Ittoqqortoormiini seqineq tamakkiisumik pulassasoq

Nunatsinni pinngortitami alutornarnerpaat ilaat pingasunngornermi aggustip 12-ianni ualikkut misigineqarsinnaassaaq: Seqernup pulanera, tassa qaammat minutsialunni nunarsuup seqernullu akunnerpiaaniittussaammat.

Seqernup pulanera Sibiriami aallartissaaq aamma Qalasersuaq, Tunup avannaa, Island, Atlantikoq Spanialu qulaallugit ingerlassalluni, qeqertami feeriartarfiusumi Mallorcami naassalluni. Station Nordimiittut inuit ikittunnguit seqernup pulanera tamaat misigisinnaassavaat, illoqarfinni nunaqarfinnilu Tunumi Kitaanilu tamani seqernup ilaannakuusumik pulanera misigineqarsinnaassalluni. (Piffissaq sumiiffillu pillugit takussutissiaq takuuk).

Eqqaamajuk: Isarussat illersuutit immikkut ittut atussavatit - seqinersiutit nalinginnaasut isitta pisariaqartumik illersornissaannut naammanngilluinnarput. 

Nunatta allakkeriviata Tusassip seqernup qaqutigoortumik pulanissaa frimærkimik ulloq taanna, aggustip 12-ianni saqqummersitsinikkut malunnartinniarpaa. Ittoqqortoormiini seqernup pulanissaa pernaammik frimærkimik titartaasumit Malene Guldagerimit titartarneqarpoq, taanna Kujataata Naqiteriviani aamma Aarhus Kunstakademimi ilinniarsimavoq. 

Umiarsuit takornariartaatit angallanniartut

Ittoqqortoormiini seqernup pulanera nalunaaqutaq 16.37 annerpaaffimminiissaaq, seqernup 99,67 procentia qaammammit asserneqarsimassalluni. Minutsimik ataatsimik sioqqullugu Nerlerit Inaata eqqaani seqernup 99,88 procentia asserneqarsimassaaq, kisiannili tamaani seqernup tamakkiisumik pulanera misigissagukku nunarsuarmi kangerluit isorartunersaata Scoresby Sundip qinnguanut angallammik angalasariaqarputit.

Mianersorlutilli angalassaatit, tamaanimi imaatigut angallattut amerlavallaalernissaat ilimasaarutigineqarmat. 

Mette Pike Barselajsen umiarsuarnik takornariartaatinik aqutsisuuvoq. Taassuma Ittoqqortoormiit Guesthouse, takornarianut kiffartuussinissamik Kommuneqarfik Sermersuumut isumaqatigiissuteqartoq, ingerlataraa.

– Umiarsuit takornariartaatit 12-15-it maannamut Scoresby Sundimut seqernup tamakkiisumik pulanissaanik misigisaqarniarlutik tikittussat kisissinnaalerpakka, qularnanngitsumillu suli amerlanerusut tikikkumaarlutik, Mette Pike Barselajsen Sermitsiamut oqarpoq.

Scoresby Sundimi angallannermi ulikkaarneq pinngitsoorniarlugu umiarsuit takornariartaatit allat Kangerluk Kong Oscarip avannaani imaluunniit Blossevillep sineriaata kujataatungaani seqernup tamakkiisumik pulanissaa misigisinnaassavaat.

Pingasoqiusamik Ittoqqortoormiinut ingerlaarfik

Umiarsuit takornariartaatit amerlasuut seqernup pulanera misigisassatut „inuunermi ataasiaannarluni“ misigisassatut nittarsaappaat, Svalbardip, Tunup Islandillu akornanni pingasoqiusamik angalaneq nuannarineqarluartoq Scoresby Sundimut aqqusaarluni pisussaq. Umiarsuarni takornariartaatini arlalinni ullorissat pillugit ilisimasalinnit qilammi pisartut oqaluttuarineqassapput, umiarsuup qaavani issiavimmut ingilluni champagnemik tigumiarluni misigisinnaassallugu. Imerneqartussarli isigivallaartariaqanngilaq, seqernummi tamakkiiisumik pulanera taamaallaat minutsit marluk sekundillu 18-it sivisussuseqartussaammat.

Umiarsuaatileqatigiiffiit takornariartaatit arlallit seqernup taarsernera inuunermi ataasiarluni misigisassatut pilerisaarutigisimavaat, tassani Svalbardip, Tunumi Kalaallit Nunaata Islandillu akornanni pingasunik teqqulimmik  ingerlaarfik nuannarineqarluartoq Scoresby Sundip qinnguanut aqqusaarsinerussalluni. 

Umiarsuit takornariartaatit angalasussanut akisunerutitsigaluartut, umiarsuarnik takornariartaatinik angalaniartunut bilitsit qangali tamakkerneqareersimapput. Angalasoqarluartillugu tikinneqartut aamma iluaqutigisarpaat. Umiarsuit takornariartaatit amerlasuut seqernup pulannginnerani imaluunniit pulareernerani Ittoqqortoormiinut aqqusaarsiniarput.

– Aggustip sisamaannit aqqarnannut ullut tamaasa tikittoqartassaaq aamma aggustip 13-ianniit tikittoqartassaaq. Illoqarfik nalinginnaasumik ullormut ataasiaannarluni marloriarluniluunniit tikinneqartaraluarpoq, kisianni aggustip aqqaneq-aappaanni seqernup pulalernerata nalaani ullormi ataatsimi pingasut sisamalluunniit tikittassallutik, Mette Pike Barselajsen oqaluttuarpoq.
Taassuma illoqarfimmi ammasumik takuniaanissaq neqeroorutigaa, tassa takornariat oqaluffimmut katersugaasivimmullu pulaarnissaannut, kaffillerfigineqarnissaannut qimmillu nerukkarneqarnerannik isiginnaarnissamut neqeroorfigineqassallutik.

Seqernup pulanera illit nammineq sumi isiginnaarniarpiuk? 

- Umiarsuit takornariartaatit taama amerlatigisut ataatsikkut tikinnissaaat soqutiginarluinnassaaq, silali anorilu apeqqutaassapput, aqaguanimi umiarsuarnut tikittussanut siullernut tikilluaqqusiartorlunga illoqarfimmut utereersimassagama, Mette Pike Barselajsen oqarpoq.

Kitaatut pinnani Tunup sineriaa umiarsuarnik takornariartaatinik tusindilikkaanik ilaasoqartunik tikittoqarneq ajorpoq, umiarsuilli ilisimasassarsiortut mikinerusut 50-init 250-inut ilaasoqartartunit tikittoqarnerusarluni.  

– Maani najugaqartut 325-uvugut, takornariarpassuarnillu ulikkaarusunngilagut. Tassa ulikkaavilluta takornariaqarusunngilagut. Umiarsuit angivallaanngitsut tikittarnissaat kissaatigineruarput, uatsinnut aamma inissaqarniassammat. Takornariat 179-it ippassaq maanga aqqusaaramik illoqarfimmilu sumi tamaani sungaartunik kavaajallit takussaallutik, Mette Pike Barselajsen oqarpoq.

Tullianik seqernup ilaannakuusumik pulanera ilatta 2027-mi aggustip aappaanni takussavaat — Nunap Isuanit Nuup avannaanut aamma Tasiilap avannaanut.