Nunatta Qeqqani provsti Maannguaq Dalager 2021-miit 2025-mut Danmarkimi kalaallinut palasiuvoq, tassani Københavnimi Vestre Kirkegårdimi kalaallit immikkoortortaqarfianni ilisinermi palasiusarluni.
– Kalaallit Danmarkimi najugallit ilarpassui ilaquttaminnut qanittumi iliveqarfimminni ilineqartarput. Allalli Københavnimi iliveqarfimmut tusaamaneqartumut, kalaallip siulliup 1948-mi ilisaaffigisaanut, ilineqarusuttarput, Maannguaq Dalager Sermitsiamut oqarpoq.
Nunatta Qeqqani provsti Maannguaq Dalager 2021-miit 2025-mut Danmarkimi kalaallinut palasiuvoq, tassani Københavnimi Vestre Kirkegårdimi kalaallit immikkoortortaqarfianni ilisinermi palasiusarluni.
– Kalaallit Danmarkimi najugallit ilarpassui ilaquttaminnut qanittumi iliveqarfimminni ilineqartarput. Allalli Københavnimi iliveqarfimmut tusaamaneqartumut, kalaallip siulliup 1948-mi ilisaaffigisaanut, ilineqarusuttarput, Maannguaq Dalager Sermitsiamut oqarpoq.
- Sooq ilaasa iliveqarfik manna ilisaaffigerusuttarpaat?
Kaffemik iliveqarfimmi
Bussit akeqanngitsut sapaatikkut maajip pingajuanni pisussat marlussuit Københavnimi pisussat ataqatigiissillugit ingerlassissavaat.
Nal. 14.00 domprovsti Midtgrønlands provsti Maannguaq Dalager oqaluffimmi Helligåndskirkenimi Strøgetimi oqalugiassaaq.
Nal. 15.30 bussit oqaluffimmit Vestre Kirkegårdimut ingerlassissapput.
Nal. 16.00 immikkoortortaq kalaallit iliveqarfiat pinnersaavigineqareerluni ammassaaq. Domprovsti Maannguaq Dalager aamma landskabsarkitekt Lone van Deurs oqalugiassapput, Det grønlandske Hus Løvstrædimi kaffemik ammasumik sassaalliissaaq.
Nal. 17.30 bussit iliveqarfimmit Københavns Hovedbanegårdimut ingerlassissapput.
- Danmarkimeersut eqqarsaatigalugit Kalaallit Nunaannut nassiussigit, kajumissaarpoq Lone van Deurs.
kurt@sermitsiaq.gl
- Kalaallit Nunaata Danmarkimi ilaminiininnguani ilisineq toqusumut ilaqutaanullu pingaaruteqartoq isumaqarpunga.
Maannguaq Dalager sapaatiuppat iliveqarfimmut, pisarialimmik 1,3 million koruuninillu akeqartumik iluarsaanneqarsimasumut, utissaaq. Aningaasat A.P. Møllerip aningaasaateqarfianit aamma naalagaaffiup karsianit pissarsiarineqarput. Folketingimut ilaasortap Aaja Chemnitzip danskit 2022-mut aningaasanut inatsisaanni aningaasaliissuteqarnissaq isumaqatigiinniutigisimavaa. Aningaasat qallunaat oqaluffiini kalaallisut tussiuteqalernissamut Vestre Kirkegårdimilu kalaallit iliveqarfiata nutarterneqarneranut atorneqarsimapput.
Iliveqarfik Qeqqata provstimit aqunneqarpoq, taannalu ingerlatsinermut aserfallatsaaliuinermullu Københavns Kommunemut akiliisarpoq.
Eqqaaniaaffik itisuumillu eqqarsarfik
Ujaqqat qaqortut Kangerlussuarmi anorthositimik piiaaffimmeersut tonserpassuit kalaallit iliveqarfiannut ungaluliunneqarsimapput.
Assi: Lone van Deurs
Kalaallinut iliveqarfik marlunnut avissimavoq: Iliveqarfitoqaq 1952-imeersoq eqqumiitsuliortup Jan Buhlip ujaqqanik eqqaassutissaliaanik pilik. Iliveqarfittaaq 1970-ikkunneersoq qiperukkamik „Qanilaarneq“-mik, eqqumiitsuliortup Bolatta Silis-Høeghip 2018-imi kommuninit sisamanit tamaneersunit ujaqqanik sanaavanik pilik.
Nunaminertanik ilusilersuisartoq Lone van Deurs iliveqarfittaami kusassaanermut annertuumut siuttuusimavoq. Taassuma Kalaallit Nunaanni iliveqarfiit ukiorpassuarni isumagisarisimavai; suliaq tamanna 2011-mi atuakkami »Vi går gerne langt for vore døde – Kirkegårde og landskaber i Grønland«-imi oqaluttuaraa.
David Petersenip, Gadstrupimi naatsiivilerisup, suliassat isumagisarlugillu suli maannamut aserfallatsaaliuisuuvoq.
– Kalaallit iliveqarfiini pisarneq malillugu iliveqarfik nutaaq pisoqqamut atassuserniarlugu isaaffiliorpugut, Lone van Deurs Sermitsiamut oqarpoq.
Peter Klint isaaffimmik sanasuuvoq, taannalu naatsiivissanik titartaasartup Morten Klintip, 1952-imi iliveqarfitoqqap sanaartornissaanut pilersaarusiorsimasup, erneraa. Kusassaanermi atortut aningaasaliisullu pillugit allagartaq messingiusoq isaaffimmut ikkunneqassaaq.
Isaaffik iliveqarfitoqqamut iliveqarfittaamullu atalersitsivoq.
Assi: Lone van Deurs
Aatsitassarsioqatigiiffik Lumina, Kangerlussuup eqqaani anorthositimik piiaasoq, umiarsuaatileqatigiiffillu Royal Arctic Line ujaqqanik qaqortunik tonserpassuarnik assigiinngitsunik angissuseqartunik iluseqartunillu iliveqarfittaap ungalulernissaanut tunissuteqarput.
- Ujaqqanik ungalulersuinikkut iliveqarfik eqqaaniaanissamut itisuumillu eqqarsarnissamut naleqquttutut isikkoqalerpoq, Lone van Deurs oqarpoq.
Naasuleriffimmi Vegtech-imi Dragørimiittumi naasut assigiinngitsut, ilaatigut tupaarnat, kakillallit høgeurtillu, Danmarkimi ukiukkut uumasinnaasut, septembarimi ujaqqat anorthositiusut akornanni ikkussorneqarput.
– Naasunik ikkussuineq ileqqutoqqamut nuannersumut aallarniutaasinnaavoq, tassa Kalaallit Nunaannit Danmarkimut angalasut naasussanik kaasarfimminniititaminnik iliveqarfimmi naatinneqarsinnaasunik nassarsinnaapput, Lone van Deurs neriuppoq.
Kalaallit danskillu amerlasuut Nunatsinnut attuumassuteqartut iliveqarfimmut tassunga ilineqarnikuupput. Kalaallit iliveqarfianni ilineqarnissamik kissaateqarneq Nuummi Qeqqata provstianut nassiunneqassaaq.