Assammillutik aallartittarput. Assammittarneralli nalinginnaanngilluinnarluni.
Niviarsiaqqap assani isaappaa, Martinillu assammippaa. Assaat attuutsinneqartarput, paarlakaatinneqartarlutik ersaartaatsinneqartarlutillu. Sanimut allorialaarneq. Illaqatigiinneq. Taava taakku marluinnaallutik ilisimasaminnik assammeqqittarput.
Amerallip qinnguani Kilaarsarfimmiippugut, meeqqat angerlarsimaffiat Tupaarnaq ukiut 20-t sinneqartut ingerlaneranni aasat tamaasa tamaani tammaarsimaartitsisarpoq.
Kommuneqarfik Sermersuumit tapersersorneqarnikkut tammaarsimaartarneq suli ingerlanneqarsinnaavoq, tamannalu meeqqat angerlarsimaffianni pisortap qujamasuutigeqaa.
Tassami atassuteqaqatigiinnerit aamma tamaani pilersinneqartarput. Tassa piffissap ingerlanerani, misigisaqaqatigiittarnertigut, pisartunilu sivikitsuni. Soorlu assamminnerit pilersitseqataasunut taamaallaat immikkut isumallit atorlugit.
Qaqqat akornini tuttullu aqqutaasa akornanni tammaarsimaffimmi ullormit sivisunerusumi naajartortoqartarpoq.
- Kilarsarfimmi tatigeqatigiinneq qanimullu attaveqaqatigiinneq ineriartortittarpavut, tamanna Nuummi anguneqarsinnaanngilaq, Martin Ømark Andersen oqarpoq.
Tupaarnami najugaqartut Kilaarsarfimmiikkaangamik amerlanertigut ikioqatigiittarput. Igasarput, torersaasarlutik uanilu pisutut nerereernerminni erruisarlutik.
Assi: Oscar Scott Carl
Tamatuma ungasinngisaani Martinip nuliata paniatalu meeqqat peqatigaat.
Inersimasut pingasuusut tamarmik immikkut tammaarsimaffimmi isumagisassaqartarput. Martinip meeqqat pinnguarnerat ingerlaannarluni ilannguffigaa. Nuliata suliassat suliarineqarnerat nakkutigai. Paniat meeqqat eqqaanniippoq.
Martin Ømark Andersen immikkoortortaqarfimmi pisortaavoq. Nulia Birgit Løvgreen Andersen meeqqanut angerlarsimaffimmi forstanderiuvoq, paniallu Simigaq L. Bjerregaard immikkoortortaqarfimmi pisortaagallartutut atorfeqarluni. Taakku ataatsimoorlutik sivisunerpaamik Kilaarsarfimmiissimapput.
Piffissaq allanngortartoq Meeqqat Kilaarsarfimmut pigaangata allanngortoqartarpoq.
Piffissaq allanngortarami.
Nuummi arlaannik angummanniarfissaqartuaannarpoq. Isumaqatigiissutit, atuarneq, suliffik allanullu tunngasut tamaasa ulluinnarni ataqatigiissaarniartariaqartarput. Kilaarsarfimmi ullut allaanerusarput.
Assigiinnginnerat Birgitip nammineq aamma maluginiartarpaa.
- Maani eqqissisimanarneruvoq. Tuaviuuteqartuaannartariaqanngilaq. Meeqqat ilaginissaannut piffissaqartoqartarpoq, tamannalu meeqqanut peqqinnartorujussuuvoq, taama oqaluttuarpoq.
Sammisassanut annertuunut piffissaq atorneqartuaannartanngilaq. Ilaannikkut issiaqatigiiginnartoqartarluni, silap allanngornissaanik utaqqisoqartarluni, nerisassiortoqartarluni pinngortitamiluunniit angalaartoqartarluni. Tassami ataatsimoorneq pingaaruteqarmat. Tamanna Simigaq L. Bjerregaardip aamma malugisarpaa.
Martin aamma meeqqat ilaat immikkut ittumik assammillutik ilassisarput, naggaserlugulu sakkukitsumik tuermittarlutik.
Assi: Oscar Scott Carl
Kilaarsarfimmi nakkutilliinissamut ullut tamaasa allanngortartunik pilersaaruteqartoqarneq ajorpoq. Inersimasut nakkutilliinissartik naagaangat soraaginnarneq ajorput. Aamma meeqqat inersimasut najuuttut ullut tamaasa peqatigisarpaat.
