imi allaaserisat tamakkiisumik iserfigisinnaalissavatit
  • Arnanut e-magasinatut atuarsinnaalissavat
  • Nutserisoq.gl atorsinnaanngussavat
  • Soqutiginnikkuit abonnement@sermitsiaq.gl-imut allagaqarsinnaavutit
Toqqaagit

Asasarput atuartartoq, Sermitsiaq.gl-imut – Kalaallit Nunaanni nutaarsiassanik isornartorsiuisumillu tusagassiornermik saqqummiussiffimmut – tikilluarit. Kiffaanngissuseqarluni tusagassiornerup siuarsarneqarneranik suliniuteqartuarsinnaajumalluta, itisiliillutalu isornartorsiuilluta tusagassiortuarsinnaajumalluta, allaaserisat aalajangersimasut akeqalersippavut. Tamanna iluaqutigalugu allaaserisat pitsaassusaat qulakkeersinnaavarput, tusagassiortuttalu pikkorissut oqaluttuanik pingaarnerpaanik saqqummiussinissaannut tapersersorsinnaavavut. Allaaserisat akillit qaammammut taamaallaat 59 koruuninit akeqarput. Pisineq ajornanngitsuararsuuvoq – ataaniittoq toorlugu saqqummiussavut tamakkiisumik iserfigisalersinnaavatit. Paasinninnerit tapersersuinerillu qujamasuutigaavut. Pituttorsimanngitsumik isornartorsiuisumillu Kalaallit Nunaannut tusagassiortarnissamik suliniuteqartuarnissamut akiliutivit ikiorpaatigut.

inuiaqatigiit folketingimut qinersinerit arnat politikkimi placed marie kathrine poppel naligiissitaaneq kalaallit nunaat

Atorfiit tamaasa takukkit

PODCASTI

Powered by Labrador CMS