Ilinniartitaanermut tunngatillugu anguniakkat marluk angunngitsoorneqarnerat EU-p tapsiissutaanit 6 millionit koruuninik naleqarpoq

Aningaasaqarnermut Naalakkersuisoqarfiup Inatsisartut kukkunersiuinermut ataatsimiititaliaata apeqqutai arlallit akissuteqarfigai. Apeqqutit aningaasanut isertinneqarsimanngitsunut kukkusumilluunniit naatsorsuisimanermut tunngapput.

Akissutigineqartut ataatsimiititaliap nunatta karsiata naatsorsuutai 2025-moortut pillugit isumaliutissiissutaanut ilanngunneqarput.

Kalaallit Nunaat ilinniartitaanermut tapiissutit amerlanerpaaffissaat 33,6 millionit koruunit sooq tunniunneqarsimanngitsut, Naalakkersuisoqarfiup ilaatigut itisiliiffigisariaqarpaa.

Anguniakkat naammassineqartariaqartut aappaat taamaallaat naammassineqartoq, aappaalu naammassineqanngitsoq, matumani pissutaavoq.

Tamatuma kingunerisaanik 2025-mi 27,2 millionit koruunit missaat tunniunneqarput — amerlanerpaaffissaanik tunniunneqartussanit 6,4 millioninik koruuninik ikinnerullutik.

- Anguniagaq ilaannakuusumik anguneqarpoq, tassa 18-inik ukiullit ilinniarnertuunngorniarfimmi imaluunniit inuussutissarsiornermut tunngasumik ilinniagaqarsimasut suliluunniit ilinniagaqartut procentii eqqarsaatigalugit, naalakkersuisoqarfik ilisimatitsivoq.

Anguniagaq pineqartoq tassaavoq 39,5 procentit anguneqarnissaat, 39,2 procentilu, tassa affaa, anguneqarpat akiliisoqarsinnaavoq.

- Ilinniarnertuunngorniarfinni inuussutissarsiornermilu ilinniakkani naammassisut procentii, tassa ukiut tallimat ingerlaneranni, anguniakkami anguneqanngilaq.

– Ilinniarnertuunngorniarfinni 56,5 procentit anguneqartariaqaraluarpoq, piviusumilli 54,0 procentit naammassipput. Inuussutissarsiutitigut ilinniarfinni 52,0 procentit naammassissasut anguniarneqarpoq, piviusumillu 49,6 procentit naammassillutik, naalakkersuisoqarfik allappoq.

Tamatuma saniatigut angusat taakku marluk 2022-mi isumaqatigiissummi tunngavigineqartutut inngillat, taamaammallu aningaasat tamatumunnga tunngassuteqartut tunniunneqanngillat.

EU-p Kalaallit Nunaannut ilinniartitaanermut tapiissutaanut sanilliullugit 6 millionit koruunit taakku suli annikittuarannguummata eqqaamasariaqarparput. Aningaasat amerlanersaat ilinniagaqarnissamut siunertanut attuumassuteqanngillat.

EU-mik suleqateqarnermut isumaqatigiissut ukiuni 2021-miit 2027-mut atuuttoq, katillugit 1,7 milliardit koruuninik naleqassaaq, aningaasallu taakkua 90 procentii ilinniartitaanermut atorneqarumaartut 2027-mut aningaasanut inatsisissatut siunnersuummi allassimavoq.

50 millionit sinnerlugit naligiinnginneq nassuiarneqarpoq

Aammattaaq Aningaasaqarnermut Naalakkersuisoqarfik sooq EU-mik suleqateqarnermut isumaqatigiissummit isertitat aningaasanut inatsimmi naatsorsuutigineqartumit 50,8 millionit koruuninik ikinnerunersut nassuiaateqartussaavoq.

Naalakkersuisoqarfik naapertorlugu tamanna Nunarsuarmioqatigiit Aningaasaqarnikkut Siuariartornissamut Suliniutaannit, Kalaallit Nunaata EU-mik suleqateqarneranut ilaasumit, aningaasanik akiliisariaqarnermik kinguneqartumik pivoq.

Siullermik, inuit kukkunerisa kingunerisaannik 2024-mi aningaasat 22,3 millionit kontomut kukkusumut nalunaarsorneqarlutillu aatsaat 2025-mi nuunneqarput.

Aningaasat suli EU-mit tiguneqarsinnaallutillu maanna sumiiffissaminniipput.

- Taamaammat nunap karsia annaasaqanngilaq, naalakkersuisoqarfik erseqqissaavoq.

Naalakkersuisoqarfik naapertorlugu aningaasat Europami Kommissionimit nuunneqartut suliarinnittunut paasiuminaassimaneri kukkunermut pissutaapput.

EU-mit isertitat qanoq ilillutik aaqqissuussaanerusumik uppernarsaatinillu tunngaveqarnerusunik naleqqussartarneqarsinnaanersut Naalakkersuisut maanna misissorniarlugulu tamanna Europami Kommissionimut saqqummiunniarpaat.