- Taamaalilluni inersimasutut meeqqamut qanillinissaq suullu isumagineqartariaqarnerannik paasinninnissaq ajornannginnerusarpoq, Simigaq oqarpoq.
Taamaattumik taakkununnga Kilaarsarfik tassaaginnanngilaq meeqqanik asimut pisuttuaqateqarnissaq, aalisaqateqarnissaq imaluunniit aallaaniaqateqarnissaq. Tamatumanimi aamma pineqarmat, meeqqat ulluinnarni inuunerminni inersimasunik peqateqartarnissaat.
Kilaarsarfeqanngikkaluarpat
Kilaarsarfeqanngikkaluarpat meeqqat suna misigissanngikkaluarpaat?
- Meeqqat internetimik oqarasuaatinillu angallattakkanik aliikkutaqartannginnamik takorluuisinnaassuseqarnerusarput. Kilaarsarfeqanngikkaluarpat meeqqat angerlarsimaffiat eqqissisimanannginnerussagaluarpoq, meeqqallu toqqissisimannginnerussagaluarlutik, Martin Ømark Andersen oqarpoq.
Suut tamarmik pingaaruteqarput Ullaakkut arfinernut qiteqquppoq.
Birgit piareersalereerpoq. Kaffiliortoqassaaq, ullaakkorsiornissaq piareersarneqassalluni, meeqqallu qanittukkut itersarneqartussaallutik. Aavarnissarmi tullinnguuppoq.
Tammaarsimaffiup eqqaa suli eqqissisimanarpoq, Birgitilli suliassani siulliit suliarilerpai naammassinissaasalu tungaanut suliarisariaqarlutik.
Meeqqat tamanna takusinnaassagaat pingaartippaa.
Imertassagunik suliassartik naammassisariaqarpaat — naammassilluinnartariaqarpaat, allanik suliassaqarnera pissutigiinnarlugu tuaviupiluttoqassanngilaq.
Tamanna tassaavoq Birgitip meeqqanut Kilaarsarfimmiittunut takutikkusutaasa ilaat.
- Isumaqarama meeqqat inuunerup taamaanneranik paasinninnissaat aamma pingaaruteqartoq, oqarpoq. Iliuuserisavut tamarmik pingaaruteqarput siunertaqarlutillu, aamma suliassaq naammassineqassaaq, oqarpoq.
Taamaattumik meeqqat iganermik, atortunik iluarsaassinermik tammaarsimaarfimmiluunniit ikiuinermik ilinniartinnissaat naammanngilaq; iliuuserineqartut kingunerisalu atassuteqarnerat, aallartinneqartartut naammassineqartarnerat namminerlu iliuuseqarneq pingaaruteqartoq ersersinneqarnissaat pisariaqarpoq.
Birgitip Kilaarsarfimmi neqit panertitsisarfinnut iliorarpai.
Assi: Oscar Scott Carl
- Tamanna meeqqanut peqqinnartorujussuuvoq, aamma siunissarissarissaarnissaannut iliuuseqarnerulluni, Birgit Løvgreen Andersen oqarpoq.
Ilisimasanik nutaanik pissarsineq Kilaarsarfimmiinnerli aamma imminut pilluni immaqa ilisimaneqarsimanngikkaluartunik paasisaqarnissamut periarfissaqarluarpoq.
Ilikkagaqartoqarsinnaavoq.
Martinip tamanna takujuaannarpaa. Meeqqat atuarfimmi ilikkagaqarniarneq ajornakusoortittarpaat, kisianni Kilaarsarfimmi nutaanik ilisimasaqalersinnaallutik paasisinnaasarpaat.
Naasut aqqi ilinniartarpaat. Uumasut ilinniartarpaat. Aalisarneq, aalisakkanik uullineq, imertarneq tammaarsimaffimmilu suliassat allat ilikkartarpaat.
Suut tamarmik skema atuagarluunniit aamma ilinniartitsisumik oqartumik maanna ilinniassavasi, ilinniartitsisoqarani pisarput.
- Meerartatta ilaannikkut atuarfimmi ilikkagaqarniarnertik ajornakusoortittaraat takusinnaavara. Assigiinngitsunik akornuteqarsimasinnaapput. Paasilertarpaalli ilikkagaqarsinnaallutik. Tamakkunanimi tamanik ilikkagaqartoqarsinnaavoq, ilikkartariaqarnerannik uagut eqqarsaateqartuaannanngikkaluartugut, oqarpoq.
Aammattaaq meeqqat inuusuttuaqqallu illoqarfimmiit allaanerusumik nukitik atortarpaat.
- Arsaattarput, kuunni naluttarlutik sissamilu pinnguartarlutik. Nuummi pisarnerminnit allaanerusumik qasulertartut maluginiartarpara, Birgit oqarpoq.
Nuummi meeqqat ulluinnarni oqarasuaatiminnik angallattakkanik sammisaqarnerullutillu fjernsynernerusarput, Kilaarsarfimmilu meeqqat eqeersimaarnerusut, nuannaarnerusut allatigullu qasoqqasut takusarpai.
Simigaq sulisullu marluk Kilaarsarfimmukarnissaminnut niuerniartut. Nerisassat naammattut pisiarinissaat pingaaruteqarpoq, soorunami naammattunik nerisassaqartariaqaramik. Nerisassalli asiusut amerlavallaannginnissaat Tupaarnami aamma pingaartinneqartarpoq.
Assi: Oscar Scott Carl
- Timikkut peqqissutsimut iluaqutaaginnarani aammali eqqarsartaatsikkut peqqissutsimut iluaqutaanera qularutiginngilara.
Suut tamarmik nuannersuinnaanngillat Tupeqarfiup eqqaaniippoq sissaq.
Marraq qasertoq sissamiippoq. Marrarlu amermut iluaqutaasutut oqaatigineqartarpoq.
Immaqa tamanna nalaatsornerinnaanngilaq. Kilak tassaavoq amikkut anillanneq. Kilaarsarfik tassaavoq amikkut anillannernik mamisarfik.
Kisianni sissaq amermut iluaqutaaginnanngilaq.
Tamaanimi oqaloqatigiinnerit artornartut amerlasuut aamma pisarput, mallit qaararpalunneri tusarnaarlugit qaqqallu avatangiisiniittut isikkivigalugit.
Pissutsimmi nuannertuaannarneq ajormata.
Meeqqat inuusuttuaqqallu qaammatini marlunni tuperni najugaqarnissaat unammillernartuusarpoq, aamma sila nuannertuaannarneq ajormat.
- Piffissamik atuiffigisariaqarlunilu naammagittarnissaq pisariaqartarpoq, Birgit oqarpoq.
Tammaarsimaarfimmi aalajangersimasunik pinngitsoorani suliassaqartarpoq. Suleqatigiinnik nerisassiortoqartarluni, imertartartoqarluni, suleqatigiinnillu erruisartoqarluni. Meeqqalli ilaat tamakkiisumik peqataalernissaminnut piffissamik atuisariaqartarput.
- Meeqqat ataatsimoornermik paasiuminaatsitsisut inissaqartissavavut. Isiginnaaginnaqqaarsinnaapput misissuillutillu. Taavalu peqataaffigerusutaminnut ilanngussinnaallutik, Martin oqaluttuarpoq.
Imaanngilarli meeqqap suut tamaasa peqataaffiginngitsoorsinnaagai.
Sapernarpallaalersilluguli allamik periarfissaqartarpoq.
Meeraq aliasorujussualeraangat, qialeraangat nerrivimmiluunniit eqqissiviilliortitsileraangat, inersimasup meeraq sissamut qasertunik marralimmukaqatigisinnaavaa. Allanit qimagutsillugu.
- Taava inersimasoq allamukaqatigineqarsinnaavoq, qianissamut periarfissaqartoqarsinnaalluni oqaloqatigilluarneqarlunilu, sivitsunngitsorlu ima oqartoqartarluni: ’Naamik, uterniarpunga,’ Martin oqaluttuarpoq.
Taakkununnga meeqqat pinngitsaalillugit ataatsimoortunut peqataalersinnissaat siunertaanani, ilaanissamut periarfissinnissaat pingaarnerpaatinneqartarpoq.
Ilaqutariittut suleqatigiillutillu
Martin aamma Birgit katissimapput, ukiuni 19-ini suleqatigiillutik. Simigaq tassaavoq panigaat.
Martinimut assigiinngissutit suleqatigiinnerup nukittunissaanut pissutaapput.
- Birgit uagullu qanittorujussuusarpugut, taama oqarsinnaavugut. Qujanartumik assigiinngitsunik piginnaasaqarpugut. Birgit aqutsisuulluartumik piginnaasaqarluippoq. Uanga taamaaliorpallaanngilanga. Uanga meeqqerisutut aammalu eqqarsaatigalugit teoriinut tunnganerusumik eqqarsartaaseqarpunga, taamaalillunga Birgit ikiortissarsiorfigisinnaavara, kisianni aamma uannit ikiortissarsiorfigisinnaavaanga, oqarpoq.
Paniminik suleqatigiinneq aamma pisariusinnaavoq. Taamaattumik eqqarsartaaseqartuaannanngillat, Martinillu ilaatigut assigiinngitsumik isiginnittarneq akuersaaruminaassinnaasarpaa.
Kisianni tatiginninneq tunngaviuvoq.
- Simigaq, Birgit imaluunniit uanga tamatigut isumaqatigiittanngilagut. Kisianni suliaq pitsaasumik ingerlanneqassasoq tatigaara. Taamaattumik ilaatigut naleqqussartariaqarpunga, taakkualu aamma naleqqussartariaqarput, oqarpoq.
Suliaq taamaattorli angerlamut ingerlaqatigineqartuaannanngilaq. Ilaqutariit ukiuni ingerlanerini isumaqatigiissutigisimavaat angerlarsimaffimmi suliffik pillugu oqaloqatigiinnginnissartik pitsaanerusoq.
Birgitimulli ataatsimut isigalugu suliaq oqinnerulersinneqartarpoq:
- Maaniinnerput sooq pillugu nalunagu. Meeqqat inuusuttullu pillugit maaniippugut.
Pinngortitaq katsorsaasinnaasoq Pinngortitaq Kilaarsarfimmi avatangiisaannaanngilaq. Aammali meeqqat misigisartagaannut ilaalluinnarpoq.
Taakkununnga pinngortitaq kusanarlunilu peqqarniitsuusinnaavoq.
- Pinngortitaq katsorsaasinnaavoq. Kilaarsarfik seqinnarissumi alutornarluinnartarpoq, akerlianilli pinngortitaq aamma meeqqanut inersimasunullu peqqarniillunilu annilaanganarsinnaavoq, Martin oqaluttuarpoq.
Sila allanngoraangat anorlileraangallu aamma pinngortitaq toqqissisimajunnaartitsisinnaasarpoq.
Taamaaligaangalli allamik pisoqalertarpoq.
- Taama misigisaqaraanni allat orninneqartarput ataatsimoornerlu peqataaffigerusunneqartarluni, ataatsimoornerummi paarisarmatigut. Inersimasup paarivaanga. Anorersuaraangat silalu assigiinngitsutigut allanngorartillugu pinngortitap inuit ikiortarpai ataatsimoortillugit toqqissisimalersillugit, Martin oqarpoq.
Taamaalilluni pinngortitaq unammillernartuullunilu iluaqutaasarpoq.
Pinngortitaq taamaalilluni inuttut uagutsinnut tapersersuillunilu nakussatsitsisinnaavoq. Illoqarfimmi taamaaliorsinnaanngilagut. Tamannami tassaagami pinngortitap uatsinnut iliuuserisartagai, Martin oqarpoq.
Simigap pinngortitaq qanoq katsorsaataatigisinnaasoq nammineq timimigut misiginikuuaa. Taamaattumik meeqqat Kilaarsarfimmiinnerminni ineriartorluartarnerat tupaallaatiginngilaa.
Tamanna tarnip imaarneqarneratut ittoq oqaatigaa.
Ilaatigut tamannarpiaq Kilaarsarfiup meeqqanut neqeroorutigaa: illoqarfimmit ungasissumiilluni, pinngortitamulli, inunnullu allanut aamma imminut qaninnerusumiilluni.
Martin, Birgit Simigarlu Nuummi Tupaarnap saavani.
Assi: Oscar Scott Carl
Taassuma tamanna tarnip imaarneqarneratut oqaatigaa.
Taamatuttaaq tammaarsimaarfimmi inuuneq aasaanerani qaammatini marlunni pisup sivisunerunngitsup ingerlateqqinneratut ippoq. Aavarneq, pinngortitami inuuneq aamma meeqqat ilisimasaat kalaallit kulturiaaanut aamma ilaasoq.
Taamaattumik Kilaarsarfik tassaaginnanngilaq meeqqat tammaarsimaartarfiat.
Inuunermi kingusinnerusukkut ingerlaqqinnissaminni iluaqutissaraat.
